Lãi suất cho vay bắt đầu "nóng" lên
Hơn 20 ngân hàng đã công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 8/2026, trong đó nhiều nhà băng ghi nhận mức trên 10%/năm. Diễn biến này diễn ra cùng lúc với mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục tăng.
Tại Techcombank, lãi suất cho vay bình quân tháng 8 đã lên 11,2%/năm, tăng gần 0,6 điểm phần trăm so với tháng trước. Một số ngân hàng khác cũng ghi nhận lãi suất cho vay bình quân ở mức cao trên 10% như OCB 10,94%/năm; BVBank 10,8%/năm; Viet A Bank 10,76%/năm; Vikki Bank 10,51%/năm; BaoViet Bank 10,5%/năm; TPBank 10,47%/năm; HDBank 10,4%/năm; PVcomBank 10,25%/năm và LPBank 10,19%/năm.
Các mức trên là lãi suất bình quân, không áp dụng đồng loạt cho tất cả khách hàng. Đại diện các ngân hàng cho biết, lãi suất cụ thể phụ thuộc vào hồ sơ rủi ro, năng lực tài chính và tài sản thế chấp của từng khách hàng.
Những con số từ các ngân hàng công bố được đặt trong diễn biến chung của thị trường. Theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân bằng VND của nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần đối với các khoản vay mới và các khoản vay cũ còn dư nợ trong tháng 8/2026 dao động 8,4-10,7%/năm.
So với tháng 7/2026, lãi suất cho vay bình quân tăng 0,2 điểm phần trăm. So với cùng kỳ năm 2025, mức tăng khoảng 3 điểm phần trăm/năm.
Tại một số phân khúc, mức lãi suất thực tế còn cao hơn đáng kể so với mặt bằng bình quân. Đặc biệt, các khoản vay mua nhà, mua xe áp dụng lãi suất thả nổi đang có mức lãi suất trên 14%/năm tại một số ngân hàng.
Nhóm phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán SSI nhận định, nhu cầu vay mua nhà đang chững lại rõ nét khi lãi suất thả nổi ngoài thị trường phổ biến ở mức 12-14%/năm. Ngay cả những đơn vị có hạn mức tín dụng dồi dào và thế mạnh ở mảng này cũng gặp khó khăn trong giải ngân.
Đáng chú ý, áp lực tăng lãi suất không chỉ xuất hiện ở các khoản vay thông thường. Theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên trong tháng 8 tăng 0,1 điểm phần trăm lên khoảng 4%/năm.
Đây là lần đầu tiên lãi suất cho vay lĩnh vực ưu tiên tăng lên mức 4%, sau khi duy trì ở 3,9%/năm từ đầu năm 2025. Mức này cũng tương đương lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Đối với lãi suất cho vay USD bình quân của các khoản vay mới và các khoản vay cũ còn dư nợ, mức lãi suất vẫn giữ nguyên so với tháng trước, ở 4,1-5,4%/năm.
Cuộc đua huy động tạo sức ép chi phí vốn
Diễn biến lãi suất cho vay đang xuất hiện trong bối cảnh chi phí huy động vốn cũng tăng lên. Theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất tiền gửi cao nhất kỳ hạn 6-12 tháng trong tháng 8 đã lên 8%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Với kỳ hạn trên 24 tháng, mức cao nhất lên tới 8,1%/năm, cũng tăng 0,2 điểm phần trăm.
Trên thực tế, mức lãi suất dành cho một số nhóm khách hàng còn cao hơn biểu niêm yết thông thường. Khách hàng mới, khách hàng có số dư tiền gửi lớn hoặc tham gia các chương trình ưu đãi có thể được áp dụng mức lãi suất cao hơn.
Một số khoản tiền gửi lớn được áp dụng lãi suất thỏa thuận trên 9,7%/năm, thậm chí có trường hợp được chào gần 10%/năm, kèm điều kiện về quy mô tiền gửi và thời gian duy trì.
Bên cạnh tiền gửi, các ngân hàng cũng chấp nhận chi phí vốn cao hơn để huy động qua kênh giấy tờ có giá, gồm chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu. Theo Công ty cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating), lãi suất bình quân trái phiếu ngân hàng phát hành trong tháng trước ở mức 8,7%.
Mặt bằng lãi suất cao chủ yếu đến từ sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Có thời điểm chênh lệch gần 2 triệu tỷ đồng, buộc các ngân hàng tăng cường thu hút tiền gửi tiết kiệm, đồng thời bổ sung nguồn vốn qua phát hành giấy tờ có giá, vay mượn trên thị trường liên ngân hàng và tiền gửi Kho bạc Nhà nước.
Các chuyên gia của SSI cho rằng, khi lãi suất duy trì ở mức cao, các ngân hàng có xu hướng dịch chuyển cơ cấu tín dụng sang những khoản vay trung và dài hạn thay vì tập trung vào tín dụng ngắn hạn.
Điều này đặt ra bài toán cân đối giữa tăng trưởng tín dụng, chi phí vốn và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Khi chi phí huy động tăng, việc duy trì lãi suất cho vay thấp trong thời gian dài có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận, đồng thời khiến các tổ chức tín dụng thận trọng hơn trong lựa chọn khách hàng và định giá khoản vay.
Các chuyên gia từ SSI nhận định, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay khó có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn, đặc biệt khi nhu cầu tín dụng thường tăng tốc vào cao điểm cuối năm. Ngoài ra, việc các ngân hàng trung ương trên thế giới tiếp tục nâng lãi suất điều hành trước rủi ro lạm phát kéo dài cũng được các chuyên gia nhận định là yếu tố tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất trong nước.
Tuy nhiên, trong điều hành, yêu cầu giảm lãi suất cho vay vẫn được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đặt ra. Trước đó, ngày 13/8, tại cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi suất cho vay nhằm chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp và người dân.
Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu triển khai từ tháng 8 các chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các lĩnh vực ưu tiên. Theo đó, lãi suất cho vay phải thấp hơn tối thiểu 1% so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của từng ngân hàng.
Đến ngày 12/9, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí và phấn đấu giảm lãi suất cho vay.
