Xung lực mới từ dòng vốn chuyển dịch
Cà Mau sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên hiếm có hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn, vùng nuôi trồng thủy sản hàng đầu cả nước, đặc biệt là ngành tôm xuất khẩu. Tuy nhiên, đặc điểm sản xuất phân tán, quy mô nhỏ lẻ và phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên khiến nền kinh tế địa phương đối mặt với không ít rủi ro. Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng đóng vai trò “bà đỡ” tài chính, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực để đầu tư, mở rộng sản xuất và nâng cao giá trị.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Khu vực 15 cho thấy, đến cuối tháng 4/2026 tổng nguồn vốn huy động đạt khoảng 72.500 tỷ đồng, tăng 4,2% so với cuối năm 2025 và tăng 10,8% so với cùng kỳ.
Dư nợ tín dụng toàn tỉnh ước đạt 103.200 tỷ đồng, tăng 3,6% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ tín dụng/huy động (LDR) duy trì ở mức 142%, cho thấy Cà Mau vẫn là địa bàn “hút vốn ròng” từ hệ thống.
Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng tín dụng 4 tháng đầu năm 2026 tuy tích cực nhưng không quá cao, phản ánh chủ trương điều hành thận trọng, kiểm soát chất lượng tín dụng của ngành Ngân hàng. Thay vì mở rộng ồ ạt, dòng vốn đang được định hướng rõ hơn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thủy sản xuất khẩu và kinh tế biển, hạ tầng logistics.
Cơ cấu tín dụng dịch chuyển theo “trục xanh – số – chuỗi”, tín dụng nông nghiệp vẫn là “xương sống” dư nợ lĩnh vực nông nghiệp – nông thôn đạt khoảng 67.000 tỷ đồng, chiếm 65% tổng dư nợ. Riêng ngành thủy sản đạt gần 40.500 tỷ đồng, tương đương 39% tổng dư nợ toàn tỉnh. Sự tập trung này hoàn toàn phù hợp với cấu trúc kinh tế địa phương, nơi ngành tôm đóng vai trò chủ lực.
Đáng chú ý, tín dụng không chỉ tăng về lượng, mà còn thay đổi về chất tỷ trọng cho vay nuôi tôm công nghệ cao tăng nhanh. Mô hình tôm – rừng, tôm sinh thái được ưu tiên lãi suất. Các khoản vay gắn với truy xuất nguồn gốc, chứng nhận quốc tế có xu hướng mở rộng, điển hình mô hình RAS-IMTA với năng suất tới 35 tấn/ha/vụ đang trở thành “điểm đến” của dòng vốn tín dụng chất lượng cao.
Tín dụng lúa – tôm tăng trưởng chậm nhưng bền, dù diện tích lớn (185.000 ha, trong đó 50% là lúa – tôm) , nhưng tín dụng cho lĩnh vực này chỉ chiếm khoảng 18–20% dư nợ nông nghiệp. Nguyên nhân do chu kỳ sản xuất dài, lợi nhuận không ổn định, liên kết tiêu thụ còn yếu (mới 16,7%) và khó chuẩn hóa dòng tiền. Tuy nhiên, điểm tích cực là tín dụng đang chuyển sang cho vay theo chuỗi liên kết, các ngân hàng bắt đầu tài trợ hợp tác xã thay vì từng hộ riêng lẻ. Xu hướng tích hợp tín dụng – bảo hiểm – bao tiêu sản phẩm đang hình thành.
Kinh tế biển tín dụng “thăm dò” nhưng giàu tiềm năng, dư nợ cho nuôi biển và khai thác thủy sản ven bờ ước khoảng 6.500 – 7.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng nhỏ (6–7%) nhưng tăng trưởng tới 12% so với cùng kỳ. Các mô hình nuôi cá lồng bè tại Hòn Chuối, nuôi hàu lồng quy mô hơn 1.196 lồng… đang thu hút sự quan tâm của ngân hàng. Tuy nhiên, tín dụng vẫn mang tính “thử nghiệm” do thiếu cơ chế bảo hiểm rủi ro biển, biến động môi trường lớn chưa có chuẩn dữ liệu tín dụng ngành.
Về huy động vốn áp lực cạnh tranh và bài toán “giữ chân dòng tiền”. Một điểm đáng chú ý là tăng trưởng huy động (4,2%) cao hơn tăng trưởng tín dụng (3,6%) trong 4 tháng đầu năm. Điều này cho thấy niềm tin của người dân vào hệ thống ngân hàng được củng cố, nhưng đồng thời cũng phản ánh áp lực sử dụng vốn hiệu quả.
Cơ cấu huy động tiền gửi dân cư chiếm 78%, tiền gửi doanh nghiệp tăng nhanh hơn (khoảng 6,5%), nhờ phục hồi sản xuất. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng nhích lên nhẹ, tạo áp lực lên biên lợi nhuận của ngân hàng.
Định hướng năm 2026 tăng trưởng tín dụng có chọn lọc
Theo định hướng kế hoạch cả năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15, tăng trưởng tín dụng tại Cà Mau có thể đạt 12–14% và tập trung vào lĩnh vực thủy sản công nghệ cao, nông nghiệp xanh, hạ tầng logistics và kinh tế biển. Điều này phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tỉnh Cà Mau là kinh tế số chiếm 20% GRDP, tăng trưởng năng suất 8–8,5%/năm.
Để đạt được kế hoạch đề ra ThS. Trần Văn Phước, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Khu vực 15 chia sẻ một số giải pháp, như: Thiết lập quỹ bảo lãnh tín dụng nông nghiệp – thủy sản cấp vùng, giảm rủi ro cho ngân hàng khi cho vay lĩnh vực đặc thù;
Phát triển bảo hiểm rủi ro nuôi trồng thủy sản, đặc biệt cho tôm công nghệ cao và nuôi biển. Chuẩn hóa dữ liệu ngành nông nghiệp, xây dựng “hồ sơ số” cho từng vùng nuôi, từng hộ sản xuất. Đẩy mạnh tín dụng xanh có cơ chế ưu đãi thực chất, gắn với tiêu chí ESG và xuất khẩu;
Kết nối tín dụng với thị trường vốn, hỗ trợ doanh nghiệp lớn huy động qua trái phiếu, giảm áp lực cho ngân hàng. Tăng vai trò điều phối của chính quyền địa phương trong liên kết chuỗi và quy hoạch vùng nguyên liệu.
Bức tranh tín dụng ngân hàng tại tỉnh Cà Mau đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc. Không còn là chuyện “bơm vốn”, mà là dẫn vốn đúng hướng đúng ngành có lợi thế, đúng mô hình hiệu quả và đúng xu thế phát triển xanh và số hóa.
Nếu tiếp tục duy trì được quỹ đạo này, dòng vốn tín dụng sẽ không chỉ là động lực tăng trưởng, mà còn là kiến tạo tài chính, góp phần định hình một Cà Mau phát triển bền vững, hiện đại và có khả năng cạnh tranh cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.
