Một hợp đồng bảo hiểm cháy, nổ cần được kiểm tra từ danh mục tài sản đến cách xác định số tiền bảo hiểm. Khi xảy ra sự cố, doanh nghiệp bảo hiểm căn cứ vào tài sản bị thiệt hại, nguyên nhân tổn thất và các điều khoản hợp đồng để giải quyết bồi thường.
Cần kiểm tra tài sản nào đang được bảo hiểm
Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc áp dụng với các cơ sở thuộc danh mục pháp luật quy định. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, nhà chung cư, nhà ở tập thể có nhà cao từ 5 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 1.000 m² trở lên thuộc diện phải mua. Người dân có thể căn cứ loại hình và quy mô cơ sở để xác định nghĩa vụ mua bảo hiểm của mình.
Phạm vi bảo hiểm bao gồm các nhóm tài sản như nhà, công trình, tài sản gắn liền với công trình, máy móc, thiết bị, hàng hóa và vật tư. Hợp đồng phải ghi rõ tài sản, địa điểm được bảo hiểm và số tiền bảo hiểm. Khi mua qua người đại diện hoặc đơn vị quản lý, người dân cần kiểm tra các nội dung này để biết tài sản của mình được ghi nhận thế nào.
Với căn hộ, người mua cần đối chiếu phần xây dựng, thiết bị gắn liền với nhà và đồ dùng trong gia đình với danh mục trong hợp đồng. Với nhà cho thuê làm cửa hàng, chủ nhà và người thuê cần xác định rõ quyền lợi đối với phần nhà, máy móc và hàng hóa. Việc rà soát này giúp từng bên biết giá trị tài sản nào đã được đưa vào bảo hiểm và phần nào cần trao đổi thêm với doanh nghiệp bảo hiểm.
Số tiền bảo hiểm cũng cần được xem riêng với giá mua bán bất động sản. Quy định xác định số tiền bảo hiểm dựa trên giá trị của tài sản thuộc đối tượng bảo hiểm tại thời điểm giao kết. Với hàng hóa, vật tư, thời gian được bảo hiểm phải phù hợp thời gian lưu trữ tại cơ sở. Chủ cửa hàng có lượng hàng biến động theo mùa cần trao đổi về cách ghi nhận giá trị hàng tồn kho trong hợp đồng.
Nguyên nhân thiệt hại ảnh hưởng đến quyền lợi bồi thường
Một điều khoản người mua cần đọc kỹ liên quan đến sự cố điện. Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định loại trừ đối với máy móc, thiết bị điện hoặc bộ phận thiết bị điện bị thiệt hại trực tiếp do quá tải, đoản mạch, tự đốt nóng, hồ quang điện hoặc rò điện, kể cả do sét đánh. Khi sự cố điện dẫn đến cháy, việc giám định phải xác định nguyên nhân và thiệt hại của từng tài sản để đối chiếu phạm vi bảo hiểm.
Dữ liệu, phần mềm và chương trình máy tính cũng nằm trong các trường hợp loại trừ của bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Vì vậy, cửa hàng hoặc cơ sở kinh doanh cần xem riêng quyền lợi đối với thiết bị và dữ liệu lưu trên thiết bị đó. Việc xác định đủ các loại tài sản ngay khi mua giúp người mua lựa chọn phạm vi bảo vệ phù hợp.
Hợp đồng còn có quy định về mức khấu trừ, tức phần tổn thất người mua tự chịu trong mỗi sự kiện bảo hiểm. Số tiền được giải quyết bồi thường phải căn cứ vào thiệt hại thuộc phạm vi bảo hiểm và giới hạn đã thỏa thuận. Người mua cần kiểm tra mức khấu trừ cùng với phí bảo hiểm trước khi ký hợp đồng.
Khi xảy ra tổn thất, bên mua bảo hiểm phải thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm bằng phương tiện liên lạc. Sau đó, trong thời hạn 14 ngày kể từ ngày xảy ra tổn thất, bên mua phải gửi thông báo bằng văn bản theo quy định. Người mua nên lưu thông tin liên hệ và số hợp đồng để có thể báo sự cố kịp thời.
Hồ sơ bồi thường cần có tài liệu liên quan đến hợp đồng, tài sản bị thiệt hại và vụ cháy. Với người dân hoặc hộ kinh doanh, hóa đơn mua sắm, chứng từ hàng hóa và tài liệu về tài sản là căn cứ phục vụ việc xác định tổn thất. Việc lưu bản điện tử cùng hồ sơ giấy giúp người mua thuận tiện hơn khi cung cấp thông tin cho đơn vị giám định.
Trước khi đóng phí hoặc tái tục, người mua có thể yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích cụ thể ba nội dung gắn với quyền lợi của mình. Đó là danh mục tài sản được bảo hiểm, những nguyên nhân tổn thất bị loại trừ và mức tổn thất phải tự chịu. Các thông tin này cần được đối chiếu với hợp đồng để người mua biết khoản phí đã đóng bảo vệ tài sản đến đâu.
