Theo Chứng khoán MB (MBS), việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai chào mua ngoại tệ giao ngay hai phiên mỗi tuần, với tỷ giá 25.500 đồng/USD từ ngày 11/11/2026, là một công cụ mới nhằm bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Khác với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày, cơ chế mua giao ngay cho phép NHNN đưa tiền Đồng vào hệ thống mà không xác định trước thời điểm thu hồi. Theo ước tính, nếu mua thành công 1 tỷ USD, lượng VND tương ứng được bổ sung có thể đạt khoảng 25.500 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đến hết tuần giao dịch ngày 13/11, chưa ghi nhận giao dịch mua ngoại tệ thành công qua kênh này. MBS cho rằng nguyên nhân trước hết nằm ở chênh lệch tỷ giá, khi USD/VND trên liên ngân hàng ngày 11/11 ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn khoảng 160 đồng so với giá NHNN chào mua.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng chưa có nhiều động lực bán USD cho cơ quan điều hành. Một rào cản khác đến từ trạng thái ngoại tệ của chính các tổ chức tín dụng, khi dữ liệu quý III/2026 cho thấy 15/26 ngân hàng đang có trạng thái USD nội bảng âm.
Nếu tính thêm cam kết ngoại bảng, 11/18 ngân hàng ghi nhận vị thế USD kết hợp âm. Trạng thái ngoại tệ dương chủ yếu tập trung tại một số ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB.
MBS cho rằng việc chưa phát sinh giao dịch không đồng nghĩa công cụ này không còn tác dụng. Khi tỷ giá liên ngân hàng giảm về gần hoặc dưới mức 25.500 đồng/USD, hoặc giá mua được điều chỉnh linh hoạt hơn, cơ chế có thể bắt đầu phát huy vai trò hỗ trợ thanh khoản tiền Đồng và đồng thời giúp NHNN tăng dự trữ ngoại hối.
Khoảng cách giữa kỳ vọng và dòng tiền thực tế cũng phần nào phản ánh diễn biến của thị trường chứng khoán trong những phiên vừa qua. Ngay sau khi thông tin về cơ chế mua ngoại tệ giao ngay được công bố, VN-Index tăng 28,75 điểm trong phiên 10/11, trong bối cảnh nhà đầu tư kỳ vọng thanh khoản hệ thống sẽ được cải thiện.
Tuy nhiên, khi dòng tiền qua kênh này chưa thực sự được kích hoạt, tâm lý hưng phấn dần nhường chỗ cho sự thận trọng. Áp lực tỷ giá, nhu cầu vốn cuối năm và mặt bằng lãi suất vẫn là những yếu tố mà thị trường phải tiếp tục theo dõi.
Dù vậy, MBS đánh giá tháng 11 vẫn có một số yếu tố hỗ trợ mang tính mùa vụ. Theo thống kê 10 năm gần nhất, xác suất VN-Index tăng điểm trong tháng 11 đạt khoảng 70%, với mức sinh lời bình quân 3,8%, thuộc nhóm những tháng có hiệu suất tốt trong năm.
Sau hai tháng giảm liên tiếp vào tháng 9 và tháng 10, nền định giá thấp hơn cùng nhịp điều chỉnh sâu của nhiều cổ phiếu có thể tạo điều kiện cho một đợt hồi phục kỹ thuật. Tuy nhiên, MBS lưu ý yếu tố mùa vụ không phải lúc nào cũng đủ để đảo ngược xu hướng nếu xuất hiện các cú sốc lớn từ bên ngoài.
Rủi ro đáng chú ý nhất vẫn là chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Theo MBS, kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất của Fed trong tháng 12 đang ở mức rất cao, qua đó có thể tiếp tục gây áp lực lên đồng USD, tỷ giá và tâm lý của dòng vốn quốc tế.
Trên phương diện kỹ thuật, VN-Index đang đứng trước các vùng giá có ý nghĩa quan trọng. Ở chiều tăng, vùng 1.753–1.760 điểm được xem là khu vực kháng cự cần vượt qua nếu thị trường muốn xác nhận tín hiệu phục hồi rõ hơn.
Ngược lại, nếu áp lực bán gia tăng và vùng hỗ trợ ngắn hạn bị xuyên thủng, chỉ số có thể quay lại kiểm định khu vực quanh 1.680 điểm, tương ứng vùng đáy tháng 10. Đây có thể trở thành vùng cân bằng mới nếu dòng tiền chưa cải thiện.
Trong bối cảnh thanh khoản còn thấp và xu hướng ngắn hạn chưa đủ rõ, MBS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ trọng danh mục ở mức an toàn, ưu tiên quản trị rủi ro thay vì tăng vị thế quá sớm.
Về cơ hội đầu tư, nhóm phân tích chú ý tới cổ phiếu vốn hóa vừa và những ngành có tính phòng thủ như sản xuất, phân phối điện và bảo hiểm.
Ngoài ra, các nhóm logistics, đầu tư công, xây dựng, thủy sản và bất động sản dân cư vẫn có thể được cân nhắc trong chiến lược luân chuyển dòng tiền nếu thị trường tiếp tục phân hóa.