Từ “hỗ trợ kỹ thuật”... đến mời chào lãi suất cao để chiếm đoạt tài khoản
Làn sóng thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là việc sử dụng mã QR và loa thông báo biến động số dư tại các cửa hàng, hộ kinh doanh đang phát triển mạnh. Tuy nhiên, đây cũng trở thành “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng lừa đảo khai thác.
Theo cảnh báo từ nhiều ngân hàng, các đối tượng thường giả danh nhân viên ngân hàng hoặc cán bộ kỹ thuật, chủ động liên hệ qua điện thoại, Zalo, Facebook hoặc TikTok để đề nghị hỗ trợ cài đặt, nâng cấp loa báo biến động số dư miễn phí. Sau khi tạo được lòng tin, chúng gửi đường link giả mạo, yêu cầu người dùng tải ứng dụng chứa mã độc hoặc cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP, mã PIN để “xác thực”. Khi nạn nhân cấp quyền trợ năng trên điện thoại, toàn bộ thiết bị có thể bị chiếm quyền điều khiển từ xa và tài khoản ngân hàng nhanh chóng bị rút sạch tiền. Thực tế đã ghi nhận nhiều nạn nhân mất hàng chục triệu đồng chỉ trong vài phút vì tin vào “nhân viên hỗ trợ kỹ thuật” trên mạng.
Một hình thức lừa đảo mới khác đang bùng phát là chiêu trò tặng tiền, hoàn tiền hoặc nhận quà khi tải ứng dụng ngân hàng từ các đường link lạ.
Các đối tượng thường tung ra các chương trình khuyến mại giả mạo, thiết kế ứng dụng giống hệt app ngân hàng chính thức. Khi người dùng cài đặt, mã độc sẽ âm thầm chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp thông tin đăng nhập, mã xác thực và dữ liệu cá nhân để thực hiện các giao dịch trái phép.
Đáng lo ngại hơn, nhiều đối tượng còn tạo các fanpage, website giả mạo ngân hàng, phát tán mã QR dẫn đến các trang lừa đảo nhằm gia tăng độ tin cậy. Chỉ một thao tác quét mã hoặc nhập thông tin sai chỗ, người dùng có thể trở thành nạn nhân.
Đặc biệt, trong bối cảnh lãi suất huy động trên thị trường ở mức hợp lý, một số đối tượng đã lợi dụng tâm lý tìm kiếm kênh đầu tư sinh lời cao để tung ra các “gói tiết kiệm nội bộ”, “suất gửi VIP”, cam kết lãi suất lên tới 15 - 20%/năm.
Để tạo lòng tin, chúng xây dựng website, fanpage giả mạo ngân hàng, sao chép logo, màu sắc nhận diện thương hiệu và giả danh nhân viên tư vấn tài chính để tiếp cận khách hàng. Sau khi nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc cung cấp thông tin bảo mật, các đối tượng lập tức chiếm đoạt tài sản.
Thực tế cho thấy, không có “gói tiết kiệm bí mật” hay “suất gửi nội bộ” nào có thể mang lại mức sinh lời vượt xa mặt bằng chung mà vẫn an toàn tuyệt đối. Đây chính là dấu hiệu nhận diện rõ nhất của một vụ lừa đảo tài chính.
Điểm đáng sợ của các hình thức lừa đảo hiện nay không nằm ở công nghệ quá phức tạp mà ở khả năng đánh vào tâm lý con người.
Đó là tâm lý muốn được hỗ trợ miễn phí, thích nhận ưu đãi, mong tìm kiếm lợi nhuận cao hoặc sự chủ quan khi cho rằng “mình sẽ không bị lừa”. Trong khi đó, các đối tượng lừa đảo liên tục cập nhật kịch bản, sử dụng trí tuệ nhân tạo, giả giọng nói, giả hình ảnh, thậm chí tạo các website gần như giống hệt website thật.
Cuộc chiến chống lừa đảo vì thế đang chuyển từ cuộc chiến về công nghệ sang cuộc chiến về nhận thức. Tội phạm công nghệ cao đang thay đổi nhanh hơn nhận thức của người dùng
Theo chuyên gia công nghệ chia sẻ, có 3 nguyên tắc vàng để không trở thành nạn nhân: Không nhấp vào đường link lạ, không tải ứng dụng ngoài kho chính thức. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hoặc thông tin cá nhân cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng. Không tin vào các lời mời đầu tư, gửi tiết kiệm có lãi suất cao bất thường.
Theo chuyên gia, khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần lập tức khóa tài khoản, liên hệ tổng đài ngân hàng và trình báo cơ quan công an để kịp thời ngăn chặn giao dịch bất hợp pháp.
Tự bảo vệ mình trong kỷ nguyên số
Ngân hàng có thể đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho công nghệ bảo mật, cơ quan chức năng có thể liên tục đưa ra cảnh báo, nhưng “lá chắn” hiệu quả nhất vẫn là sự cảnh giác của mỗi người dân.
Trong thời đại số, một cú nhấp chuột sai có thể khiến thành quả tích lũy nhiều năm bốc hơi chỉ trong vài phút. Bởi vậy, trước mỗi cuộc gọi, mỗi đường link, mỗi lời hứa về lợi nhuận hấp dẫn, người dùng cần tự đặt câu hỏi: Liệu đây có phải là một cái bẫy?
Bởi đôi khi, sự cẩn trọng chỉ mất vài giây, nhưng có thể giúp tránh được những tổn thất không thể bù đắp về tài chính và dữ liệu cá nhân.
