Chiều tối ngày 10/11, tiếp tục Phiên họp thứ 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Hoàn thiện các chính sách thuế, mặt bằng và mua sắm công
Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, rà soát và hoàn thiện nhiều nhóm chính sách nhằm bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
Về chính sách thuế, dự thảo luật được chỉnh lý theo hướng quy định nguyên tắc ưu đãi, còn các nội dung cụ thể được chuyển sang dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và một số luật thuế liên quan đang trình Quốc hội tại kỳ họp này.
Đối với tiếp cận mặt bằng sản xuất, dự thảo làm rõ thẩm quyền của chính quyền địa phương trong quyết định tiêu chí, định mức chi, hỗ trợ đầu tư hạ tầng và phạm vi kinh phí được hỗ trợ. Đáng chú ý, địa phương phải công khai thông tin về quỹ đất, giá thuê trước và sau hỗ trợ; khoản hỗ trợ được khấu trừ trực tiếp vào số tiền doanh nghiệp phải thanh toán, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng đối tượng.
Về mua sắm công, cơ quan soạn thảo đề xuất giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý trường hợp tổng giá trị gói thầu mua sắm từ ngân sách nhà nước không đáp ứng tỷ lệ 20% dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), hoặc không có gói thầu trị giá không quá 20 tỷ đồng dành cho khu vực doanh nghiệp này. Quy định nhằm tạo sự linh hoạt, phù hợp với biến động giá cả, quy mô mua sắm và năng lực doanh nghiệp.
Các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, thương mại điện tử, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu thị trường và phát triển hệ thống phân phối cũng được rà soát theo hướng tránh trùng lặp, chỉ quy định nguyên tắc tại luật và giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể.
Ngoài ra, dự thảo được chỉnh lý để làm rõ nguyên tắc, thứ tự ưu tiên hỗ trợ, các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm quản lý và điều khoản chuyển tiếp. Các chính sách phát triển chung và chính sách phát triển trọng tâm được hoàn thiện theo hướng quy định khung, tạo cơ sở cho Chính phủ hướng dẫn phù hợp thực tiễn.
Làm rõ điều kiện thực hiện các chính sách hỗ trợ
Trình bày ý kiến thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với nhiều nội dung Chính phủ đã tiếp thu, giải trình. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát tổng thể dự thảo, nghiên cứu tiếp thu hợp lý ý kiến đại biểu Quốc hội, bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành.
Về tiêu chí xác định DNNVV, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ quy định cụ thể tại nghị định, bảo đảm xác định đúng quy mô doanh nghiệp tại thời điểm xét hỗ trợ trên cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước, đồng thời phòng ngừa tình trạng chia, tách doanh nghiệp để hưởng chính sách.
Đối với chính sách thuế, Chính phủ đề nghị giữ quy định về ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế để hỗ trợ trực tiếp DNNVV. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban chưa đồng tình, đề nghị chuyển nội dung này sang dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Các quy định khác về thuế cũng cần được chỉnh lý theo hướng dẫn chiếu sang pháp luật về thuế.
Về thời điểm tính thời gian miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đối với doanh nghiệp mới thành lập, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu ý kiến đại biểu Quốc hội, bảo đảm phù hợp khả năng cân đối ngân sách nhà nước.
Đối với mặt bằng sản xuất, Chính phủ đề nghị giữ quy định bố trí quỹ đất và hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất như Nghị quyết số 198. Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ cách áp dụng mức bố trí quỹ đất, nguồn kinh phí và mức hỗ trợ phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương. Đồng thời, phải bảo đảm chủ đầu tư không tăng giá thuê làm giảm lợi ích của doanh nghiệp. Trường hợp Nhà nước hoàn trả kinh phí cho chủ đầu tư, cần bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, ngân sách và khoản hỗ trợ đến đúng DNNVV.
Về mua sắm công, cơ quan thẩm tra đề nghị thống nhất giữa nội dung giải trình và dự thảo luật về mức giá gói thầu dành cho DNNVV; quy định rõ cách xác định tỷ lệ tối thiểu 20% tổng giá trị mua sắm, phù hợp pháp luật về đấu thầu và phòng ngừa việc chia nhỏ gói thầu để hưởng ưu đãi.
Liên quan đến tiếp cận vốn của doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, Chính phủ cần rà soát các quy định về định giá, đăng ký, xử lý tài sản, bảo đảm và chia sẻ dữ liệu để chính sách có thể triển khai thực tế. Các cơ chế đặc thù cũng phải thống nhất với pháp luật về doanh nghiệp, kế toán, lao động, thuế, bảo đảm quyền lợi người lao động và chủ nợ.
Đối với phiếu hỗ trợ và các quỹ hỗ trợ DNNVV, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định cụ thể việc cấp, sử dụng, thanh toán, quyết toán phiếu hỗ trợ; rà soát, sắp xếp quỹ phát triển DNNVV, bảo đảm an toàn vốn nhà nước. Điều kiện miễn, loại trừ trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân có sử dụng vốn nhà nước cũng cần được quy định chặt chẽ.
Đặc biệt, quy định cho phép doanh nghiệp lựa chọn áp dụng Luật này hoặc Nghị quyết số 198 cần xác định rõ thời hạn, phạm vi, tránh tồn tại song song hai cơ chế hỗ trợ cùng nội dung và bảo đảm ngân sách nhà nước không hỗ trợ trùng lặp.
Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với báo cáo và ý kiến của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, tại Kỳ họp thứ hai đã có 98 lượt đại biểu phát biểu tại tổ và 30 lượt đại biểu có ý kiến tại hội trường về dự án luật, cùng một số ý kiến bằng văn bản. Nhiều ý kiến đã được nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra.
Việc hoàn thiện dự thảo cần tập trung vào các vấn đề đã nêu tại báo cáo thẩm tra, bảo đảm chính sách hỗ trợ DNNVV có tính khả thi, thống nhất với pháp luật chuyên ngành, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đến đúng đối tượng thụ hưởng trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
