Nguồn lực nội sinh
Ngược dòng lịch sử, ngày 24/11/1946, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, giữa những ngày chính quyền cách mạng còn non trẻ và đất nước đứng trước những thử thách lớn, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:“Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.Tư tưởng đó đặt văn hóa trong mối quan hệ trực tiếp với vận mệnh dân tộc, với con người và với năng lực kiến tạo tương lai của đất nước.
80 năm đã trôi qua, đất nước đã đi một chặng đường rất dài nhưng vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước vẫn còn nguyên ý nghĩa. Thế giới đã thay đổi, biến động sâu sắc, công nghệ đã đi sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống. Những công cụ mới có thể giúp công việc được xử lý nhanh hơn, hỗ trợ con người nhìn rõ hơn những dữ liệu vốn rất khó nhận biết bằng kinh nghiệm thông thường. Song cuối cùng, chất lượng của mỗi quyết định vẫn phụ thuộc vào người đưa ra quyết định đó, quy trình dù chặt chẽ đến đâu cũng khó thay thế được ý thức trách nhiệm và kỷ luật nghề nghiệp.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nêu rõ yêu cầu:“Khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh văn hoá, con người thành nguồn lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển”.
Trước đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định: “phát triển văn hoá ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội”, “coi trọng yếu tố văn hoá trong hoạch định chính sách phát triển”.Văn hóa phải thấm vào đời sống kinh tế và trở thành một phần của cách tổ chức nguồn lực, lựa chọn con đường phát triển và định hình những chuẩn mực cho con người.
Những định hướng từ các nghị quyết đã là kim chỉ nam cho mỗi tập thể, bộ máy để có các kế hoạch, quyết sách phát triển phù hợp với mô hình hoạt động của mình, rõ nét nhất là việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Tháng 5/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) thông qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết được đưa vào chương trình công tác của Đảng bộ ngân hàng và trở thành căn cứ để các chi bộ, cấp ủy cụ thể hóa trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đưa giá trị văn hóa vào cách ngân hàng vận hành
Nhìn lại hành trình hơn sáu thập niên của Vietcombank, những thay đổi về quy mô, năng lực tài chính, quản trị và công nghệ luôn đi cùng quá trình bồi đắp những giá trị riêng của tổ chức. Những giá trị đó khó tách thành một con số trên báo cáo tài chính nhưng hiện diện trong cách mỗi người làm việc, trong những chuẩn mực được giữ gìn và trong lựa chọn của ngân hàng trước các vấn đề phát sinh trong thực tế.
Với một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, những điều tưởng như thuộc về văn hóa lại gắn rất chặt với chất lượng con người, kỷ luật nghề nghiệp, trách nhiệm đối với đồng vốn và cách ngân hàng ứng xử với khách hàng.
Chi bộ 4, trực thuộc Đảng bộ trụ sở chính Vietcombank, tổ chức chuyến đi về nguồn và dâng hoa tại Tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên giữa Quảng trường Đại Đoàn Kết, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai.
Vietcombank đã xác lập 5 giá trị cốt lõi gồm:“Tin cậy, Chuẩn mực, Sẵn sàng đổi mới, Bền vững và Nhân văn”.
“Tin cậy” bắt đầu từ chữ tín và trách nhiệm với khách hàng, đồng nghiệp cũng như với những cam kết đã đưa ra. “Chuẩn mực” đòi hỏi sự liêm chính, kỷ luật nghề nghiệp và nhất quán trong hành động. “Sẵn sàng đổi mới” thể hiện ở tinh thần chủ động thay đổi những cách làm không còn phù hợp, tìm giải pháp tốt hơn trước yêu cầu mới của thị trường và công nghệ. “Bền vững” hướng tới những lựa chọn dài hạn, trong đó tăng trưởng phải đi cùng chất lượng và hiệu quả luôn gắn với khả năng kiểm soát rủi ro. “Nhân văn” đặt con người ở vị trí trung tâm, coi sự tôn trọng khách hàng, đồng nghiệp và trách nhiệm với cộng đồng là một phần trong cách tổ chức vận hành.
Tháng 11/2025, Vietcombank được Anphabe ghi nhận năm thứ 10 liên tiếp ở vị trí dẫn đầu ngành ngân hàng trong bảng xếp hạng Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam. Khảo sát thực hiện với gần 800 doanh nghiệp và hơn 73.000 người đi làm thuộc 18 lĩnh vực, ngành nghề. Bên cạnh đó, Vietcombank cũng được ghi nhận ở một số hạng mục liên quan đến thương hiệu nhà tuyển dụng và nguồn nhân lực hạnh phúc.
Các chỉ số hoạt động cung cấp thêm căn cứ để nhìn rõ hơn cách những giá trị được Vietcombank xác lập đi vào vận hành. Năm 2025, Vietcombank đạt 44,02 nghìn tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tín dụng tăng 15,3%, huy động vốn khách hàng tăng 10,5%. Tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,97%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 174% và hệ số an toàn vốn CAR đạt 11,7%. Đến hết tháng 6/2026, tổng tài sản của ngân hàng đạt gần 2,67 triệu tỷ đồng, tăng 9,83% so với cuối năm 2025. Huy động vốn thị trường I đạt hơn 1,75 triệu tỷ đồng, dư nợ tín dụng đạt 1,74 triệu tỷ đồng, tăng 4,8%. Từ tháng 3/2026, ngân hàng bắt đầu áp dụng phương pháp tiêu chuẩn theo Basel III trong quản trị rủi ro.
Tất nhiên, những kết quả tài chính chưa đủ để quy văn hóa nói chung và văn hóa doanh nghiệp nói riêng là nguyên nhân trực tiếp tạo ra hiệu quả kinh doanh bởi hoạt động ngân hàng chịu tác động đồng thời của chính sách tiền tệ, diễn biến thị trường, chất lượng khách hàng, năng lực tài chính, quản trị và công nghệ. Tuy vậy, các chỉ số về chất lượng tài sản, mức độ an toàn vốn và quản trị rủi ro vẫn là những căn cứ để đối chiếu mức độ hiện diện của các giá trị Chuẩn mực, Tin cậy và Bền vững trong cách Vietcombank vận hành trên thực tế.
Giá trị “Bền vững” còn được đặt trước một thước đo khác là cách ngân hàng phân bổ dòng vốn. Đến cuối tháng 5/2026, dư nợ dành cho các lĩnh vực ưu tiên tăng gần 8% và chiếm khoảng 34% tổng quy mô tín dụng của ngân hàng. Trong nửa đầu năm 2026, ngân hàng triển khai 10 chương trình tín dụng ưu đãi với mức lãi suất thấp hơn tới 2% so với mặt bằng bình quân, đồng thời tham gia thu xếp vốn cho các dự án năng lượng, hạ tầng giao thông và logistics.
Với quy mô dư nợ khoảng 1,74 triệu tỷ đồng, mỗi quyết định cấp vốn của Vietcombank đều gắn với trách nhiệm đưa nguồn lực tài chính vào nền kinh tế. Lựa chọn khách hàng, đánh giá dự án và xác định giới hạn rủi ro không còn là câu chuyện riêng của mỗi khoản vay mà liên quan trực tiếp đến chất lượng sử dụng nguồn vốn ngân hàng đang quản lý.
Giá trị “Sẵn sàng đổi mới” thể hiện không chỉ qua những thay đổi trong bộ máy tổ chức hoạt động, điều quan trọng hơn là nhận thức, hành vi của cán bộ trong môi trường liên tục thay đổi mà vẫn đảm bảo vận hành tốt. Nửa đầu năm 2026, Vietcombank kiện toàn Khối Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số cùng Khối Dữ liệu, triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ứng dụng RPA để tự động hóa quy trình, triển khai dự án One Data Platform…. Hệ sinh thái số của ngân hàng đã kết nối hơn 1.700 đối tác.
Chuyển đổi số trong ngân hàng khó có thể đo bằng số lượng ứng dụng được đưa vào sử dụng. Quy trình đã số hóa nhưng vẫn phải qua nhiều tầng xử lý chưa chắc tạo ra hiệu quả tốt hơn, trí tuệ nhân tạo có thể rút ngắn thời gian phân tích nhưng chất lượng kết quả vẫn phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của người sử dụng. RPA có thể thay thế nhiều thao tác lặp lại nhưng giá trị cuối cùng phải được phản ánh bằng năng suất, độ chính xác và thời gian phục vụ khách hàng.
Nửa đầu năm 2026, Vietcombank tiếp tục mở rộng các giải pháp VCB Digibank Hộ kinh doanh, Merchant App, OneQR, VCB Tablet và kết nối với cơ quan thuế. Số lượng hộ kinh doanh trong tệp khách hàng tăng 145% so với năm 2025. Đồng thời là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai thanh toán QR xuyên biên giới qua Alipay+ tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Năng lực vận hành quốc tế được thể hiện thêm qua hoạt động thanh toán và ngoại hối. 6 tháng đầu năm 2026, doanh số thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại của Vietcombank tăng 16,1%, thị phần đạt 18,6%, trong khi doanh số mua bán ngoại tệ tăng 20,3%.
Những con số này đặt đổi mới vào thước đo rõ ràng hơn, công nghệ phải tạo ra năng lực xử lý tốt hơn, mở rộng khả năng phục vụ khách hàng và thích ứng với nhu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp.
Sức mạnh phía sau những con số
Văn hóa doanh nghiệp khó bền nếu chỉ dựa vào truyền thông hay những đợt phát động theo từng thời điểm. Với một hệ thống hơn 24.000 người hoạt động trên nhiều địa bàn, các giá trị chung phải đi vào cách quản lý, cách phối hợp và trách nhiệm của từng cá nhân mới có thể trở thành nếp làm việc.
Văn hóa tổ chức cũng không tự hình thành rồi bền vững qua thời gian nếu thiếu định hướng, kỷ luật và sự nêu gương của người đứng đầu. Tại Vietcombank, công tác xây dựng Đảng gắn với xây dựng đội ngũ, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm và văn hóa doanh nghiệp. Tinh thần học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện ngay trong cách lãnh đạo điều hành công việc, xử lý những vấn đề phát sinh và chịu trách nhiệm về kết quả.
Phía sau mỗi chỉ tiêu tài chính là hàng nghìn quyết định nghiệp vụ diễn ra mỗi ngày, nhiều tầng kiểm soát và trách nhiệm của những người trực tiếp xử lý công việc. Một khoản tín dụng được thẩm định đúng chất lượng, một rủi ro được phát hiện sớm hay quy trình được điều chỉnh sau phản ánh của đơn vị cơ sở đều là những công việc cụ thể. Những lựa chọn lặp lại trong thời gian dài sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng vận hành của ngân hàng.
Văn hóa hiện diện trong chính quá trình đó, thể hiện ở cách cán bộ giữ cam kết với khách hàng, tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp và xử lý những tình huống chưa có sẵn câu trả lời. Trụ sở chính cùng chi nhánh tháo gỡ điểm nghẽn, đơn vị cơ sở phản ánh đúng khó khăn và người có thẩm quyền chịu trách nhiệm giải quyết đều góp phần hình thành nếp làm việc chung. Một tổ chức có hàng chục nghìn người khó duy trì chất lượng ổn định nếu mỗi đơn vị vận hành theo một chuẩn khác nhau hoặc mỗi cá nhân hiểu trách nhiệm theo cách riêng.
Hoạt động ngân hàng gắn với quá trình phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế. Đồng vốn được đưa vào đâu, khách hàng nào được lựa chọn và mức rủi ro nào được chấp nhận đều liên quan đến hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính mà ngân hàng đang quản lý. Trong quan hệ đó, 5 giá trị cốt lõi của Vietcombank đã được thể hiện bằng những chuẩn mực cụ thể trong công việc.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Vietcombank đã xác lập quyết tâm chuyển hệ giá trị cốt lõi thành năng lực hành động của toàn hệ thống. Quy mô hoạt động càng mở rộng, ngân hàng càng đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn, hiệu quả và chất lượng sử dụng nguồn lực. Công nghệ phát triển nhanh cũng đòi hỏi năng lực quản trị, kỷ luật nghề nghiệp và chất lượng đội ngũ phải được nâng lên tương ứng. Quyết tâm đó được thể hiện trong từng quyết định, trong tinh thần chịu trách nhiệm và trong khả năng đổi mới để đáp ứng những yêu cầu mới của nền kinh tế. Trên nền tảng đó, văn hóa tiếp tục được Vietcombank xác định là nguồn lực nội sinh để củng cố sức bền của tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động và đóng góp thiết thực hơn cho sự phát triển của đất nước.
