Tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia
Phát biểu tại Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam", do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thông qua Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), phối hợp với các đối tác tổ chức, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, cho biết đây là lần đầu tiên diễn đàn được tổ chức tại Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Quang Vinh, chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero" không chỉ phản ánh định hướng chính sách mà còn thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng "0", hướng tới phát triển bền vững.
Sự tham dự của hơn 500 đại biểu trong nước và quốc tế cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và cơ quan quản lý đối với quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.
Theo ông Vinh, chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu để thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu mà còn là cơ hội chiến lược để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bảo đảm an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
"Net Zero không còn là câu chuyện của tương lai mà đã trở thành tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia, định hình dòng vốn đầu tư toàn cầu, cấu trúc chuỗi cung ứng, thương mại quốc tế và chiến lược phát triển của doanh nghiệp", ông nhấn mạnh.
Đối với Việt Nam, cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ công bố tại Hội nghị COP26 không chỉ thể hiện trách nhiệm với cộng đồng quốc tế mà còn là lựa chọn chiến lược cho quá trình phát triển đất nước.
Đây là con đường để Việt Nam vừa duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế, vừa nâng cao chất lượng tăng trưởng; vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa bảo vệ môi trường; đồng thời nâng cao sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh xu hướng phát triển xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu.
Doanh nghiệp - Động lực quyết định thành công
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho biết Việt Nam sở hữu nhiều tiềm năng để phát triển năng lượng tái tạo và kinh tế xanh.
Theo ông, nhu cầu vốn đầu tư cho hạ tầng năng lượng đến năm 2030 ước tính khoảng 4.878-5.482 nghìn tỷ đồng. Trong đó, nhu cầu đầu tư vào hệ thống điện thông minh, lưới truyền tải và các giải pháp tích hợp năng lượng tái tạo là đặc biệt lớn.
Đây vừa là thách thức đối với Việt Nam, vừa mở ra dư địa phát triển và cơ hội hợp tác cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng xanh.
Đại diện Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện thể chế nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Theo đó, Nhà nước sẽ tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo nguyên tắc thị trường; đẩy mạnh cải cách thể chế, mở rộng cơ hội tham gia thị trường năng lượng cho khu vực tư nhân và nhà đầu tư quốc tế trên cơ sở cạnh tranh công bằng, minh bạch.
Đồng quan điểm về vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp trong tiến trình chuyển đổi xanh, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng nếu Chính phủ là chủ thể kiến tạo thể chế thì doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong biến các mục tiêu phát triển bền vững thành hành động cụ thể.
Theo ông, từ các tập đoàn lớn đến doanh nghiệp vừa và nhỏ, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng chủ động áp dụng các mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng năng lượng tiết kiệm, nâng cao quản trị theo tiêu chuẩn ESG và giảm phát thải carbon.
"Nhiều doanh nghiệp không còn coi chuyển đổi xanh là chi phí mà xem đó là cơ hội để đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, tiếp cận nguồn vốn xanh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc theo hướng phát triển bền vững", ông Vinh chia sẻ.
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cộng đồng doanh nghiệp trong tiến trình hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.
"Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định thành công của hành trình Net Zero. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp các tiêu chí ESG vào chiến lược phát triển dài hạn và mạnh dạn đầu tư vào công nghệ sạch.
Đối với các địa phương, nhất là những địa phương có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, cần chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các dự án xanh", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Khẳng định quyết tâm đồng hành cùng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, ổn định và cam kết "luôn đồng hành, lắng nghe, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp" trong quá trình thực hiện mục tiêu phát triển xanh và Net Zero.
Cùng với chương trình Diễn đàn chính là hoạt động bên lề "Triển lãm Con đường xanh - NetZero Việt Nam" với hơn 50 gian hàng từ các địa phương, doanh nghiệp nhằm giới thiệu trực quan các mô hình, dự án, công nghệ sản phẩm, dịch vụ và sáng kiến xanh tiêu biểu; đồng thời mở ra một không gian kết nối giữa địa phương - doanh nghiệp - tổ chức quốc tế - nhà đầu tư - cộng đồng, nhằm thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ, tài trợ, đầu tư cho chuyển đổi xanh.
