Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về giảm mặt bằng lãi suất, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026, yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5% đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đồng thời, các ngân hàng được yêu cầu tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5%–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Sau chỉ đạo này, LPBank, VietBank, Bac A Bank, OCB, Sacombank và nhiều ngân hàng khác đã công bố biểu lãi suất huy động mới. Mức giảm phổ biến là 0,5%, một số kỳ hạn giảm tới 0,6%.
Đợt điều chỉnh tác động trực tiếp đến khoản tiền gửi mới và tiền đáo hạn được gửi tiếp. Với người đã mở sổ trước đó, mức lãi được hưởng cần căn cứ vào thỏa thuận của khoản gửi, đặc biệt là thời gian áp dụng lãi suất và điều kiện rút trước hạn.
Tiền gửi lãi suất cố định vẫn giữ mức hưởng đến đáo hạn
Với khoản tiết kiệm có lãi suất cố định trong suốt kỳ hạn, ngân hàng tiếp tục tính lãi theo mức đã thỏa thuận nếu khách hàng duy trì tiền đến ngày đáo hạn. Việc biểu niêm yết giảm sau ngày gửi không tự động làm giảm lãi suất của khoản tiền này.
Chẳng hạn, Vietcombank công bố sản phẩm tiền gửi, tiết kiệm trả lãi sau áp dụng lãi suất cố định trong suốt kỳ hạn gửi. Đây là cơ chế giúp người gửi xác định trước khoản lãi được nhận khi giữ tiền đúng hạn, dù lãi suất thị trường thay đổi trong thời gian đó.
Có thể hình dung với khoản tiền 500 triệu đồng gửi kỳ hạn 12 tháng, lãi suất cố định 7%/năm. Nếu thời gian tính lãi là 365 ngày, tiền lãi khi đáo hạn đạt 35 triệu đồng. Trường hợp ngân hàng giảm lãi suất cùng kỳ hạn xuống 6,5%/năm sau ngày mở sổ, khoản tiền đã gửi vẫn được tính theo mức 7%/năm đã xác lập. Mức 6,5%/năm sẽ áp dụng cho giao dịch thuộc phạm vi biểu mới, thay vì được dùng để tính lại tiền lãi của khoản gửi cũ.
Đối với sản phẩm nhận lãi hằng tháng hoặc hằng quý, người gửi cũng cần xem cơ chế lãi suất trong thỏa thuận. Nếu lãi suất được cố định cho cả kỳ hạn, việc chia tiền lãi thành nhiều lần nhận không làm thay đổi mức hưởng sau mỗi kỳ chi trả.
Tuy nhiên, không nên áp dụng kết luận này cho mọi sản phẩm tiền gửi. Lãi suất cố định chỉ được giữ nguyên trong khoảng thời gian đã thỏa thuận. Với sản phẩm có điều khoản điều chỉnh lãi suất, mức hưởng được xác định theo cơ chế ghi trong hợp đồng.
Khoản gửi có ưu đãi cộng thêm cũng cần được kiểm tra riêng. Người gửi cần xác định mức lãi được xác nhận khi mở khoản tiền, thời gian hưởng ưu đãi và điều kiện duy trì. Những chương trình yêu cầu giữ tiền đến đáo hạn có thể không chi trả đầy đủ phần cộng thêm nếu khách hàng rút sớm.
Lãi suất mới tác động khi tái tục, rút trước hạn cần tính kỹ
Thời điểm đáng chú ý với người đang gửi tiết kiệm là ngày đáo hạn. Khi kết thúc kỳ gửi cũ, khoản tiền chuyển sang kỳ mới có thể được áp dụng lãi suất thấp hơn.
Theo hướng dẫn của VPBank, khoản tiết kiệm tự động tái tục sang kỳ hạn mới được áp dụng lãi suất hiện hành tại thời điểm tái tục. Như vậy, tự động gia hạn giúp tiền tiếp tục sinh lãi, nhưng không bảo đảm giữ nguyên mức hưởng của kỳ trước.
Vẫn với khoản gốc 500 triệu đồng, tiền lãi của kỳ gửi 365 ngày ở mức 7%/năm là 35 triệu đồng. Nếu khách hàng nhận riêng phần lãi và tiếp tục gửi 500 triệu đồng trong 365 ngày với lãi suất 6,5%/năm, tiền lãi kỳ mới còn 32,5 triệu đồng, giảm 2,5 triệu đồng.
Đây là khoản chênh lệch phát sinh ở kỳ gửi tiếp theo. Tiền lãi của kỳ cũ đã hoàn thành vẫn được tính theo thỏa thuận trước đó. Nếu khách hàng lựa chọn nhập cả gốc và lãi để tái tục, số tiền làm căn cứ tính lãi kỳ mới sẽ lớn hơn.
Người có sổ sắp đáo hạn vì vậy cần kiểm tra lựa chọn đã đăng ký, gồm tái tục gốc, tái tục cả gốc và lãi hoặc chuyển tiền về tài khoản thanh toán. Đồng thời, cần đối chiếu lãi suất của đúng sản phẩm, kỳ hạn và kênh giao dịch tại thời điểm gửi tiếp.
Với khoản chưa đến hạn, tất toán để chuyển sang nơi khác có thể làm mất phần lớn lợi thế lãi suất đã có. Theo Thông tư 04/2022/TT-NHNN, khi khách hàng rút trước hạn toàn bộ tiền gửi, lãi suất áp dụng tối đa bằng mức tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất của ngân hàng đó, theo đối tượng khách hàng và loại tiền, tại thời điểm rút.
Khoản lãi thực nhận vì vậy có thể thấp đáng kể so với dự tính ban đầu. Trước khi chuyển tiền, người gửi cần so sánh phần lãi bị giảm do tất toán sớm với phần lãi có thể nhận thêm ở khoản gửi mới.
Nếu chỉ cần sử dụng một phần tiền, khách hàng có thể kiểm tra sản phẩm có cho phép rút trước hạn một phần hay không. Theo Thông tư 04/2022, phần rút sớm chịu lãi suất rút trước hạn, còn số tiền duy trì tiếp tục hưởng mức lãi suất đang áp dụng cho khoản gửi.
