T6 20/11/2026 · No. 181

Đẩy lùi tín dụng đen từ những khoản vay trước ngày lương

Khoản chi đột xuất khiến công nhân cần tiền trước kỳ lương, trong khi thủ tục và điều kiện vay vẫn hạn chế khả năng tiếp cận tín dụng chính thức.

Đẩy lùi tín dụng đen từ những khoản vay trước ngày lương

Có việc làm và thu nhập đều đặn, công nhân vẫn có thể thiếu tiền khi phát sinh viện phí, học phí hoặc việc gia đình. Nhu cầu thường cấp bách, trong khi khoản vay ngân hàng phải qua xác minh, thẩm định. Sự chênh lệch về thời gian đáp ứng là một trong những nguyên nhân khiến người lao động tìm đến nguồn vay không chính thức.

Đẩy lùi tín dụng đen từ những khoản vay trước ngày lương
Tiếp cận nguồn tín dụng chính thức phù hợp thu nhập giúp công nhân có thêm lựa chọn khi phát sinh khoản chi đột xuất.

Tại hội thảo “Giải pháp mở rộng tiếp cận thẻ tín dụng nội địa cho người lao động, đẩy lùi tín dụng đen” ngày 19/11, các đại biểu đề xuất điều chỉnh phương thức đánh giá khách hàng, thiết kế hạn mức và lịch trả nợ phù hợp với thu nhập công nhân. Mục tiêu là cung cấp khoản tín dụng đáp ứng nhu cầu thực tế, đồng thời kiểm soát nghĩa vụ trả nợ.

Thiếu tiền trước kỳ lương, công nhân chịu sức ép vay ngoài

Ông Lê Nhật Trường, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Pou Sung Việt Nam, cho biết những khoản chi ngoài dự kiến có thể gây khó khăn ngay cả với công nhân có thu nhập ổn định. Khi không tiếp cận được nguồn hỗ trợ kịp thời, một bộ phận tìm đến khoản vay lãi suất cao, chi phí thiếu minh bạch.

Từ năm 2021, doanh nghiệp phối hợp triển khai chương trình ứng lương linh hoạt để hỗ trợ nhu cầu thiết yếu trước kỳ trả lương. Đến nay, hơn 4.500 người đăng ký sử dụng, giá trị ứng lương hơn 10 tỷ đồng mỗi tháng; tổng số tiền giải ngân đạt khoảng 500 tỷ đồng.

Dù đã có hình thức hỗ trợ, công đoàn vẫn nhận phản ánh về việc công nhân bị đòi nợ, gây sức ép. Một số bên đòi nợ đe dọa liên hệ doanh nghiệp hoặc bộ phận nhân sự nếu người vay không thanh toán đúng hạn.

Theo ông Trường, trở ngại của công nhân không chỉ là lãi suất. Người lao động cần giải quyết khoản chi ngay, còn tổ chức tín dụng phải kiểm tra hồ sơ và khả năng hoàn trả. Nguồn vay tiếp cận nhanh vì thế có thể được lựa chọn dù tiềm ẩn rủi ro.

Ở phía đơn vị cung ứng dịch vụ, ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS, cho biết nhóm thu nhập thấp hoặc không ổn định còn gặp khó về chứng minh thu nhập, điều kiện phát hành thẻ và hạn mức được cấp.

Một hướng xử lý được ông Hoàng Hải Vương, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank, đề xuất là xây dựng sản phẩm theo nhóm khách hàng có đặc điểm tương đồng về doanh nghiệp, ngành nghề, khu công nghiệp và hình thức trả lương.

Hạn mức ban đầu cần căn cứ thu nhập thực nhận, chi phí sinh hoạt và các nghĩa vụ tài chính hiện có. Ngày thanh toán cần phù hợp chu kỳ nhận lương; lãi suất và phí phải được công khai. Việc mở rộng được thực hiện sau khi kiểm chứng hiệu quả và khả năng trả nợ của nhóm khách hàng thí điểm.

Thẻ tín dụng cần phù hợp thu nhập và nghĩa vụ trả nợ

Theo ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN, đến hết tháng 9/2026, cả nước có 17 tổ chức phát hành thẻ tín dụng nội địa, với hơn 7,4 triệu thẻ đang lưu hành, tăng 63% so với cùng kỳ năm 2025.

66ae_dung.jpg_1795144376.jpg
Ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết đến hết tháng 9/2026, cả nước có 17 tổ chức phát hành thẻ tín dụng nội địa

Giai đoạn 2021–2025, số lượng thẻ phát hành tăng bình quân 88% mỗi năm. Tuy nhiên, thẻ tín dụng nội địa mới chiếm khoảng 35% tổng lượng thẻ tín dụng lưu hành và tập trung chủ yếu ở một số ngân hàng, công ty tài chính.

Theo ông Dũng, kết quả phát triển cần được đánh giá qua khả năng sử dụng thực tế, độ phủ điểm chấp nhận thanh toán và chất lượng trả nợ, bên cạnh số thẻ phát hành.

Với công nhân có thu nhập biến động hoặc thiếu hồ sơ tín dụng, ông Dũng đề xuất nghiên cứu kết hợp dữ liệu nhận lương qua tài khoản, dòng tiền, lịch sử giao dịch và trả nợ. Việc sử dụng dữ liệu phải có sự đồng ý của khách hàng và cơ chế bảo vệ thông tin phù hợp.

Phương thức đánh giá cần phản ánh đầy đủ tổng nghĩa vụ nợ. Khoản tín dụng mới phải được xem xét cùng những khoản người lao động đang trả, thay vì chỉ căn cứ thu nhập hoặc hạn mức tối đa của sản phẩm.

Minh bạch chi phí cũng là yêu cầu quan trọng. Theo quy định về hoạt động thẻ ngân hàng, hợp đồng phát hành và sử dụng thẻ phải thể hiện các nội dung về phí, hạn mức tín dụng, lãi suất, phương pháp tính lãi, thời hạn và phương thức trả nợ, mức trả nợ tối thiểu, phí phạt nợ quá hạn nếu có.

Tổ chức phát hành phải đánh giá khả năng tài chính để khách hàng trả đầy đủ gốc, lãi và phí đúng hạn. Quy định này đặt trách nhiệm thẩm định song song với yêu cầu mở rộng tiếp cận vốn.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh phát triển thẻ tín dụng nội địa không nhằm khuyến khích vay tiêu dùng bằng mọi giá. Đây vẫn là hình thức cấp tín dụng, gắn với nghĩa vụ hoàn trả của khách hàng.

Theo Phó Thống đốc, sản phẩm phải thuận tiện, minh bạch, có chi phí hợp lý và phù hợp khả năng chi trả. Ngân hàng, đơn vị thanh toán, doanh nghiệp và công đoàn cần phối hợp đưa dịch vụ đến người lao động, đồng thời hỗ trợ sử dụng có trách nhiệm.

Để hạn chế tín dụng đen, nguồn vốn chính thức cần đáp ứng đúng thời điểm và đúng quy mô khoản chi. Với công nhân, khả năng tiếp cận khoản vay chỉ phát huy hiệu quả khi lịch trả nợ và tổng chi phí phù hợp nguồn thu sau khi đã trang trải nhu cầu sinh hoạt.

TheoKinh Tế Chứng Khoán

Bạn thấy bài này thế nào?

Phản hồi ẩn danh — chúng tôi không lưu thông tin cá nhân.