Giá dầu tăng mạnh
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), cả hai mặt hàng dầu thô đều tăng giá trong phiên hôm qua. Giá dầu WTI kỳ hạn tháng 11 tăng 2,71%, lên 92,87 USD/thùng. Trong khi đó, hợp đồng Brent kỳ hạn tháng 11 đã đáo hạn, khiến giao dịch chuyển sang hợp đồng tháng 12. Giá hợp đồng này tăng 4,37%, chốt phiên ở mức 102,31 USD/thùng.
Giá dầu được hỗ trợ khi rủi ro địa chính trị tại Trung Đông gia tăng. Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, trong đó nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba được triển khai tới Trung Đông cùng khoảng 9.000-10.000 quân bổ sung. Trong khi đó, một tàu chở dầu được báo cáo bị vật thể chưa xác định đánh trúng khi đi qua eo biển Hormuz, làm gia tăng lo ngại về khả năng hoạt động vận chuyển dầu bị gián đoạn.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) hôm 30/9 cho biết đã nhận được báo cáo về việc 3 tàu chở dầu bị các vật thể chưa xác định đánh trúng tại eo biển Hormuz chỉ trong một ngày. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh dòng dầu thô qua Hormuz đã phục hồi đáng kể, nhưng hoạt động vận chuyển vẫn đối mặt với những rủi ro an ninh nhất định.
Trong bối cảnh đó, thị trường tiếp tục theo dõi khả năng Iran đáp trả việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại khu vực, đặc biệt thông qua các cuộc tấn công nhằm vào tài sản của Mỹ hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng. Những diễn biến này có thể làm gia tăng trở lại rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, chi phí vận tải tăng cao cũng đang gây thêm áp lực lên hoạt động xuất khẩu dầu. Xuất khẩu dầu của Venezuela trong tháng 9 giảm gần 9%, xuống khoảng 1,08 triệu thùng/ngày. Cước vận tải tăng khiến biên lợi nhuận của các nhà kinh doanh bị thu hẹp, đồng thời buộc một số lô hàng phải điều chỉnh tuyến vận chuyển hoặc chậm giao.
Ở chiều ngược lại, tồn kho dầu thô Mỹ tăng phần nào hạn chế đà tăng của giá WTI so với Brent. Theo số liệu mới nhất, tồn kho dầu thô thương mại Mỹ tăng 922.000 thùng, lên 427,3 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 25/9, trái với kỳ vọng giảm của thị trường.
Tại thị trường trong nước, dự thảo mới của Bộ Công Thương có thể tạo ra thay đổi đáng kể trong cơ chế hình thành giá xăng dầu. Theo đó, doanh nghiệp có thể được chủ động quyết định và công bố giá bán lẻ thay vì phụ thuộc vào mức giá cơ sở do Nhà nước công bố định kỳ.
Cơ chế này đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các doanh nghiệp đầu mối trong việc nâng cao năng lực và bảo đảm nguồn cung. Theo hướng này, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn về giá và chịu trách nhiệm về nguồn hàng, trong khi cơ quan quản lý Nhà nước chuyển trọng tâm sang giám sát và hậu kiểm.
Thuế đậu tương chưa được giảm, giá đậu tương nối dài đà giảm
Trái ngược với diễn biến ở nhóm năng lượng, nhóm họ đậu đồng loạt ghi nhận xu hướng giảm giá. Đóng cửa phiên, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 0,7% xuống 471,8 USD/tấn; giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 1% về 389,4 USD/tấn; trong khi giá dầu đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 1,3% xuống 1.485,5 USD/tấn.
Theo MXV, đà giảm xuất phát từ việc thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung chưa giảm thuế đối với đậu tương và áp lực bán kỹ thuật lan tỏa từ thị trường ngô sau Báo cáo Tồn kho Ngũ cốc của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA).
Tâm điểm thị trường phiên hôm qua tập trung vào Báo cáo Tồn kho Ngũ cốc do USDA công bố ngày 30/9. Báo cáo ghi nhận lượng tồn kho đậu tương của Mỹ tính đến ngày 1/9 đạt khoảng 8,6 triệu tấn, giảm 3,1% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn mức dự báo của thị trường.
Dù số liệu thực tế cho thấy nguồn cung đậu tương vụ cũ của Mỹ tiếp tục thắt chặt, yếu tố này không đủ sức nâng đỡ giá trước áp lực điều chỉnh từ mặt hàng ngô.
Cụ thể, lượng tồn kho ngô của Mỹ tính đến ngày 1/9 đạt khoảng 53,2 triệu tấn, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước và vượt đáng kể mức dự báo của thị trường. Lượng tồn kho ngô cao hơn đáng kể so với kỳ vọng đã gia tăng áp lực bán trên thị trường ngô, qua đó tạo sức ép lan tỏa lên nhóm nông sản trên sàn CBOT và làm lu mờ tác động tích cực từ số liệu tồn kho đậu tương.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ tại Mỹ, triển vọng tiêu thụ đậu tương Mỹ tiếp tục gặp trở ngại khi Trung Quốc giảm thuế đối với nhiều mặt hàng nông sản Mỹ nhưng vẫn loại trừ đậu tương nguyên hạt khỏi danh sách được giảm thuế. Khung giảm thuế được hai bên thống nhất liên quan tới khoảng 30 tỷ USD hàng hóa mỗi bên.
Mức thuế bổ sung 10% tiếp tục tạo bất lợi về giá cho đậu tương Mỹ so với nguồn hàng từ Brazil, qua đó có thể hạn chế nhu cầu từ các doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc. Trong khi đó, hoạt động mua hàng của các doanh nghiệp nhà nước tiếp tục đóng vai trò quan trọng.
Tuy nhiên, nhu cầu từ Trung Quốc không phải đang suy yếu hoàn toàn. Báo cáo xuất khẩu mới nhất của USDA cho thấy trong tuần kết thúc ngày 24/9, Trung Quốc mua 589.400 tấn đậu tương Mỹ, trong tổng số 1,03 triệu tấn đậu tương Mỹ được bán cho niên vụ 2026/27. Lượng giao thực tế sang Trung Quốc đạt 735.400 tấn trong tuần.
Tại Trung Quốc, các tổ hợp công nghiệp ven biển vẫn duy trì công suất ép dầu ở mức cao với sản lượng đạt trên 2,5 triệu tấn trong tuần qua. Nguồn cung dầu và khô đậu dồi dào trong khi sức mua từ hạ nguồn chững lại trước kỳ nghỉ lễ đã đẩy giá khô đậu tương giao ngay tại các vùng sản xuất chính giảm từ 10 - 30 Nhân dân tệ (NDT)/tấn, đồng thời giá dầu đậu tương giảm từ 60 - 100 NDT/tấn, qua đó thu hẹp biên lợi nhuận ép dầu.
Tại thị trường trong nước, giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng khu vực miền Bắc giảm về mức 13.550 đồng/kg, so với mức 13.600 - 13.700 đồng/kg trong ngày 30/9. Tại khu vực miền Nam, giá chào hàng xá tại cảng lùi về mức 13.100 đồng/kg, giảm 350 đồng/kg so với mức 13.450 đồng/kg của phiên trước đó.
Theo bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV, triển vọng của đậu tương và dầu đậu tương đang có sự phân hóa khi thị trường bước vào giai đoạn thu hoạch vụ mới của Mỹ. Trung Quốc đã giảm thuế với nhiều mặt hàng nông sản Mỹ, trong đó có dầu đậu tương và khô đậu tương, nhưng không bao gồm đậu tương nguyên hạt, khiến đậu tương Mỹ vẫn chịu thêm 10% thuế khi vào thị trường này. Trong khi đó, nguồn cung đậu tương Mỹ đang gia tăng theo mùa vụ, còn dầu đậu tương tiếp tục nhận được hỗ trợ từ nhu cầu nhiên liệu sinh học.
“Theo tôi, triển vọng giá trong ngắn hạn vẫn khá thận trọng với đậu tương, trong khi dầu đậu tương có nền tảng hỗ trợ tốt hơn. Yếu tố mùa vụ có thể tiếp tục gây áp lực lên đậu tương khi hoạt động thu hoạch Mỹ diễn ra thuận lợi, trong khi nhu cầu từ Trung Quốc dù vẫn được duy trì nhưng chưa đủ mạnh để bù đắp áp lực từ nguồn cung vụ mới. Ngược lại, dầu đậu tương được hưởng lợi từ nhu cầu nhiên liệu sinh học và việc được Trung Quốc giảm thuế. Nếu lực mua đậu tương không tăng thêm, giá có thể duy trì áp lực điều chỉnh; trong khi dầu đậu tương có khả năng diễn biến tích cực hơn”, bà Linh nói.
