Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới
Theo báo cáo tại Hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tư pháp tiếp tục chủ động tham mưu nhiều chính sách lớn về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần phát triển tư duy lý luận của Đảng về xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong đó, việc tham mưu Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã đánh dấu bước chuyển từ tư duy sửa đổi từng văn bản đơn lẻ sang tiếp cận tổng thể nhằm kiến tạo hệ thống pháp luật thống nhất, hiện đại, minh bạch, ổn định và có khả năng dẫn dắt phát triển. Bộ cũng tiếp tục phát huy vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, chủ động tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Bên cạnh đó, đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật theo tinh thần lấy thể chế là “đột phá của đột phá”. Bộ, ngành Tư pháp đã tham mưu triển khai đồng bộ Chương trình lập pháp năm 2026; lần đầu tiên xây dựng Định hướng lập pháp cho cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo cách tiếp cận tổng thể, với tầm nhìn chiến lược dài hạn. Bộ cũng đã hoàn thành tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 7/7 dự án luật, nghị quyết, chiếm ½ tổng số dự án luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất; tiếp tục đổi mới tư duy về xây dựng pháp luật, kịp thời tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn về pháp luật, từng bước đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Triển khai đồng bộ tổng rà soát hệ thống VBQPPL trên phạm vi cả nước.Bộ Tư pháp đã tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL; xây dựng các văn bản hướng dẫn, tổ chức triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương; đồng thời xây dựng và đưa vào vận hành Chuyên mục tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia nhằm cập nhật, chia sẻ thông tin và công khai kết quả rà soát. Công tác tổ chức thi hành pháp luật (THPL) tiếp tục được đổi mới...
Công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC) được triển khai đồng bộ, thần tốc, tạo chuyển biến rõ nét trong phục vụ người dân và doanh nghiệp.Bộ Tư pháp đã cùng các bộ, cơ quan ngang bộ đã triển khai “chiến dịch” tổng rà soát hệ thống TTHC, tham mưu Chính phủ ban hành 11 nghị quyết về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh (ĐKKD), ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ban hành theo thẩm quyền 16 thông tư để thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, ĐKKD; qua đó cắt giảm 697 TTHC, đơn giản hóa 673 TTHC, cắt giảm 1.754 ĐKKD không cần thiết. Đến nay, đã cắt giảm 53% thời gian thực hiện TTHC, cắt giảm 54,6% chi phí tuân thủ TTHC so với năm 2024 (riêng 11 Nghị quyết vừa ban hành sẽ cắt giảm chi phí tuân thủ khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm, bảo đảm cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu theo Kết luận số 18-KL/TW).
Công tác thi hành án dân sự (THADS), thi hành án hành chính tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Trong điều kiện số lượng việc và tiền phải thi hành tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, nhiều “đại án” với giá trị phải thi hành đặc biệt lớn, số lượng đương sự lên đến hàng chục nghìn người, tài sản rải rác ở nhiều địa phương… toàn Hệ thống THADS đã nỗ lực, đạt được những kết quả quan đáng ghi nhận, kết quả thi hành án vẫn giữ được sự ổn định tương đương cùng kỳ năm trước. Kết quả THADS 8 tháng đầu năm 2026 (từ ngày 1/10/2025 đến ngày 31/5/2026), về việc, đã thi hành xong 350.323 việc, đạt tỷ lệ 55,43% so với cùng kỳ năm 2025; Về tiền, đã thi hành xong hơn 117 nghìn tỷ đồng (tăng 40,53%) so với cùng kỳ năm 2025; đạt tỷ lệ 31,11% (tăng 4,44%) so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đạt kết quả đáng khích lệ với hơn 6 nghìn tỷ đồng được thu hồi.
Ngoài ra, công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tiếp tục được nâng cao về chất lượng; công tác truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật ngày càng đi vào thực chất, lấy người dân làm trung tâm; công tác bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, đăng ký biện pháp bảo đảm, quản lý xử lý vi phạm hành chính, bồi thường nhà nước, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp vừa và nhỏ; công tác pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và triển khai các nhiệm vụ hội nhập quốc tế về pháp luật có nhiều chuyển biến tích cực, đạt nhiều kết quả nổi bật; công tác xây dựng ngành tư pháp ngày càng đổi mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm
Phát huy những kết quả đạt được, trong 6 tháng cuối năm 2026, Bộ, ngành Tư pháp tiếp tục bám sát và tổ chức thực hiện hiệu quả các chương trình, kế hoạch công tác đã ban hành; bám sát chủ trương, định hướng của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tập trung vào một số nhiệm vụ chủ yếu sau:
Một là, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức THPL; phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, pháp luật; thực hiện hiệu quả nhiệm vụ Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật; tập trung xây dựng các đề án lớn về hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm thể chế đi trước, mở đường cho phát triển.
Hai là, tập trung triển khai Chương trình lập pháp năm 2026 và chuẩn bị Chương trình lập pháp năm 2027, bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, văn bản quy định chi tiết; khắc phục tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết; tiếp tục đổi mới công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển VBQPPL; tập trung mọi nguồn lực hoàn thành Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi cả nước, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền; đồng thời tăng cường kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật; kịp thời phát hiện, xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, tạo lập hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ, khả thi và ổn định.
Ba là, đẩy mạnh cải cách TTHC gắn với phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, ĐKKD; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công, phát huy hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia, Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về VBQPPL và các nền tảng, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Bốn là, tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở, đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật; đổi mới hình thức truyền thông, hướng mạnh về cơ sở, tăng cường ứng dụng công nghệ số để người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận pháp luật.
Năm là, nâng cao hiệu quả công tác THADS, thi hành án hành chính, nhất là thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế; tiếp tục hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức, đẩy mạnh chuyển đổi số trong Hệ thống THADS, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực thực thi pháp luật.
Sáu là, triển khai đồng bộ, hiệu quả việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công tại các bộ, ngành, địa phương; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản triển khai Đề án về chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đồng thời, tăng cường quản lý nhà nước trong các lĩnh vực hành chính tư pháp, hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi, bổ trợ tư pháp, đăng ký biện pháp bảo đảm, bồi thường nhà nước, xử lý vi phạm hành chính, pháp luật quốc tế, hợp tác quốc tế về pháp luật và cải cách tư pháp; khai thác, vận hành hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, đẩy mạnh làm sạch, kết nối dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho bộ, ngành, địa phương trong quá trình triển khai nhiệm vụ, nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính bảo đảm đúng quy định, công khai, minh bạch và hiệu quả.
Bảy là, tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong toàn ngành; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, trách nhiệm người đứng đầu; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phấn đấu hoàn thành toàn diện nhiệm vụ công tác tư pháp năm 2026.
