T5 19/11/2026 · No. 180

Trí tuệ siêu việt có thể tạo cú hích cho tăng trưởng kinh tế Mỹ

Trí tuệ siêu việt có thể tạo cú hích cho tăng trưởng kinh tế Mỹ

3 kịch bản kinh tế trong kỷ nguyên SI

Ngày 16/11/2026, phát biểu khai mạc Hội nghị của Nhóm công tác về Năng suất và Việc làm do Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) và Ngân hàng Dự trữ Liên bang San Francisco tổ chức, Chủ tịch FED Kevin Warsh cho rằng thế giới đang đứng trước một bước chuyển đổi lớn với sự xuất hiện của trí tuệ siêu việt (Super Intelligence - SI).

kevin warsh (hop bao 28.10)
Chủ tịch FED Kevin Warsh tại cuộc họp báo ngày 28/10. Nguồn: FED

Theo ông Warsh, công nghệ này có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ quá trình hình thành ý tưởng và giải quyết vấn đề. Chi phí tiếp cận tri thức, cũng như tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề chuyên môn đang giảm nhanh, giúp nhiều người tiếp cận những năng lực vốn trước đây chỉ có ở 1 nhóm chuyên gia.

Ông nhấn mạnh ý tưởng là nguồn lực quan trọng đối với tăng trưởng dài hạn. Những xã hội có khả năng tạo ra và ứng dụng các ý tưởng mới thường đạt được mức độ thịnh vượng cao hơn.

Nếu SI giúp mở rộng và đẩy nhanh quá trình này, kinh tế Mỹ có thể duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh hơn mức bình quân trong nhiều năm qua. Đây là 1 trong những cơ hội lớn mà công nghệ mới có thể mang lại.

Dù đánh giá cao tiềm năng của SI, Chủ tịch FED cho rằng tác động của công nghệ này đối với năng suất, việc làm và tăng trưởng vẫn phụ thuộc vào quy mô, phạm vi và tốc độ ứng dụng. Những lợi ích tiềm năng cũng đi kèm không ít rủi ro.

Để đánh giá các khả năng có thể xảy ra, đội ngũ chuyên gia FED đã bắt đầu xây dựng những kịch bản dựa trên mô hình. Ông Warsh lưu ý đây chỉ là các kịch bản minh họa, không phải dự báo chính thức của FED.

Ở kịch bản thứ nhất, SI giúp nâng cao năng suất, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho cả người lao động và chủ sở hữu vốn. Khi đó, tăng trưởng GDP thực tế có thể duy trì cao hơn mức bình quân dài hạn, trong khi thị trường lao động vẫn ở trạng thái gần toàn dụng, tức phần lớn những người có nhu cầu làm việc đều có việc làm.

Ở kịch bản thứ 2, công nghệ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng nhưng gây xáo trộn đáng kể thị trường lao động. Một số công việc có thể bị thay thế hoàn toàn thay vì được hỗ trợ bởi công nghệ. Nếu tự động hóa diễn ra trên diện rộng, trong khi người lao động gặp khó khăn khi chuyển sang công việc mới, tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng cao hơn mức tương thích với toàn dụng lao động.

Kịch bản thứ 3 là SI không đạt được kỳ vọng. Sau giai đoạn đầu tư lớn vào hạ tầng công nghệ và giá cổ phiếu tăng mạnh, lợi nhuận thực tế có thể không đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư. Khi đó, định giá cổ phiếu có thể điều chỉnh, kéo theo hoạt động kinh tế chậm lại và thất nghiệp gia tăng, trong khi năng suất không được cải thiện như dự tính.

FED chủ động đánh giá tác động của công nghệ mới

Trước những kịch bản trên, ông Warsh cho biết FED không đứng về phía ủng hộ hay phản đối SI. Vai trò của ngân hàng trung ương là nhận diện, đánh giá tác động của công nghệ đối với nền kinh tế và chuẩn bị cho những thay đổi có thể ảnh hưởng đến điều hành chính sách tiền tệ.

Theo ông Warsh, vấn đề không chỉ nằm ở việc SI có thể tạo ra bao nhiêu giá trị kinh tế, mà còn là những lợi ích đó xuất hiện khi nào, kéo dài bao lâu và quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh đến mức nào. Đặc biệt, FED cần đánh giá liệu công nghệ mới có thực sự nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp, qua đó cải thiện mức sống hay không.

Một vấn đề khác được Chủ tịch FED lưu ý là nguy cơ công nghệ mới bị các đối tượng xấu lợi dụng, gây ảnh hưởng đến những hạ tầng trọng yếu. Vì vậy, việc xây dựng phương án ứng phó và chủ động đánh giá các tình huống rủi ro là cần thiết trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

Ông Warsh nhấn mạnh, dù máy móc có thể tích lũy lượng tri thức ngày càng lớn, thậm chí vượt qua con người ở một số lĩnh vực, công nghệ vẫn không thể thay thế khả năng phán đoán, đạo đức và trách nhiệm của con người. Con người vẫn phải giữ vai trò thiết kế, xây dựng và đưa ra quyết định.

Theo Chủ tịch FED, mục tiêu cuối cùng là tận dụng tiến bộ công nghệ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, mở rộng cơ hội việc làm và cải thiện chất lượng cuộc sống, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro phát sinh trong quá trình chuyển đổi.

TheoThị Trường Tài Chính Tiền Tệ

Bạn thấy bài này thế nào?

Phản hồi ẩn danh — chúng tôi không lưu thông tin cá nhân.