Thủ đoạn làm tiền giả ngày càng tinh vi
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, nhiều người cho rằng tội phạm tiền giả sẽ giảm dần. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động làm và lưu hành tiền giả vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt tại các địa bàn biên giới, khu vực giao thương sôi động và những nơi còn sử dụng tiền mặt với tần suất cao.
Theo số liệu báo cáo của ngành chức năng tỉnh An Giang, từ năm 2018 đến nay, lực lượng chức năng đã phối hợp điều tra tổng cộng 18 vụ án, khởi tố 58 bị can liên quan đến hoạt động tiền giả; đồng thời xác minh 14 vụ việc, với 24 đối tượng liên quan.
Đáng chú ý, một vụ án điển hình xảy ra tại xã Mỹ Đức, được cơ quan chức năng tỉnh An Giang đã bị triệt phá hồi tháng 2/2026 đã thu số lượng tang vật đặc biệt lớn. Cơ quan điều tra thu giữ nhiều phương tiện, thiết bị phục vụ việc sản xuất tiền giả.
Những con số trên cho thấy mức độ nguy hiểm của loại tội phạm này không còn dừng lại ở các hành vi nhỏ lẻ mà đã xuất hiện dấu hiệu tổ chức, sản xuất với quy mô lớn.
Qua công tác đấu tranh, lực lượng Công an đã làm rõ phương thức hoạt động tương đối phổ biến của các đối tượng. Theo đó, các đối tượng thường truy cập internet để tìm kiếm video hướng dẫn, tải hình ảnh tiền thật về máy tính, sau đó sử dụng các phần mềm chỉnh sửa hình ảnh để thiết kế mẫu tiền giả. Tiền được in trên giấy A4 mỏng bằng máy in màu, sau đó phủ lớp nilon hoặc keo cán nhiệt nhằm tạo độ bóng giống tiền polymer thật.
Nhiều đối tượng còn đầu tư máy ép nhiệt, dao cắt chuyên dụng, khuôn bế và các thiết bị hỗ trợ khác để hoàn thiện sản phẩm trước khi đưa vào lưu thông.
Đối với ngoại tệ giả, từ năm 2018 đến nay cơ quan chức năng đã phát hiện 3 vụ việc, thu giữ tổng cộng 405 tờ 100 USD giả, 34 tờ 50 USD giả, 19 tờ 50 Euro giả và 5 tờ 10 Euro giả, khởi tố 5 bị can liên quan.
Các chuyên gia cho rằng, sự phát triển của công nghệ in ấn giá rẻ đã làm giảm đáng kể chi phí sản xuất tiền giả, khiến nguy cơ lan rộng loại tội phạm này ngày càng lớn nếu không được phát hiện kịp thời.
Ngân hàng trở thành “lá chắn” đầu tiên
Một trong những điểm sáng nổi bật tại An Giang là cơ chế phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa Công an tỉnh với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 và các tổ chức tín dụng trên địa bàn.
Trên thực tế, quầy giao dịch ngân hàng đang trở thành tuyến phòng thủ đầu tiên trong cuộc chiến chống tiền giả.
Thống kê cho thấy, từ năm 2018 đến năm 2025, các tổ chức tín dụng trên địa bàn đã phát hiện và thu giữ 715 tờ tiền giả, với tổng giá trị gần 199,5 triệu đồng.
Riêng năm 2018 phát hiện 268 tờ; năm 2019 phát hiện 205 tờ. Những năm gần đây số lượng giảm đáng kể nhưng vẫn duy trì ở mức hàng chục tờ mỗi năm, cho thấy nguy cơ chưa hoàn toàn được loại bỏ.
Sau khi phát hiện tiền nghi giả, các ngân hàng thực hiện quy trình thu giữ, lập biên bản và chuyển cơ quan chức năng giám định theo quy định. Nhờ cơ chế phối hợp nhanh chóng, nhiều vụ việc đã được làm rõ, hỗ trợ hiệu quả cho công tác điều tra và truy xét nguồn gốc tiền giả.
Một trường hợp điển hình xảy ra trong quá trình xác minh vụ lưu hành tiền giả tại khu vực Tây Nam Bộ. Từ dữ liệu thống kê tiền giả thu giữ tại các ngân hàng, cơ quan chức năng đã phát hiện các tờ tiền có cùng số sê-ri, qua đó góp phần xác định đường dây lưu hành và mở rộng điều tra.
Nâng cao nhận thức cộng đồng – giải pháp phòng ngừa từ gốc
Thực tế cho thấy, cuộc chiến chống tiền giả không thể chỉ dựa vào lực lượng Công an hay ngành Ngân hàng, mà cần sự tham gia của toàn xã hội.
Các chuyên gia nhận định, phần lớn tiền giả được phát hiện thông qua hoạt động giao dịch dân sự thông thường như mua bán hàng hóa, thanh toán tiền mặt hoặc gửi tiền vào ngân hàng. Điều đó đồng nghĩa mỗi người dân đều có thể trở thành “người gác cổng” cho an ninh tiền tệ nếu được trang bị đầy đủ kiến thức nhận biết tiền thật, tiền giả.
An Giang đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến phương thức, thủ đoạn của tội phạm tiền giả; đồng thời tăng cường đào tạo nghiệp vụ nhận biết tiền giả cho cán bộ ngân hàng, doanh nghiệp và các hộ kinh doanh thường xuyên giao dịch tiền mặt.
Các chuyên gia tài chính – ngân hàng đánh giá, tiền giả là loại tội phạm có khả năng gây tác động dây chuyền tới niềm tin thị trường và an ninh tiền tệ. Muốn phòng chống hiệu quả cần xây dựng cơ chế phòng thủ 3 lớp.
Thứ nhất, lực lượng Công an phải chủ động nắm tình hình, triệt phá từ khâu sản xuất, vận chuyển và phân phối.
Thứ hai, ngành Ngân hàng cần tiếp tục đầu tư thiết bị nhận diện hiện đại, tăng cường đào tạo kỹ năng phát hiện tiền giả cho giao dịch viên và kiểm ngân.
Thứ ba, người dân phải được phổ biến thường xuyên về các dấu hiệu nhận biết tiền thật, tiền giả; tuyệt đối không tiếp tục lưu hành khi phát hiện tiền nghi giả.
Khi phát hiện tiền nghi giả, người dân cần giữ nguyên hiện trạng, ghi nhớ nguồn gốc nhận tiền và nhanh chóng giao nộp cho ngân hàng hoặc cơ quan Công an gần nhất. Đây là giải pháp quan trọng giúp ngăn chặn tiền giả lan rộng trong nền kinh tế.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa Công an và ngành Ngân hàng tại An Giang đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong bảo vệ an ninh tiền tệ. Tuy nhiên, trước sự thay đổi không ngừng của thủ đoạn phạm tội, cuộc chiến chống tiền giả vẫn đòi hỏi sự cảnh giác thường xuyên của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và từng người dân.
Dấu hiệu cầu lưu ý khi nhận tiền Polymer: Kiểm tra độ trong của cửa sổ lớn trên tờ tiền. Soi trước nguồn sáng để đối chiếu hình bóng chìm. Kiểm tra yếu tố đổi màu của mực in. Quan sát các chi tiết in nổi bằng cách vuốt nhẹ bề mặt. Đối chiếu số sê-ri và các chi tiết bảo an. Khi nghi ngờ tiền giả, không tiếp tục sử dụng để thanh toán mà phải thông báo cho ngân hàng hoặc cơ quan Công an.
