Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá, sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa và sự trưởng thành của Hiệp hội gắn liền với tiến trình đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
"Đảng định hướng; Quốc hội thể chế hóa; Chính phủ tổ chức thực thi; doanh nghiệp là chủ thể; Hiệp hội là cầu nối để trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đảm bảo các cơ chế chính sách phản ánh đúng yêu cầu thực tiễn và hiệu quả trong triển khai thực hiện", Thủ tướng phát biểu.
Theo Thủ tướng, chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của Đảng, Nhà nước ngày càng đầy đủ, đồng bộ, kiến tạo không gian phát triển mới cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các nghị quyết của Đảng, đặc biệt Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo hệ thống định hướng chiến lược đồng bộ, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Quốc hội đã từng bước thể chế hóa chủ trương của Đảng bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện về doanh nghiệp và các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp (như đầu tư, đất đai, thuế, tín dụng, khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh…).
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các nghị định, chương trình, kế hoạch và thường xuyên tổ chức đối thoại với doanh nghiệp để đưa chủ trương, pháp luật vào thực tiễn; gần đây nhất, từ 1/1/2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm. Chính phủ cũng đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2026, 2027 đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp có tổng doanh thu hằng năm không vượt quá 10 tỷ đồng; đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng trong năm nay sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp đơn giản hóa về nguyên tắc, phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp cũng như về thuế VAT, tạo điều kiện, hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong bối cảnh còn rất nhiều khó khăn, thách thức như thời gian vừa qua.
Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích thành lập doanh nghiệp một người, hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp; đã chỉ đạo việc sửa đổi, bổ sung Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó dự kiến sẽ cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ thực sự khả thi để phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đơn giản hóa chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như cá nhân, hộ kinh doanh; đã và đang chỉ đạo sửa đổi, bổ sung hàng loạt các luật liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa, như các luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đấu thầu, đầu tư.
Cùng với đó, Chính phủ đã chỉ đạo ban hành 11 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và qua đó đã giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ, tiết kiệm được khoảng trên 23 nghìn tỷ đồng cho người dân và doanh nghiệp, vượt yêu cầu tại Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2 và là mức cắt giảm các thủ tục, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh lớn nhất từ trước đến nay.
Người đứng đầu Chính phủ đánh giá các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát triển mạnh về số lượng, mở rộng vai trò và đóng góp ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế, hiện chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, hiện diện ở hầu hết ngành, lĩnh vực và địa bàn. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đóng góp hết sức quan trọng vào mở rộng năng lực sản xuất, huy động nguồn lực xã hội, tạo việc làm, thu nhập và sinh kế cho gần 6,5 triệu người lao động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.
Trở thành nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp lớn
Với đặc trưng quy mô gọn, bộ máy linh hoạt, khả năng phản ứng nhanh trước biến động của thị trường, doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng có sức thích ứng cao, tạo nên độ lan tỏa rộng của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong toàn bộ nền kinh tế. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, ứng dụng công nghệ số, đẩy mạnh thương mại điện tử. Quan trọng hơn, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa chính là "vườn ươm" của những doanh nghiệp vừa, những doanh nghiệp và tập đoàn lớn của đất nước.
Bên cạnh đó, Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận các doanh nghiệp nhỏ và vừa đông nhưng chưa mạnh; năng động nhưng năng lực quản trị, tài chính, chất lượng nguồn nhân lực và sức chống chịu còn hạn chế; số doanh nghiệp làm chủ công nghệ, tham gia sâu chuỗi giá trị và vươn ra thị trường quốc tế còn ít. Liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, viện nghiên cứu, trường đại học và chính giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa còn chưa chặt chẽ; tỉ lệ tham gia các khâu có giá trị gia tăng cao còn thấp. Môi trường đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính và thực thi chính sách ở một số nơi vẫn còn điểm nghẽn đối với sự phát triển và hoạt động của các doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa; tiếp cận vốn, đất đai và các nguồn lực phát triển còn khó khăn.
Thủ tướng nêu rõ, chúng ta đang thực hiện 2 mục tiêu chiến lược của đất nước đến năm 2030 và 2045, phải thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng "hai con số"; khu vực kinh tế tư nhân cần phát triển lớn hơn về quy mô, cao hơn về năng suất, mạnh hơn về công nghệ, tham gia sâu hơn trong chuỗi giá trị, đáp ứng tốt hơn cho thị trường trong nước và vươn xa hơn trên thị trường khu vực, quốc tế. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa phải trở thành nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho lớp doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp lớn.
Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là: "Nhà nước kiến tạo - Hiệp hội kết nối - doanh nghiệp tiên phong", Thủ tướng đề nghị Chính phủ, các Bộ, cơ quan, địa phương, tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, cải thiện thực chất hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh; rà soát, loại bỏ các quy định chồng chéo, không cần thiết; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và giảm thực chất chi phí, thời gian tuân thủ của doanh nghiệp, nhất là các thủ tục về thuế, hải quan, tiếp cận đất đai. Chính sách phải ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện; kỷ luật, kỷ cương thực thi phải nghiêm; kiên quyết xử lý tình trạng nhũng nhiễu, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Thứ hai, khơi thông và đa dạng hóa nguồn lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất. Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng, không gian sản xuất, trung tâm đổi mới sáng tạo và các dịch vụ hỗ trợ dùng chung.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tập trung chỉ đạo các tổ chức tín dụng chủ động xây dựng các sản phẩm tín dụng phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp và lĩnh vực ưu tiên, tăng cường ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong thẩm định, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; khẩn trương hoàn thiện Đề án tiếp tục hiện đại hoá hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa trong tháng 8/2026.
Thứ ba,tạo bước chuyển rõ rệt về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Có cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa quan tâm ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả, tăng năng suất, hỗ trợ và đi thẳng vào nhu cầu thiết thực của doanh nghiệp. "Không để chuyển đổi số chỉ là khẩu hiệu; không để chuyển đổi xanh trở thành gánh nặng chi phí đơn thuần; phải biến công nghệ thành năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn và thị trường rộng hơn", Thủ tướng Chính phủ bày tỏ.
Thứ tư, thúc đẩy liên kết chuỗi và mở rộng thị trường. Có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng mua hàng trong nước, đặt hàng, chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nhà cung cấp Việt Nam; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng tiêu chuẩn để tham gia các chuỗi cung ứng. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, xây dựng và bảo vệ thương hiệu Việt Nam.
Thứ năm, thiết lập các cơ chế để các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chủ động ngay từ khâu thiết kế đề xuất chính sách, kiến nghị, phản ánh vướng mắc với Chính phủ, với các Bộ, ngành, cơ quan và địa phương. Những nội dung này, Chính phủ cũng đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu hình thức để các doanh nghiệp trao đổi, phản ánh kịp thời các kiến nghị, vướng mắc với Chính phủ, các cơ quan và địa phương có liên quan.
