Outlet, hiểu đơn giản, là mô hình cửa hàng hoặc trung tâm bán lẻ chuyên bán hàng chính hãng của các thương hiệu với mức giá ưu đãi, thường là hàng mùa cũ, hàng tồn kho hoặc sản phẩm được sản xuất riêng cho kênh này. Nếu được tổ chức bài bản, outlet không chỉ là nơi “xả hàng” mà có thể trở thành một điểm đến mua sắm, qua đó giữ lại nhiều hơn dòng tiền mà khách du lịch chi tiêu tại Việt Nam.
Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 135,5 triệu lượt khách nội địa. Riêng TP.HCM đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa.
Quy mô dòng khách này cho thấy dư địa không chỉ nằm ở việc thu hút thêm người đến, mà còn ở khả năng khiến mỗi du khách chi tiêu nhiều hơn và giữ lại phần lớn khoản chi đó trong nền kinh tế.
Giữ dòng tiền mua sắm ở lại Việt Nam
Trong giai đoạn 2015-2025, ngành bán lẻ Việt Nam duy trì mức tăng trưởng trung bình khoảng 8-10%/năm. Sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và nhóm người tiêu dùng quan tâm đến thương hiệu nhưng vẫn nhạy cảm về giá đang tạo dư địa cho các mô hình bán lẻ mới.
Trong khi đó, tại nhiều quốc gia, outlet đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị du lịch.
Tại Nhật Bản, Gotemba Premium Outlets kết hợp mua sắm với cảnh quan, ẩm thực và trải nghiệm. Tại Thái Lan, Central Village Outlet Bangkok được đặt gần sân bay Suvarnabhumi để đón dòng khách quốc tế. Trung Quốc, đặc biệt tại Hải Nam, cũng khai thác mua sắm miễn thuế để gia tăng sức hút và mức chi tiêu của khách du lịch.
Điểm chung của những mô hình này là biến tiền của du khách thành doanh thu cho hệ thống bán lẻ, sau đó lan tỏa sang vận tải, logistics, lưu trú, ăn uống và các dịch vụ khác.
Đây cũng là hướng mà Việt Nam đang tính đến.
Thực hiện Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045” và đang hoàn thiện Đề án theo ý kiến của Văn phòng Chính phủ.
Dự thảo định hướng 3 mô hình gồm làng outlet cao cấp theo hướng “điểm đến mua sắm - du lịch”, trung tâm outlet đô thị/ngoại vi và outlet tích hợp.
Trong đó, TP.HCM được xác định là một trong những địa phương đi đầu nghiên cứu, thí điểm.
Theo định hướng, khu vực dọc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, các vị trí chiến lược gần sân bay Long Thành và những khu vực phù hợp với quy hoạch có thể được nghiên cứu để phát triển outlet.
Lợi thế của TP.HCM nằm ở quy mô thị trường, lượng khách quốc tế lớn và khả năng kết nối với sân bay Long Thành. Một trung tâm outlet được đặt đúng vị trí có thể trở thành điểm dừng mua sắm trong hành trình của du khách, thay vì để dòng tiền này chảy sang các trung tâm outlet tại Bangkok, Singapore, Nhật Bản hay các thị trường khác.
Theo đề xuất, một trung tâm outlet có thể cần quỹ đất từ 15.000-50.000 m² diện tích cho thuê, kết nối giao thông thuận lợi.
Tiêu chí đối với nhà đầu tư cũng được đặt ở mức cao, như nắm quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam, có trên 5 năm kinh nghiệm vận hành chuỗi bán lẻ cao cấp hoặc trung cấp, cửa hàng miễn thuế, năng lực tài chính mạnh và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu tiên.
Điều đáng chú ý là dòng tiền không chỉ hướng vào các thương hiệu quốc tế.
Nhà đầu tư được đề xuất phải dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao. Đây có thể là “cửa vào” để dòng tiền từ khách du lịch quốc tế đi trực tiếp tới các doanh nghiệp Việt.
Một đồng chi tiêu, nhiều vòng lan tỏa
Theo đánh giá tác động của Đề án, phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế có thể tạo tác động trực tiếp, gián tiếp và lan tỏa tới nền kinh tế.
Đề án đặt mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của du khách quốc tế lên khoảng 1.600-2.100 USD/người. Với hệ số nhân kinh tế từ 1,5-2,0, mức tăng chi tiêu trực tiếp khoảng 579.000 tỷ đồng trên toàn quốc có thể tạo ra từ hơn 868.000 tỷ đồng đến trên 1,1 triệu tỷ đồng giá trị gia tăng.
Con số này cho thấy lý do outlet được nhìn nhận không đơn thuần dưới góc độ bán lẻ.
Khi một du khách chi tiền tại outlet, dòng tiền có thể tiếp tục chảy sang vận tải, kho bãi, logistics, nhà hàng, khách sạn, lữ hành và các dịch vụ phụ trợ. Các trung tâm quy mô lớn cũng tạo thêm nhu cầu nhân sự trong quản lý, bán hàng, an ninh và vận hành.
Với TP.HCM, hiệu ứng này càng đáng chú ý khi thành phố đã có hệ sinh thái thương mại - dịch vụ - du lịch tương đối hoàn chỉnh.
Nhưng để dòng tiền thực sự ở lại và lan tỏa trong nền kinh tế, bài toán đầu tiên vẫn là niềm tin vào hàng hóa.
Dự thảo Đề án đề xuất hàng đưa vào outlet phải có nguồn gốc hợp pháp từ chủ sở hữu thương hiệu hoặc nhà phân phối được ủy quyền. Hàng tồn kho mùa cũ hoặc hàng sản xuất riêng cho outlet có thể được đưa vào hệ thống, nhưng giá gốc và giá bán phải được niêm yết rõ ràng, bảo đảm mức chiết khấu thực chất.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cũng được đề xuất để hạn chế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc hàng xách tay trái phép trà trộn.
Một cơ chế khác là cho phép chuyển luồng hàng tồn kho từ hệ thống cửa hàng truyền thống sang outlet để tiêu thụ dưới tư cách hàng outlet hợp pháp. Nếu được thiết kế chặt chẽ, đây có thể là cách giúp doanh nghiệp biến lượng hàng đang nằm trong kho thành dòng tiền mới, thay vì phải giảm giá sâu hoặc chịu chi phí lưu kho kéo dài.
Ở chiều ngược lại, yêu cầu dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao có thể giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận trực tiếp dòng tiền du lịch.
Cà phê cao cấp, lụa, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm OCOP và các mặt hàng phù hợp làm quà tặng là những nhóm sản phẩm có thể hưởng lợi. Nếu làm tốt, một phần tiền mà du khách mang vào Việt Nam sẽ không chỉ chảy vào các thương hiệu quốc tế mà còn đi tới nhà sản xuất, doanh nghiệp phân phối và chuỗi cung ứng trong nước.
Để tăng tốc vòng quay của dòng tiền này, TP.HCM có thể nghiên cứu kết nối outlet với doanh nghiệp lữ hành, hàng không, khách sạn và các điểm du lịch; đồng thời tích hợp hoàn thuế GTGT, thanh toán xuyên biên giới và vận chuyển hàng hóa tới sân bay hoặc trung tâm thành phố.
TP.HCM cũng đã chủ động đề xuất quy định về mô hình outlet trong Dự thảo Luật Phát triển đô thị.
Vấn đề tiếp theo là quy hoạch quỹ đất và hạ tầng. Khu vực cửa ngõ phía Đông, đặc biệt các trục kết nối với sân bay Long Thành, được xem là những vị trí có thể nghiên cứu. Tuy nhiên, outlet sẽ khó tạo dòng tiền nếu chỉ được xây như một dự án bán lẻ đơn thuần mà thiếu giao thông thuận tiện, nguồn hàng đủ mạnh và lượng khách ổn định.
Vì vậy, bài toán của TP.HCM không chỉ là xây một trung tâm outlet, mà là tạo ra một điểm trung chuyển của dòng tiền du lịch.
Từ tiền của du khách đến doanh thu bán lẻ; từ doanh thu đến nhà sản xuất Việt Nam; từ bán lẻ lan sang logistics, vận tải, lưu trú và dịch vụ - nếu thiết kế đúng, outlet có thể tạo ra nhiều vòng quay giá trị trên cùng một dòng tiền.
Đó mới là lý do mô hình này đáng để TP.HCM thí điểm.
