Động lực không chỉ từ tín dụng
Báo cáo tài chính quý III/2026 của các ngân hàng cho thấy, lợi nhuận tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh kinh doanh 9 tháng đầu năm. Đáng chú ý, bên cạnh tăng trưởng tín dụng, thu nhập ngoài lãi ngày càng đóng góp rõ nét vào kết quả chung, trong khi khả năng kiểm soát chi phí và chất lượng tài sản tạo ra sự khác biệt giữa các nhà băng.
Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), lợi nhuận trước thuế hợp nhất 9 tháng đạt gần 30.000 tỷ đồng, tăng gần 47% so với cùng kỳ năm trước, tương đương kết quả cả năm 2025 và hoàn thành khoảng 72,4% kế hoạch năm. Riêng quý III, lợi nhuận trước thuế đạt hơn 11.000 tỷ đồng, đánh dấu hai quý liên tiếp ngân hàng ghi nhận lợi nhuận ở mức kỷ lục.
Kết quả này đi cùng sự mở rộng quy mô hoạt động. Đến cuối quý III, tổng tài sản hợp nhất của VPBank vượt 1,6 triệu tỷ đồng, tăng 27,8% so với cuối năm 2025; dư nợ cấp tín dụng riêng lẻ đạt 1,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 30%.
Theo báo cáo của ngân hàng, thu nhập lãi thuần hợp nhất 9 tháng tăng 26,7%, lên gần 53.100 tỷ đồng nhờ mở rộng tín dụng và kiểm soát chất lượng tài sản. Đồng thời, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng 76,3%, với đóng góp từ các mảng thanh toán, bảo hiểm và ngân hàng đầu tư. Tổng thu nhập hoạt động hợp nhất đạt gần 65.500 tỷ đồng, tăng 25,3% so với cùng kỳ.
Tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank), lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 28.900 tỷ đồng, tăng 23,7%. Riêng quý III, lợi nhuận đạt 10.400 tỷ đồng, tăng 25,8% so với cùng kỳ và là mức cao nhất theo quý từ trước đến nay. Tổng thu nhập hoạt động đạt 45.200 tỷ đồng, tăng 17,1%.
Điểm đáng chú ý trong kết quả của Techcombank là sự gia tăng đóng góp của nguồn thu dịch vụ. Trong 9 tháng, thu nhập từ hoạt động dịch vụ đạt 11.800 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ; riêng quý III đạt 4.200 tỷ đồng, tăng 44,6%. Tỷ trọng thu nhập dịch vụ trong tổng thu nhập hoạt động tăng từ 21,9% lên 26,2%.
Trong đó, thu từ thư tín dụng (LC), tiền mặt và thanh toán đạt 4.900 tỷ đồng, tăng 136,6%. Thu phí dịch vụ bảo hiểm đạt 1.700 tỷ đồng, tăng 106,1%; thu phí dịch vụ thẻ đạt 1.500 tỷ đồng, tăng 29%; thu từ dịch vụ ngoại hối và phái sinh đạt 1.100 tỷ đồng, tăng 27,1%.
Với Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank), lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 10.421 tỷ đồng, tăng gần 9% so với cùng kỳ và hoàn thành 70% kế hoạch năm. Tổng thu nhập hoạt động đạt 19.179 tỷ đồng, tăng 29%.
Đáng chú ý, thu thuần ngoài lãi của LPBank đạt 7.489 tỷ đồng, chiếm 39% tổng thu nhập hoạt động. Trong đó, thu thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 5.977 tỷ đồng, tăng 136%; thu nhập thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 889 tỷ đồng, tăng 241% so với cùng kỳ năm trước.
Ở nhóm ngân hàng có quy mô lợi nhuận thấp hơn, Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng và Phát triển (PGBank) đạt lợi nhuận trước thuế sau dự phòng 630 tỷ đồng, tăng 27%. Theo báo cáo của ngân hàng, tăng trưởng đến từ nhiều mảng kinh doanh cốt lõi, trong đó thu nhập ngoài lãi từ dịch vụ và kinh doanh ngoại hối tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ.
Tính đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản của PGBank đạt 92.637 tỷ đồng, tăng 4,3% so với cuối năm 2025. Dư nợ cho vay khách hàng tăng khoảng 7,1% so với thời điểm cuối năm 2025. Tiền gửi khách hàng tăng trưởng đều đặn, đạt mức 5,8% so với cuối năm 2025, đặc biệt, huy động không kỳ hạn (CASA) tăng mạnh, đạt mức 32%, tạo thêm dư địa cho hoạt động kinh doanh và mở rộng tín dụng.
Trong khi đó, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 4.301 tỷ đồng, hoàn thành gần 96% kế hoạch năm. Tổng thu nhập hoạt động đạt khoảng 7.803 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ.
Tại Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BAOVIET Bank), tổng thu nhập hoạt động 9 tháng tăng 6,56%, trong đó thu nhập lãi thuần tăng hơn 4% và thu ngoài lãi tăng 11,3%. Ngân hàng cho biết các lĩnh vực tăng trưởng mạnh gồm chứng khoán đầu tư, chứng khoán kinh doanh và hoạt động ngoại hối.
Những kết quả khác nhau cho thấy lợi nhuận ngân hàng không chỉ phụ thuộc vào quy mô tín dụng. Khả năng khai thác dịch vụ, phát triển các nguồn thu ngoài lãi và phân bổ hoạt động kinh doanh giữa các mảng cũng góp phần định hình kết quả tài chính của từng nhà băng.
Kiểm soát chi phí, chất lượng tài sản và áp lực nguồn vốn
Bên cạnh tăng trưởng thu nhập, hiệu quả quản trị chi phí và kiểm soát rủi ro là những yếu tố đáng chú ý trong kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm. Bởi lợi nhuận trước thuế không chỉ phản ánh khả năng tạo doanh thu mà còn chịu ảnh hưởng từ chi phí vận hành, chi phí vốn và mức trích lập dự phòng rủi ro.
Tại ABBank, tổng thu nhập hoạt động tăng 48%, trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng 21% so với cùng kỳ. Nhờ đó, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm từ 33% xuống 27%. Ngân hàng cũng duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,80% tại ngày 30/9/2026, thấp hơn mục tiêu dưới 1,5% đặt ra cho cả năm. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì trên 12%, cao hơn mức tối thiểu 8% theo chuẩn Basel II.
Với LPBank, tỷ lệ CIR lũy kế 9 tháng đạt 27,83%, giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ; riêng quý III đạt 20,71%. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 1,87%. Trong khi đó, PGBank ghi nhận tỷ lệ nợ xấu 2,46%, còn VPBank duy trì tỷ lệ nợ xấu riêng lẻ quanh 2%, thấp hơn mục tiêu 2,5%; tỷ lệ nợ xấu hợp nhất dưới 3%.
Ở chiều ngược lại, BAOVIET Bank lựa chọn ưu tiên trích lập dự phòng rủi ro nhằm củng cố bộ đệm an toàn. Theo báo cáo của nhà băng này, trong bối cảnh chi phí vốn tăng mạnh, ngân hàng chủ động đa dạng hóa nguồn thu, đồng thời tăng cường quản trị rủi ro và tối ưu hóa quy trình vận hành. Lợi nhuận thuần trước chi phí dự phòng rủi ro 9 tháng tăng gần 10,14%.
Áp lực nguồn vốn cũng là vấn đề được phản ánh trong kết quả hoạt động của các ngân hàng. Tại Techcombank, biên lãi thuần (NIM) theo quý tăng từ 3,4% trong quý II lên 3,5% trong quý III. Theo ngân hàng, việc điều chỉnh lãi suất và tối ưu hóa danh mục tín dụng theo hướng gia tăng tài sản có lợi suất cao hơn đã bù đắp áp lực chi phí huy động.
Trong khi đó, VPBank cho biết đã chủ động đa dạng hóa các kênh huy động để củng cố nguồn vốn phục vụ kinh doanh trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao. Cuối quý III, tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá hợp nhất đạt gần 987.000 tỷ đồng, tăng 34,2% so với cuối năm 2025. Từ đầu năm đến nay, ngân hàng huy động thành công hơn 2 tỷ USD từ các định chế tài chính quốc tế.
Đối với LPBank, huy động vốn thị trường 1 đạt 520.976 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ và tăng 30% so với đầu năm; dư nợ cho vay khách hàng đạt 481.570 tỷ đồng, tăng 24% so với cùng kỳ. Ngày 19/10/2026, ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay lên tới 2%/năm và giảm 0,5-0,6%/năm lãi suất tiền gửi ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên theo chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhằm ổn định sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ nền kinh tế.
Nhìn tổng thể, kết quả kinh doanh 9 tháng năm 2026 cho thấy các ngân hàng đang theo đuổi những hướng đi khác nhau để cải thiện lợi nhuận: mở rộng tín dụng, phát triển dịch vụ, đa dạng hóa nguồn vốn, kiểm soát chi phí và củng cố dự phòng. Những con số nghìn tỷ đồng phản ánh kết quả đạt được, nhưng phía sau đó là sự khác biệt về cơ cấu thu nhập, hiệu quả vận hành và mức độ kiểm soát rủi ro của từng ngân hàng.
