Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các chi nhánh khu vực tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề việc thực hiện giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng ngay trong tháng 11/2026. Kết quả phải được báo cáo trong cùng tháng để NHNN tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Đợt kiểm tra được triển khai sau các chỉ đạo giảm lãi suất huy động và cho vay từ tháng 10. Cùng với việc rà soát chấp hành, cơ quan điều hành theo dõi lãi suất bình quân của giao dịch phát sinh mới để đánh giá kết quả thực hiện tại từng ngân hàng.
NHNN yêu cầu mở đợt thanh tra việc giảm lãi suất của các ngân hàng
Tại Văn bản 10488/NHNN-TTNH, NHNN giao các chi nhánh khu vực căn cứ nguồn lực hiện có, kết quả quản lý, giám sát và tình hình thực tế để tổ chức đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề. Nội dung tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về giảm lãi suất.
Các đơn vị có trách nhiệm phát hiện, chấn chỉnh và xử lý vi phạm theo quy định. Báo cáo kết quả thực hiện được gửi về NHNN qua Thanh tra NHNN trong tháng 11/2026. Văn bản triển khai chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại Thông báo 532/TB-VPCP ngày 17/10/2026 về điều hành chính sách tiền tệ.
Trước đó, tại Công văn 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10, NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của giao dịch phát sinh mới, áp dụng với kỳ hạn từ sáu tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026.
Mức giảm được so sánh với lãi suất của chính ngân hàng tại kỳ báo cáo từ ngày 11–20/10/2026. Chỉ đạo phải được triển khai trong toàn hệ thống, trên tất cả các kênh bán hàng.
NHNN theo dõi kết quả qua hệ thống báo cáo thống kê lãi suất giao dịch mới. Ngân hàng không thực hiện chỉ đạo có thể bị xem xét giảm hoặc giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.
Việc lựa chọn lãi suất giao dịch mới làm căn cứ đánh giá đặt yêu cầu giảm lãi suất vào hoạt động huy động vốn thực tế. Biểu niêm yết thể hiện mức lãi ngân hàng công bố; số liệu giao dịch phản ánh mức áp dụng khi tiếp nhận tiền gửi. Kết quả thực hiện vì thế cần được kiểm chứng qua số liệu báo cáo của từng ngân hàng.
Yêu cầu giám sát tiếp tục được Chính phủ nhấn mạnh tại Nghị quyết 353/NQ-CP ngày 6/11/2026. Theo đó, NHNN phải thường xuyên đánh giá việc giảm lãi suất cho vay, bảo đảm doanh nghiệp và người dân được thụ hưởng; kịp thời xử lý tổ chức tín dụng vi phạm pháp luật, không chấp hành chỉ đạo giảm lãi suất hoặc cạnh tranh lãi suất không lành mạnh.
Lãi suất giao dịch mới phản ánh kết quả giảm chi phí vốn
Tại họp báo Chính phủ ngày 4/11, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết các ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ sáu tháng trở lên.
Mức giảm phổ biến tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng 100% vốn nước ngoài là 0,5%/năm. Nhóm ngân hàng thương mại cổ phần giảm phổ biến 0,5–0,7%/năm.
Đối với giao dịch thực tế, lãi suất tiền gửi phát sinh mới bình quân cuối tháng 10 giảm khoảng 0,4%/năm so với giữa tháng. Cùng giai đoạn, lãi suất cho vay phát sinh mới bình quân giảm khoảng 0,2–0,5%/năm.
Các số liệu cho thấy việc giảm lãi suất đã được ghi nhận ở cả huy động và cho vay. Tuy nhiên, mức giảm bình quân khoản vay mới và mức giảm trong chương trình ưu đãi có phạm vi thống kê khác nhau.
Theo lãnh đạo NHNN, hơn 20 ngân hàng đã công bố chương trình tín dụng ưu đãi dành cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm 1,5–2%/năm. Mức hưởng của khách hàng phụ thuộc đối tượng, điều kiện và thời gian áp dụng từng chương trình.
Để hỗ trợ ngân hàng giảm chi phí vốn, NHNN đồng thời sử dụng các công cụ cung ứng thanh khoản. Ngày 3/11, cơ quan này thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ – VND kỳ hạn sáu tháng, bổ sung nguồn vốn VND có kỳ hạn cho các tổ chức tín dụng.
