Giảm hơn 700 tỷ đồng vay ngắn hạn sau 6 tháng tái cấu trúc
Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC (HoSE: SMC) đã trở lại trạng thái có lãi trong nửa đầu năm 2026, đồng thời giảm mạnh dư nợ vay sau một loạt động thái tái cấu trúc, bán tài sản và thu hồi vốn. Tuy nhiên, tại thời điểm cuối tháng 6, nợ ngắn hạn của doanh nghiệp vẫn vượt tài sản ngắn hạn hơn 1.000 tỷ đồng, khiến kiểm toán lưu ý về yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan khả năng hoạt động liên tục.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2026 đã soát xét, tại ngày 30/6, SMC có khoảng 1.492 tỷ đồng tài sản ngắn hạn, trong khi nợ ngắn hạn lên tới hơn 2.509 tỷ đồng. Như vậy, phần nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn khoảng 1.017 tỷ đồng.
Công ty TNHH Kiểm toán và Dịch vụ Tin học Moore AISC lưu ý tình trạng trên, cùng các vấn đề trọng yếu khác được trình bày trong báo cáo tài chính, tạo ra yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn tới nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của SMC.
Tổng nợ phải trả của doanh nghiệp tại cuối tháng 6 ở mức hơn 2.548 tỷ đồng, tương đương gần 71% tổng tài sản. Phần lớn trong số này là các nghĩa vụ ngắn hạn.
Trong khi đó, quy mô tài sản của SMC tiếp tục thu hẹp. Tổng tài sản đến ngày 30/6 còn hơn 3.600 tỷ đồng, giảm khoảng 853 tỷ đồng, tương đương 19% so với đầu năm.
Dù áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu, một số chỉ tiêu tài chính của SMC đã cải thiện trong nửa đầu năm sau quá trình thu hẹp hoạt động và xử lý tài sản kéo dài.
Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn tại ngày 30/6 còn khoảng 1.293 tỷ đồng, thấp hơn hơn 720 tỷ đồng so với mức trên 2.013 tỷ đồng đầu năm. Tương ứng, quy mô vay ngắn hạn đã giảm hơn 35% chỉ sau 6 tháng. Chi phí lãi vay trong kỳ cũng giảm khoảng 23% so với cùng kỳ năm trước.
Để thu hồi vốn và giảm áp lực tài chính, SMC tiếp tục thanh lý, chuyển nhượng những tài sản được doanh nghiệp xác định có hiệu quả thấp. Danh mục xử lý trong nửa đầu năm gồm cổ phiếu CTCP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC), nhà xưởng và máy móc thiết bị thuộc Công ty TNHH Thép SMC cùng tài sản tại liên doanh Ống thép Sendo. Nguồn thu từ việc chuyển nhượng tài sản vừa đóng góp vào thu nhập khác, vừa được sử dụng để giảm dư nợ vay.
Song song với quá trình này, SMC tiếp tục tiết giảm chi phí bán hàng, thu gọn bộ máy tương ứng với quy mô doanh thu và đẩy mạnh xử lý các khoản công nợ tồn đọng. Việc đánh giá lại khả năng thu hồi một số khoản phải thu chậm luân chuyển cũng giúp doanh nghiệp hoàn nhập một phần dự phòng đã trích lập trước đó.
Kết quả kinh doanh vì vậy có sự cải thiện về lợi nhuận dù quy mô doanh thu tiếp tục giảm. Sau soát xét, doanh thu thuần 6 tháng của SMC đạt 2.386 tỷ đồng, tăng khoảng 4 tỷ đồng so với báo cáo doanh nghiệp tự lập nhưng giảm hơn 37% so với cùng kỳ năm trước.
Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 45 tỷ đồng, cao hơn khoảng 3 tỷ đồng so với số liệu trước soát xét. Cùng kỳ năm 2025, doanh nghiệp lỗ hơn 81 tỷ đồng. Tuy vậy, sản lượng tiêu thụ thép các loại của SMC trong nửa đầu năm nay giảm tới 43%.
Theo doanh nghiệp, hoạt động ngành thép tiếp tục chịu sức ép từ chi phí nguyên vật liệu và logistics. Nhu cầu trong nước từng bước phục hồi nhờ đầu tư công và thị trường bất động sản ấm lên nhưng vẫn thận trọng, trong khi cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành duy trì ở mức cao.
Mức giảm sâu về doanh thu và sản lượng còn gắn với quá trình tái cấu trúc mà SMC đang thực hiện. Doanh nghiệp đã cắt giảm toàn bộ những hoạt động sản xuất thép được xác định kém hiệu quả và có lợi thế cạnh tranh thấp, gồm cán ép, tẩy mạ kẽm và sản xuất ống thép. Nguồn lực được tập trung trở lại vào hai mảng chính là thương mại thép và trung tâm gia công thép.
Thay vì tiếp tục theo đuổi mục tiêu tăng sản lượng, SMC chuyển trọng tâm sang hiệu quả kinh doanh và an toàn vốn. Quá trình thu hẹp này tạo ra khoảng cách lớn so với giai đoạn cao điểm trước đây. SMC từng là một trong những doanh nghiệp có quy mô lớn trong lĩnh vực thương mại và gia công thép, với doanh thu có thời điểm vượt 23.100 tỷ đồng và lợi nhuận từng tiến sát mốc 900 tỷ đồng.
Sau chu kỳ tăng trưởng mạnh, diễn biến khó khăn của thị trường thép và bất động sản, đi cùng áp lực công nợ và chi phí lãi vay, khiến doanh nghiệp bước vào giai đoạn tái cấu trúc kéo dài. Hàng loạt hoạt động sản xuất được thu hẹp, các khoản đầu tư tại đơn vị thành viên được xử lý, cùng với việc bán cổ phiếu, nhà xưởng và máy móc để thu hồi vốn.
Kiểm toán lưu ý các khoản công nợ liên quan nhóm Novaland
Bên cạnh vấn đề thanh khoản, báo cáo soát xét còn đề cập đến các giao dịch và khoản công nợ giữa SMC với một số doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Novaland.
Ngày 10/7/2026, sau thời điểm khóa sổ báo cáo tài chính bán niên, SMC và các công ty thành viên thuộc Novaland Group đã ký thỏa thuận chỉ định thanh toán và cấn trừ, kèm phụ lục hợp đồng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
Ban Tổng Giám đốc SMC xác định các giao dịch phát sinh sau ngày 30/6 này cung cấp thêm bằng chứng đối với những điều kiện đã tồn tại trong kỳ tài chính. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp rà soát lại khả năng thu hồi và điều chỉnh mức dự phòng đối với các khoản phải thu tại thời điểm cuối quý II.
Hiện SMC ghi nhận khoảng 115 tỷ đồng chi phí xây dựng cơ bản dở dang liên quan bất động sản tại NovaWorld Hồ Tràm. Ngoài ra, khoảng 235 tỷ đồng được ghi nhận tại các dự án khác theo hợp đồng với Công ty TNHH Thành phố Aqua, Công ty TNHH BĐS Đà Lạt Valley và Công ty CP Địa ốc Ngân Hiệp.
Ở chiều ngược lại, khoản phải trả người bán của SMC đối với CTCP Novareal tại ngày 30/6 lên tới 632 tỷ đồng, tăng khoảng 517 tỷ đồng so với đầu năm. Doanh nghiệp cũng ghi nhận hơn 30 tỷ đồng phải trả người bán đối với CTCP Kinh doanh nhà Nova.
Việc xử lý các khoản công nợ với nhóm doanh nghiệp Novaland đã được SMC đưa vào kế hoạch từ trước. Trong báo cáo thường niên 2025, doanh nghiệp đặt mục tiêu hoàn tất các hợp đồng mua bán và cấn trừ công nợ với các công ty trong hệ sinh thái Novaland trong năm 2026; đồng thời hoàn thành thủ tục cấn trừ, nhận hóa đơn tài sản trong nửa đầu năm và tiến hành bàn giao tài sản trong giai đoạn 2026-2027.
