Tăng tốc mở rộng quỹ đất giữa nhịp xoay vốn nghìn tỷ
Ngày 28/9, Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex - CTCP (Becamex Group, HoSE: BCM) công bố nghị quyết HĐQT về việc góp thêm vốn vào Công ty CP Phát triển Hạ tầng Kỹ thuật Becamex - Bình Phước. Theo phương án được thông qua, Becamex Bình Phước dự kiến tăng vốn điều lệ trong năm 2026 từ 2.698 tỷ đồng lên 3.364 tỷ đồng, tương ứng bổ sung gần 666 tỷ đồng. Trong đó, Becamex Group dự kiến góp thêm khoảng 266 tỷ đồng để duy trì tỷ lệ sở hữu 40% tại doanh nghiệp này.
Khoản vốn góp được thực hiện thành hai đợt. Đợt đầu có giá trị khoảng 86 tỷ đồng, dự kiến hoàn tất trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm Becamex Bình Phước thanh toán cổ tức năm 2025. Khoảng 180 tỷ đồng còn lại sẽ được Becamex góp trước ngày 30/9/2026. Sau khi phương án hoàn tất, tổng giá trị phần vốn góp của Becamex tại Becamex Bình Phước dự kiến đạt khoảng 1.346 tỷ đồng, tương ứng hơn 134,5 triệu cổ phần. Tỷ lệ sở hữu của tập đoàn tại doanh nghiệp liên kết này vẫn giữ nguyên ở mức 40%.
Động thái trên nối dài chuỗi mở rộng đầu tư khu công nghiệp của Becamex trong thời gian gần đây. Hồi cuối tháng 8, HĐQT tập đoàn đã thông qua chủ trương thành lập Công ty TNHH Phát triển Công nghiệp Đô thị Xanh VSIP để đầu tư dự án Khu công nghiệp Vĩnh Lập giai đoạn 1 tại xã Phú Giáo, TP.HCM. Doanh nghiệp mới có vốn điều lệ 1.455 tỷ đồng, với cơ cấu sở hữu gồm Công ty Liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore nắm 60%, Becamex Group 30% và VSIP Quảng Ngãi 10%. Khu công nghiệp Vĩnh Lập còn được biết đến với tên VSIP 4 Bình Dương, có tổng quy mô hơn 750ha. Riêng giai đoạn 1 rộng khoảng 497ha, tổng vốn đầu tư hơn 9.700 tỷ đồng, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2031.
Trước đó, ngày 7/7, Becamex cũng thành lập Công ty TNHH MTV Becamex Khánh Hòa với vốn điều lệ gần 695 tỷ đồng, do tập đoàn sở hữu 100%. Pháp nhân này được lập để triển khai Khu công nghiệp Ninh Xuân 1 tại Khánh Hòa, dự án có quy mô gần 496ha và tổng vốn đầu tư khoảng 4.631 tỷ đồng. Như vậy, tính riêng hai dự án tại TP.HCM và Khánh Hòa, quy mô đất khu công nghiệp Becamex đang xúc tiến phát triển lên tới gần 1.000ha, đi kèm tổng vốn đầu tư hơn 14.300 tỷ đồng. Từ nền tảng tại Bình Dương trước đây, hệ sinh thái của tập đoàn đang được mở rộng sang các địa phương khác thông qua nhiều hình thức, từ công ty con sở hữu toàn bộ vốn đến liên doanh trong hệ thống VSIP.
Quá trình này diễn ra trong bối cảnh dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tạo lực đỡ cho nhu cầu bất động sản công nghiệp. Cùng với việc mở rộng quy mô đầu tư, hoạt động huy động và cơ cấu nguồn vốn của Becamex cũng có nhiều chuyển động. Ngày 28/8/2026, doanh nghiệp phát hành thành công lô trái phiếu BCML12601 trị giá 710 tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm và đáo hạn ngày 28/8/2029. Lô trái phiếu có lãi suất 11%/năm, không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và có tài sản bảo đảm. Toàn bộ số tiền huy động được dự kiến dành cho cơ cấu lại các khoản nợ hiện hữu. Cụ thể, 600 tỷ đồng được sử dụng để cơ cấu nợ tại VietinBank - Chi nhánh Đồng Nai, 110 tỷ đồng còn lại để cơ cấu nợ tại BIDV - Chi nhánh Bình Dương.
Ở chiều ngược lại, ngày 15/9, Becamex đã thanh toán 2.500 tỷ đồng tiền gốc cùng gần 69 tỷ đồng tiền lãi, qua đó tất toán lô trái phiếu BCMH2126005. Lô trái phiếu này có kỳ hạn 5 năm, không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và được bảo đảm bằng quyền sử dụng đất đối với 7 lô, thửa đất tại phường Hòa Phú, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương trước đây. Theo chứng thư thẩm định giá lập tháng 8/2021, số tài sản này được định giá hơn 3.911 tỷ đồng. Mục đích phát hành khi đó là bổ sung nguồn vốn thực hiện các chương trình, dự án đầu tư của Becamex.
Sức khỏe tài chính của Becamex ra sao?
Những giao dịch trên diễn ra khi quy mô vay nợ trên bảng cân đối kế toán của tập đoàn gia tăng đáng kể. Tại ngày 30/6/2026, tổng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn, dài hạn đạt hơn 26.333,9 tỷ đồng, tăng gần 2.386 tỷ đồng, tương đương khoảng 10% so với đầu năm. Trong khi dư nợ đi lên, vốn chủ sở hữu giảm từ hơn 23.537 tỷ đồng đầu năm xuống còn gần 22.493 tỷ đồng. Theo đó, nợ vay đã tương đương khoảng 117% vốn chủ sở hữu, cao hơn mức gần 102% hồi đầu năm. Tổng nợ phải trả tại cuối tháng 6 đạt hơn 40.149 tỷ đồng, tăng 7,2% sau 6 tháng và chiếm khoảng 64,1% tổng nguồn vốn. Trong cơ cấu vốn chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối cũng giảm từ hơn 9.760 tỷ đồng xuống còn gần 8.060 tỷ đồng.
Áp lực về nguồn vốn càng đáng chú ý khi đặt cạnh kết quả kinh doanh sụt giảm mạnh trong nửa đầu năm 2026. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, Becamex ghi nhận doanh thu thuần gần 1.650 tỷ đồng, giảm hơn 65% so với mức trên 4.746 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Doanh thu đi xuống kéo lợi nhuận gộp giảm hơn 62%, từ trên 2.612 tỷ đồng xuống còn khoảng 986,7 tỷ đồng.
Bên cạnh sự suy giảm của hoạt động kinh doanh chính, hoạt động tài chính cũng tạo thêm sức ép lên lợi nhuận. Trong 6 tháng, doanh thu tài chính của Becamex giảm từ khoảng 152,6 tỷ đồng xuống còn 84 tỷ đồng. Trái lại, chi phí tài chính tăng hơn 202 tỷ đồng, lên gần 893,5 tỷ đồng; riêng chi phí đi vay đạt gần 881,4 tỷ đồng, tăng 33,4% so với cùng kỳ. Với mức này, chi phí đi vay trong nửa đầu năm tương đương khoảng 53% doanh thu thuần mà tập đoàn ghi nhận trong cùng giai đoạn. Nguồn đóng góp từ các công ty liên doanh, liên kết cũng thu hẹp khi phần lãi được ghi nhận giảm từ khoảng 814,5 tỷ đồng xuống còn 733 tỷ đồng. Trong khi đó, việc tiết giảm khoảng 134 tỷ đồng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp chưa đủ bù đắp tác động từ lợi nhuận gộp và doanh thu tài chính đi xuống, phần lãi tại các đơn vị liên doanh, liên kết giảm, cùng chi phí tài chính gia tăng.
Theo giải trình của Becamex, riêng lợi nhuận gộp từ bán hàng và cung cấp dịch vụ đã giảm 1.626 tỷ đồng so với cùng kỳ; doanh thu tài chính giảm 69 tỷ đồng và lãi từ công ty liên doanh, liên kết giảm 82 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính tăng thêm 202 tỷ đồng. Kết quả, Becamex báo lãi sau thuế hơn 307 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, giảm 83,4% so với hơn 1.846 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, tương ứng giảm khoảng 1.539 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ còn hơn 292 tỷ đồng, so với gần 1.834 tỷ đồng cùng kỳ; EPS theo đó giảm mạnh từ 1.716 đồng xuống còn 231 đồng/cổ phiếu. Kết quả này cũng khiến khoảng cách với kế hoạch năm còn khá lớn. Năm 2026, Becamex đặt mục tiêu doanh thu 10.230 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 3.883 tỷ đồng. Sau nửa chặng đường, doanh nghiệp mới thực hiện khoảng 16% kế hoạch doanh thu và 7,9% mục tiêu lợi nhuận.
Không chỉ kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán cũng ghi nhận những chuyển động đáng chú ý. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của Becamex đạt hơn 62.642 tỷ đồng, tăng 2,7% so với đầu năm. Trong đó, hàng tồn kho là khoản mục lớn nhất với gần 23.058 tỷ đồng, tăng 3,9% và chiếm khoảng 36,8% tổng tài sản. Các khoản phải thu ngắn hạn tăng mạnh hơn, từ trên 6.566 tỷ đồng lên hơn 8.098 tỷ đồng, tương đương mức tăng 23,3%. Tính chung, hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn đạt hơn 31.155 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng tài sản của Becamex. Trong khi lượng vốn tại hai khoản mục này gia tăng, quy mô tiền và các khoản tương đương tiền lại giảm đáng kể, từ gần 2.350 tỷ đồng đầu năm xuống còn hơn 949 tỷ đồng vào cuối tháng 6, tương ứng giảm gần 1.400 tỷ đồng, hay khoảng 59,6%. Ở chiều ngược lại, đầu tư tài chính ngắn hạn tăng từ gần 340 tỷ đồng lên hơn 630 tỷ đồng.
