Hệ số an toàn vốn (CAR) là gì?
CAR là tỷ lệ vốn tự có / tài sản có rủi ro. Thông tư 41/2016 quy định CAR tối thiểu 8% cho NHTM Việt Nam.
Công thức
CAR = Vốn tự có / Tổng tài sản có rủi ro × 100%. Vốn tự có gồm vốn cấp 1 (cốt lõi) + vốn cấp 2 (bổ sung). Tài sản có rủi ro = tổng các khoản cho vay, đầu tư nhân với hệ số rủi ro theo phân loại (vd cho vay BĐS rủi ro cao hơn cho vay xuất khẩu).
Ý nghĩa kinh tế
CAR đo khả năng NHTM hấp thụ thua lỗ trước khi mất khả năng thanh toán cho người gửi. CAR cao = ngân hàng có dư địa hấp thụ rủi ro lớn. Basel III (chuẩn quốc tế) yêu cầu vốn cấp 1 ≥6%, tổng vốn ≥8% (kèm buffer 2,5%).
Quy định Việt Nam
Thông tư 41/2016/TT-NHNN áp dụng từ 01/01/2020 yêu cầu CAR tối thiểu 8% theo phương pháp tiêu chuẩn Basel II. Một số NHTM lớn đã triển khai Basel III nội bộ với CAR duy trì 10-13%.
Khi nào CAR đáng lo ngại?
CAR dưới 8% = vi phạm quy định, SBV can thiệp. CAR 8-10% = ngấp nghé giới hạn, NHTM khó mở rộng cho vay, cần tăng vốn. CAR >12% = an toàn, có dư địa tăng trưởng tín dụng. CAR quá cao (>20%) = không sử dụng vốn hiệu quả, có thể ảnh hưởng ROE.
Bài viết tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân hóa. Khi áp dụng vào quyết định tài chính cụ thể, vui lòng tham khảo nguồn chính thức (SBV, Bộ Tài chính, UBCKNN) hoặc tư vấn chuyên môn.