Theo báo cáo tại Hội nghị, mặc dù khối lượng công việc phát sinh trong 6 tháng đầu năm 2026 rất lớn với áp lực về thời gian, đội ngũ pháp chế tại các bộ, ngành vẫn phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế và tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn pháp luật.
Về công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế: tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua 09 dự án luật và 05 dự thảo nghị quyết, trong đó có nhiều dự án luật quan trọng, phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội như Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Luật Thủ đô (sửa đổi), Luật Hộ tịch (sửa đổi), Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Luật sửa đổi các luật về thuế...
Đồng thời, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hơn 280 VBQPPL (trong đó có hơn 220 Nghị định, 25 Nghị quyết của Chính phủ, 30 quyết định của Thủ tướng và 11 nghị quyết được ban hành theo cơ chế Nghị quyết số 206/2025/QH15). Đáng chú ý là triển khai việc ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ quy định pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Riêng Bộ Tư pháp, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 05 luật và 2 Nghị quyết tại Kỳ họp đầu tiên Quốc hội khỏa XVI; chủ trì thẩm định hơn 360 hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong việc kiểm soát chất lượng chính sách, bảo đảm chất lượng thể chế và đồng hành cùng các bộ, ngành trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật...
Theo kết quả rà soát của pháp chế các Bộ, cơ quan ngang Bộ, tính đến ngày 16/6/2026, để thay thế các cơ chế đặc thù, tạm thời đang được thực hiện theo Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Nghị quyết số 190/2025/QH15, Nghị quyết số 206/2025/QH15 và cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, có tổng cộng 684 văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành theo thẩm quyền hoặc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành cần được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới trước ngày 1/3/2027, gồm 110 luật, 02 pháp lệnh, 03 nghị quyết của Quốc hội, 01 nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 346 nghị định, 30 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 180 thông tư, 06 thông tư liên tịch và 06 quyết định của Bộ trưởng.
Tính đến ngày 16/6/2026, đã có 176/684 văn bản được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, đạt khoảng 25,7%; còn 508 văn bản (gồm 74 luật, 02 pháp lệnh, 01 nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, 238 nghị định, 23 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 161 thông tư, 06 thông tư liên tịch và 03 quyết định của Bộ trưởng) chiếm khoảng 74,3% đang tiếp tục được các Bộ, cơ quan ngang Bộ nghiên cứu, xây dựng phương án xử lý trước ngày 1/3/2027.
Các số liệu này sẽ tiếp tục được cập nhật rà soát trong quá trình triển khai thực hiện việc sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật.
Nhằm đánh giá và tối ưu hóa công tác pháp chế, Hội nghị tập trung vào 3 mục tiêu chính: (i) Đánh giá toàn diện tình hình công tác pháp chế, rà soát kết quả, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân trong 6 tháng đầu năm 2026 tại các bộ, cơ quan ngang bộ; (ii) Thảo luận các vấn đề trọng tâm: xây dựng, thẩm định, rà soát văn bản; ban hành văn bản quy định chi tiết; cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp phân quyền, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (iii) Tăng cường phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm giữa Bộ Tư pháp và các bộ, ngành; tổng hợp kiến nghị để nghiên cứu, hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết.
Sau thời gian làm việc nghiêm túc, thẳng thắn, dân chủ và hiệu quả, Hội nghị đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra. Phát biểu kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh công tác pháp chế và đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế đứng trước bối cảnh mới với yêu cầu cao hơn. Bộ trưởng Bộ Tư pháp chỉ đạo đội ngũ pháp chế các Bộ, ngành tập trung tham mưu lãnh đạo các Bộ, ngành thực hiện tốt 6 nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất,quán triệt và triển khai đồng bộ các chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về công tác xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; giải quyết triệt để tình trạng nợ đọng văn bản và thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc mới của Chính phủ (đặc biệt là quy trình xây dựng văn bản quy định chi tiết đồng thời với dự án Luật). Chủ động đề xuất phương án xử lý các văn bản cần sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực trước ngày 1/3/2027, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.
Thứ hai,tập trung cao độ cho Phiên họp đầu tháng 8/2026: Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đối với 17 dự án luật trình thông qua và 03 dự án luật xin ý kiến. Trường hợp chưa kịp hoàn thiện hồ sơ theo quy định, các bộ phải báo cáo Chính phủ về định hướng lớn và chính sách sửa đổi để xin ý kiến đại biểu Quốc hội. Đồng thời, triển khai và bảo đảm tiến độ đối với các dự án sẽ trình thông qua tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội Khóa XVI.
Thứ ba,nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL: Quán triệt sát sao chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư và Ban Chỉ đạo; ưu tiên nguồn lực nhân sự, thời gian và kinh phí để gửi Báo cáo sơ bộ về Bộ Tư pháp trước ngày 10/7/2026 và các Báo cáo chuyên đề trước ngày 25/7/2026; tăng cường rà soát, kiểm tra văn bản theo thẩm quyền..
Thứ tư,đẩy mạnh đổi mới và hiện đại hóa công tác pháp chế: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp xây dựng Luật về VBQPPL; triển khai Đề án thí điểm chấm điểm (KPI) về xây dựng pháp luật, Đề án soạn thảo tập trung, chuyên nghiệp và các nhiệm vụ chuyển đổi số. Hướng tới hình thành phương thức quản trị hiện đại, lấy chất lượng chính sách và hiệu quả thi hành làm thước đo.
Thứ năm,ưu tiên nguồn lực để rà soát, xử lý các văn bản quy phạm pháp luật đang trực tiếp phát sinh khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng đến việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ; đồng thời cần tiếp tục rà soát, cập nhật, hoàn thiện phương án xử lý đối với từng văn bản thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ lộ trình, tiến độ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm vừa xử lý kịp thời các vướng mắc trước mắt, vừa hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản sẽ hết hiệu lực trước ngày 1/3/2027, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.
Thứ sáu,củng cố, kiện toàn tổ chức và nâng cao năng lực đội ngũ pháp chế: Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, chuyên môn sâu, tư duy đổi mới và năng lực tham mưu chiến lược. Tạo điều kiện cho cán bộ pháp chế tham gia thực chất từ giai đoạn xây dựng chính sách; áp dụng hiệu quả các cơ chế mới về đào tạo, thu hút chuyên gia và ứng dụng công nghệ theo Nghị quyết số 197/2025/QH15.
Bộ Tư pháp cam kết luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ, chủ động hướng dẫn tháo gỡ khó khăn phát sinh cho các bộ, ngành, đồng thời tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên phạm vi toàn quốc.
