Thông tin được các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách đưa ra tại Hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới” do báo Dân trí tổ chức chiều ngày 27/5. Đây là sự kiện thuộc khuôn khổ Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 với chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”.
Tăng trưởng 2 con số không còn là khát vọng tham chiếu
Phát biểu khai mạc Hội thảo, nhà báo Phạm Tuấn Anh, Tổng Biên tập báo Dân trí, Trưởng Ban tổ chức Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 cho biết, tăng trưởng 2 con số không còn là khát vọng mang tính tham chiếu, mà đã trở thành cam kết chính trị ở mức cao nhất. Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ mà còn đòi hỏi về chất lượng, tính bền vững, tính bao trùm và tính tự chủ.
Trưởng Ban tổ chức Diễn đàn ESG Việt Nam cũng cho rằng xu thế phát triển bền vững đang đặt ra những yêu cầu mới về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số để nâng cao năng lực cạnh tranh ở thị trường trong nước và vươn ra thế giới. Trong dòng chảy đó, ESG đóng vai trò như “tấm hộ chiếu” thiết yếu giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trình bày tham luận tại Hội thảo, ông Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số trong nhiều năm liên tiếp, yêu cầu về chất lượng tăng trưởng, phát triển bền vững và chuẩn mực ESG đang trở thành yếu tố cốt lõi của nền kinh tế.
Ông nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của Chính phủ trong quá trình này. Với quy mô vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng 8,22 triệu tỷ đồng và chi thường xuyên khoảng 10,06 triệu tỷ đồng, Nhà nước không chỉ là cơ quan kiến tạo chính sách mà còn là “người tiêu dùng lớn nhất” của nền kinh tế.
Ở lĩnh vực xuất khẩu, ông Lê Duy Bình nhận định, ESG đang trở thành “hàng rào kỹ thuật mới” của thương mại toàn cầu. Những cơ chế như điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chống phá rừng hay các tiêu chuẩn về lao động, truy xuất nguồn gốc đang khiến doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thay đổi nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Ngoài ra, ESG cũng mở ra cơ hội lớn cho huy động vốn tư nhân, phát triển tín dụng xanh, trái phiếu xanh và thu hút FDI chất lượng cao. Ông Bình cho rằng các tập đoàn quốc tế ngày càng ưu tiên quốc gia có hạ tầng ESG tốt, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng minh bạch.
Bởi lẽ đó, theo ông, ESG không chỉ là câu chuyện tuân thủ mà còn là nền tảng để hình thành các động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.
Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Đức Hiếu cho rằng, để phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số, “không có cách nào khác ngoài hành động mới kèm theo tính bền vững”.
Theo ông Hiếu, hành động mới phải dựa trên sự hợp tác, phối hợp theo tư duy hệ thống, tổng thể hay hệ sinh thái bởi càng phân mảnh, hiệu quả sẽ càng kém.
Vị đại biểu Quốc hội này cũng nhấn mạnh thể chế phải đóng vai trò tiên phong. Dẫn chứng việc Chính phủ vừa ban hành 8 nghị quyết nhằm cắt giảm và đơn giản hóa hàng trăm thủ tục kinh doanh, ông cho rằng, phải làm mới thể chế để đạt được các dư địa tăng trưởng mới hơn.
Bàn về hành động để dẫn dắt tăng trưởng bền vững, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối khách hàng Doanh nghiệp, HDBank nhận định, ngân hàng luôn là lĩnh vực gắn liền với rủi ro, nhưng cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng bền vững.
Chia sẻ góc nhìn của người có hơn 20 năm làm việc với các ngân hàng nước ngoài, ông Trần Hoài Phương cho biết, theo kinh nghiệm quốc tế, cứ 1% tăng trưởng GDP thường đi kèm khoảng 1,8% tăng trưởng tín dụng. Vì vậy, tín dụng vẫn là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.
Công nghệ, AI và chuyển đổi số mở ra động lực tăng trưởng mới
Tại phiên thảo luận về cơ hội, thách thức và động lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhiều chuyên gia cho rằng khoa học công nghệ, AI, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo sẽ đóng vai trò then chốt trong giai đoạn tới.
Ông Lê Hùng Cường, Giám đốc FPT Digital (Tập đoàn FPT) cho rằng, công nghệ, dữ liệu và AI sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhất. Nhiều doanh nghiệp hiện vẫn nhìn công nghệ dưới góc độ tiết kiệm chi phí hay cắt giảm nhân sự, trong khi về dài hạn cần xem đây là công cụ để mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng mới.
Theo Giám đốc FPT Digital, đổi mới sáng tạo chính là động lực giúp doanh nghiệp tăng trưởng và ESG đã trở thành “điều kiện vào cửa” bắt buộc với nhiều hợp đồng quốc tế lớn.
Tuy nhiên, ông cũng cho biết, quá trình đo lường các chỉ số xanh hiện nay tại nhiều doanh nghiệp vẫn mang tính thủ công, đây chính là cơ hội để doanh nghiệp ứng dụng chuyển đổi số và dữ liệu vào ESG nhằm giảm sai số, nâng cao độ minh bạch và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh quốc tế.
Bà Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, Giám đốc Điều hành Quỹ Vì Tương lai xanh cho rằng, “tăng trưởng 2 con số là thách thức và tham vọng” nhưng đồng thời cũng là áp lực tích cực để Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Theo bà Lê Thái Hà, để đạt được mức tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, Việt Nam cần thay đổi mô hình tăng trưởng, không còn dựa vào vốn và lao động mà dựa vào năng suất, khoa học công nghệ, kinh tế xanh và chuyển đổi xanh.
Việt Nam đang ở vị trí thuận lợi trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu với thị trường tiêu dùng nội địa hơn 100 triệu dân. Bên cạnh đó, nhiều chủ trương lớn đã được ban hành như Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia hay Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
Để tạo nền tảng cho tăng trưởng 2 con số bền vững, Giám đốc Điều hành Quỹ Vì Tương lai xanh cho rằng Việt Nam cần tập trung vào 5 nhóm cải cách trọng tâm gồm: thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, thúc đẩy kinh tế tư nhân và cơ chế khuyến khích chuyển đổi.
“Nếu hạ tầng thiếu hoặc chưa đồng bộ, doanh nghiệp sẽ khó tăng năng suất đủ nhanh để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao”, bà Lê Thái Hà nói.
Theo bà, Việt Nam cũng cần tập trung đào tạo lực lượng lao động chất lượng cao với các kỹ năng số, quản trị dữ liệu và tư duy toàn cầu.
Cho rằng “chìa khóa” của tăng trưởng nằm ở việc tận dụng tiến bộ khoa học công nghệ để nâng cao năng suất và mở rộng thị trường, ông Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường nhận định, những lo ngại hiện nay về việc AI thay thế con người cũng tương tự như nỗi lo trong lịch sử khi máy hơi nước ra đời.
“AI sẽ giúp năng suất lao động tăng mạnh, chi phí giảm xuống và mở ra nhiều nhu cầu mới của thị trường”, ông Nguyễn Đình Thọ nói.
Theo Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để tận dụng làn sóng công nghệ mới. Trong năm qua, các ứng dụng do nhà phát triển Việt Nam tạo ra đạt khoảng 6 tỷ lượt tải trên toàn cầu, trong đó có tới 5,1 tỷ lượt đến từ thị trường quốc tế.
Ông cho rằng nếu tận dụng tốt định hướng từ Nghị quyết 57, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả tiềm năng con người, Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động và mở rộng quy mô thị trường tiêu dùng hơn 100 triệu dân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam cho rằng, thay đổi tư duy phải trở thành sự thay đổi trong cách vận hành của cả tổ chức.
“Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu đặt mục tiêu về lợi nhuận, thì nay, ưu tiên lớn hơn là hiệu quả tăng trưởng và khả năng phát triển bền vững trong dài hạn”, ông nói.
Theo ông Phạm Tuấn Anh, chỉ khi tư duy chuyển đổi được hình thành từ cấp lãnh đạo và trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn, quá trình triển khai mới có thể đạt hiệu quả thực chất.
