Chiều ngày 18/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, kế hoạch đầu tư công năm 2027.
Điều hành linh hoạt, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô
Làm rõ thêm một số nội dung về tình hình kinh tế - xã hội, những nỗ lực cải cách thể chế để kiến tạo phát triển, lộ trình chuyển đổi số, cắt giảm chi phí trung gian, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) cho biết, điểm rất mới và quan trọng trong thời gian qua là tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành đã có sự chuyển biến rõ nét, tích cực, dù vẫn cần thêm thời gian để sự chuyển biến này đồng đều và mạnh mẽ hơn.
Những kết quả đạt được có sự đóng góp của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở. Nhiều địa phương đã quyết liệt điều chuyển, bố trí cán bộ; đối với những ngành, lĩnh vực chưa đạt yêu cầu, lãnh đạo trực tiếp làm việc để tạo chuyển biến.
Cùng với sự chuyển biến trong nhận thức và trách nhiệm, Quốc hội, Chính phủ đang đẩy mạnh phân cấp. Thủ tướng nhấn mạnh vai trò, thẩm quyền của các địa phương ngày càng lớn, đặc biệt là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu, đồng thời khẳng định, tăng trưởng không thể đạt được nếu thiếu sự vào cuộc của chính quyền địa phương.
Làm rõ các giải pháp và kết quả điều hành kinh tế vĩ mô nhằm tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh, bền vững, Thủ tướng nhấn mạnh những nỗ lực bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu ở mức thấp, bảo đảm cung ứng điện và không tăng giá điện; đồng thời kiểm soát chặt chẽ giá các mặt hàng khác.
Với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, Thủ tướng nhấn mạnh, nếu không điều hành nhạy bén, kịp thời thì khó có thể kiểm soát lạm phát như hiện nay. Dẫn chứng về biến động giá xăng dầu, Thủ tướng cho biết giá xăng dầu thế giới tăng tới 65-90%; nếu không có các giải pháp điều hành phù hợp, giá xăng dầu trong nước có thể tăng tới 80%, từ đó gây tác động vòng hai đến giá các mặt hàng khác.
Theo Thủ tướng, so với các nước trong khu vực, giá xăng dầu Việt Nam ở mức thấp nhất, góp phần giảm áp lực lạm phát.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Phân bổ nguồn lực, cắt giảm chi phí để thúc đẩy tăng trưởng
Theo Thủ tướng, tăng trưởng đến từ nhiều lĩnh vực, song một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe nền kinh tế là số thu ngân sách nhà nước.
"Nền kinh tế có tăng trưởng thật hay không có thể thấy từ con số thu ngân sách", Thủ tướng nói.
Thủ tướng cho rằng, hiện nay, Việt Nam đang tập trung đầu tư các công trình trọng điểm. Hiệu quả lan tỏa của các công trình này cần có thời gian để phát huy, đóng góp cho tăng trưởng trong nhiều năm tới.
Thủ tướng cũng phân tích, làm rõ thêm những vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, trong đó có các giải pháp Chính phủ đang tập trung triển khai theo chỉ đạo của Trung ương và Quốc hội, đặc biệt là cắt giảm các khâu trung gian, giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Các lĩnh vực được Thủ tướng đề cập gồm đất đai, bất động sản, điện, xăng dầu, thuốc, thiết bị y tế, sản xuất và xuất khẩu nông sản.
"Vừa qua, chúng tôi kiên quyết yêu cầu các cơ quan chức năng đấu tranh với các vi phạm, tiêu cực thì mới thấy là chi phí trung gian rất lớn, cuối cùng là người bệnh, người dân phải trả một chi phí cao cho thiết bị và thuốc chữa bệnh. Điều đó không thể chấp nhận được", Thủ tướng lấy ví dụ trong lĩnh vực y tế.
Thủ tướng cũng đề cập các nhiệm vụ, giải pháp về chuyển đổi số; thúc đẩy giải ngân; giải pháp trọng tâm trong lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục và an sinh xã hội...
Thủ tướng trân trọng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, làm cơ sở cho Chính phủ triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Chính phủ sẽ thường xuyên, định kỳ báo cáo Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về những vấn đề phát sinh, vướng mắc cần xử lý.
Thủ tướng cũng mong muốn các đại biểu Quốc hội, thông qua hoạt động giám sát, kịp thời chia sẻ, đóng góp ý kiến về những vấn đề phát sinh để Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành.
"Có nhiều vấn đề chúng ta cũng không dự báo được và các nước trên thế giới cũng không dự báo nổi, nên vẫn phải có những khoảng đệm và độ linh hoạt trong điều hành để có thể chủ động xử lý các tình huống", người đứng đầu Chính phủ bày tỏ.
Về ý kiến của các đại biểu Quốc hội liên quan đến tỷ lệ phân chia nguồn thu ngân sách giữa Trung ương và địa phương, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, theo đúng chủ trương của Trung ương và quy định của Quốc hội.
Theo Thủ tướng, ngân sách Trung ương phải có nguồn lực đủ lớn để thực hiện các nhiệm vụ chi quan trọng của đất nước, nhất là đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội; đồng thời chủ động xử lý những vấn đề phát sinh ngoài dự báo như thiên tai, dịch bệnh và hỗ trợ các địa phương.
Thủ tướng cho biết các dự án trọng điểm trong nhiệm kỳ này có tổng vốn đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước. Cùng với đó, cần đẩy mạnh đầu tư cho quốc phòng, an ninh nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho tăng trưởng, phát triển.
Về phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương năm 2027, theo phương án dự kiến, chi ngân sách năm 2027 của cả 34 địa phương đều tăng so với năm 2026, chưa tính nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết. Trong đó, mức chi của Hà Nội dự kiến tăng khoảng 33%, TP. Hồ Chí Minh tăng khoảng 28%; các địa phương còn lại cũng được bảo đảm mức tăng chi.
Đồng thời, số thu ngân sách được hưởng của Hà Nội năm 2027 dự kiến gấp khoảng 3 lần năm 2023; TP. Hồ Chí Minh gấp 2,2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1,8 lần.
Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách đặc thù và những quy định mới về phát triển đô thị sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các địa phương, nhất là các đô thị lớn, khai thác thêm nguồn thu cho đầu tư phát triển.
