Vì sao lãi suất ngân hàng thay đổi?
Lãi suất do cung cầu vốn, lãi suất điều hành của SBV, lạm phát và yếu tố quốc tế quyết định.
Lãi suất phụ thuộc 4 yếu tố chính
Lãi suất tại Việt Nam (cả huy động và cho vay) chịu ảnh hưởng của: (1) cung cầu vốn trong hệ thống ngân hàng, (2) lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước (tái cấp vốn, tái chiết khấu, qua đêm thanh toán), (3) mức lạm phát kỳ vọng, (4) áp lực từ thị trường tài chính quốc tế — đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khi điều chỉnh lãi suất chính sách.
Khi nào lãi suất tăng?
Lãi suất thường tăng khi: lạm phát cao buộc SBV thắt chặt tiền tệ; thanh khoản hệ thống căng (NHTM cạnh tranh huy động); Fed tăng lãi suất USD khiến SBV phải tăng theo để giữ ổn định tỷ giá; nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng mạnh (mùa kinh doanh, cuối năm).
Khi nào lãi suất giảm?
Lãi suất giảm khi: lạm phát thấp + ổn định, SBV nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng; thanh khoản hệ thống dồi dào; Fed cắt giảm lãi suất; cầu tín dụng yếu (NHTM khó cho vay phải hạ lãi suất huy động).
Cơ chế truyền dẫn
SBV không trực tiếp ấn định lãi suất NHTM. Thay vào đó, SBV điều chỉnh lãi suất điều hành → ảnh hưởng lãi suất liên ngân hàng → ảnh hưởng chi phí vốn của NHTM → tác động lãi suất huy động và cho vay. Quá trình truyền dẫn có độ trễ 1-3 tháng.
Bài viết tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư cá nhân hóa. Khi áp dụng vào quyết định tài chính cụ thể, vui lòng tham khảo nguồn chính thức (SBV, Bộ Tài chính, UBCKNN) hoặc tư vấn chuyên môn.