Mỗi khi mặt bằng lãi suất tiết kiệm tăng, câu hỏi “có nên bán cổ phiếu để gửi ngân hàng?” thường xuất hiện. Với một khoản tiền lớn, chỉ cần lãi suất tiền gửi tăng thêm 1-2% cũng có thể tạo ra chênh lệch đáng kể về thu nhập mỗi năm.
Chẳng hạn, 1 tỷ đồng gửi với lãi suất 5%/năm mang lại khoảng 50 triệu đồng tiền lãi trước các yếu tố khác. Nếu mức lãi tăng lên 7%, con số tăng lên khoảng 70 triệu đồng. Khoảng chênh 20 triệu đồng khiến tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn, đặc biệt với người đang nắm cổ phiếu nhưng danh mục ít tăng hoặc biến động mạnh.
Lãi suất càng cao, cổ phiếu càng phải “đáng để chịu rủi ro”
Điểm quan trọng nhất khi lãi suất tăng là mức lợi nhuận tối thiểu mà nhà đầu tư kỳ vọng từ tài sản rủi ro cũng nên thay đổi. Giả sử tiền gửi chỉ mang lại 3%/năm. Một khoản đầu tư cổ phiếu được kỳ vọng sinh lời 7% có thể vẫn đáng cân nhắc vì phần lợi nhuận kỳ vọng cao hơn tương đối rõ. Nhưng nếu tiền gửi tăng lên 6-7%/năm, trong khi cổ phiếu chỉ được kỳ vọng mang lại khoảng 8%, khoảng chênh lệch đã thu hẹp đáng kể.
Nhà đầu tư đang chấp nhận biến động giá, nguy cơ thua lỗ và rủi ro doanh nghiệp để đổi lấy mức lợi nhuận kỳ vọng chỉ nhỉnh hơn một kênh ít biến động. Đây chính là lúc cần đặt lại câu hỏi phần lợi nhuận tăng thêm có đủ để bù cho phần rủi ro tăng thêm hay không?
Tuy nhiên, không nên dùng lợi suất tiền gửi để so với mức tăng giá của cổ phiếu trong vài tuần hoặc vài tháng. Hai loại tài sản có đặc điểm hoàn toàn khác nhau.
Tiền gửi thường phù hợp với khoản tiền cần bảo toàn và có thời điểm sử dụng tương đối rõ. Trong khi đó, cổ phiếu phù hợp hơn với phần vốn dài hạn có thể chấp nhận biến động để tìm kiếm tăng trưởng.
Do đó, thay vì hỏi “lãi suất bao nhiêu thì nên bán chứng khoán?”, nhà đầu tư nên hỏi số tiền này có nhiệm vụ gì trong kế hoạch tài chính của mình.
Không nhất thiết phải chọn một trong hai
Một sai lầm khác là coi tiền gửi và chứng khoán như hai lựa chọn loại trừ nhau. Khi lãi suất tăng, nhà đầu tư hoàn toàn có thể điều chỉnh tỷ trọng thay vì chuyển toàn bộ danh mục từ kênh này sang kênh khác.
Giả sử một người có 1 tỷ đồng vốn đầu tư, trước đây phân bổ 800 triệu đồng vào cổ phiếu và 200 triệu đồng tiền gửi. Khi lãi suất tăng và thị trường cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn hơn, tỷ trọng có thể được điều chỉnh về 600 triệu đồng cổ phiếu và 400 triệu đồng tiền gửi.
Cách làm này vừa nâng phần thu nhập tương đối ổn định từ lãi suất, vừa giữ khả năng hưởng lợi nếu thị trường chứng khoán tiếp tục đi lên. Phần tiền gửi cũng có thể đóng vai trò như nguồn vốn chờ cơ hội.
Nếu thị trường điều chỉnh và định giá cổ phiếu trở nên hấp dẫn hơn, nhà đầu tư có thể sử dụng phần vốn này để giải ngân mà không cần bán những tài sản khác trong thời điểm bất lợi.
Ngược lại, việc bán toàn bộ cổ phiếu chỉ vì lãi suất tăng cũng có một rủi ro. Nhà đầu tư có thể bỏ lỡ giai đoạn thị trường hồi phục trước khi lãi suất thực sự quay đầu giảm. Lãi suất và thị trường chứng khoán không phải lúc nào cũng di chuyển theo một công thức cố định. Giá cổ phiếu còn chịu ảnh hưởng của lợi nhuận doanh nghiệp, kỳ vọng kinh tế, định giá và dòng tiền. Vì vậy, trước khi dịch chuyển vốn, nhà đầu tư nên xem lại từng cổ phiếu đang nắm giữ.
