Nguồn lực tín dụng tiếp tục được mở rộng
Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt gần 21 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Dòng vốn tín dụng tiếp tục được các tổ chức tín dụng đẩy mạnh cung ứng, đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng.
Đối với DNNVV, nguồn vốn tín dụng cũng đang được mở rộng. Hiện đã có 43 tổ chức tín dụng có cam kết tín dụng ưu đãi đối với khu vực này. Dư nợ tín dụng DNNVV đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm 2025, cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân của nền kinh tế là 10,24% và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ.
Chia sẻ tại "Hội nghị Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa" do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức mới đây, các ngân hàng cho biết đã dành nguồn lực lớn cho các chương trình tín dụng ưu đãi cho cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có DNNVV. Ví như, nhóm Big4 đang triển khai các gói tín dụng dành cho DNNVV với tổng quy mô khoảng 220.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 19 ngân hàng thương mại đang triển khai các chương trình tín dụng với tổng quy mô khoảng 407.000 tỷ đồng.
Từ thực tế tại ngân hàng, ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, trong 8 tháng đầu năm, ngân hàng đã triển khai 4 chương trình giảm lãi suất dành cho DNNVV, với mức giảm từ 0,5-2%/năm. Trong khi tín dụng chung của Vietcombank tăng khoảng 7,8%, thì tín dụng đối với DNNVV tăng 13,5%.
Tại Agribank, ông Phạm Toàn Vượng, Tổng Giám đốc ngân hàng này cho biết, DNNVV chiếm khoảng 60% dư nợ cho vay doanh nghiệp và khoảng 90% số doanh nghiệp có quan hệ với ngân hàng. Agribank đang triển khai chương trình tín dụng quy mô lớn dành cho DNNVV, cùng các chính sách tín dụng theo từng nhóm khách hàng và lĩnh vực.
Cùng với nguồn vốn, các ngân hàng đang tập trung cải thiện quy trình cấp tín dụng. Giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa hồ sơ, đẩy mạnh số hóa và khai thác dữ liệu được triển khai nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận vốn.
BIDV cũng đang hướng tới số hóa toàn trình quy trình tín dụng, từ định danh điện tử, chữ ký số, hợp đồng điện tử đến giao dịch bảo đảm trên môi trường số, ông Lại Tiến Quân, Phó Tổng giám đốc BIDV cho biết.
Hay tại MB, ông Lê Quốc Minh, Phó Tổng Giám ngân hàng cho biết, trong năm 2026, khoảng 85% số lượng doanh nghiệp tiếp cận vốn tại ngân hàng đã thực hiện hồ sơ trên kênh số; với một số hồ sơ DNNVV, thời gian từ đề xuất đến giải ngân chỉ khoảng 3 ngày.
Với mô hình tín dụng theo chuỗi, MB đang kết hợp quản lý dòng tiền từ doanh nghiệp đầu mối đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi, qua đó tạo thêm cơ sở cấp tín dụng mà không hoàn toàn dựa vào tài sản bảo đảm. Từ đầu năm đến nay, ngân hàng đã tiếp cận khoảng 3.500 doanh nghiệp, với tổng doanh số giải ngân tương đương 27.000 khoản vay, đạt khoảng 77.000 tỷ đồng.
Nỗ lực của hệ thống ngân hàng không chỉ thể hiện ở quy mô nguồn vốn dành cho nền kinh tế và DNNVV, mà còn ở việc đơn giản hóa quy trình, giảm thời gian và chi phí để doanh nghiệp tiếp cận vốn.
Những điểm nghẽn trong mở rộng tín dụng
Dù nguồn vốn và các chương trình hỗ trợ đã được mở rộng, khả năng tiếp cận tín dụng của DNNVV vẫn phụ thuộc vào chất lượng thông tin, năng lực quản trị và khả năng đáp ứng các điều kiện tín dụng.
Theo ông Lại Tiến Quân, Phó Tổng Giám đốc BIDV, nhiều DNNVV chưa xây dựng được hệ thống quản trị tài chính đầy đủ; báo cáo tài chính chưa được kiểm toán độc lập hoặc thông tin về dòng tiền chưa được phản ánh đầy đủ, chính xác. Điều này khiến ngân hàng gặp khó khăn khi đánh giá năng lực tài chính, khả năng trả nợ và hiệu quả phương án kinh doanh.
Một vấn đề khác là hạn chế về tài sản bảo đảm. Với những doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng chưa có nhiều tài sản để thế chấp, việc chỉ dựa vào tài sản bảo đảm có thể làm giảm khả năng tiếp cận vốn. Vì vậy, các ngân hàng đang từng bước mở rộng cơ sở đánh giá sang dòng tiền, doanh thu, hợp đồng, đơn hàng và hiệu quả phương án sản xuất kinh doanh.
Các ngân hàng đều cho biết đang tăng cường thẩm định dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng đầu ra và hiệu quả kinh doanh; từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm đối với những khách hàng có thông tin minh bạch, dòng tiền và khả năng trả nợ tốt.
Tuy nhiên, để phương thức cấp tín dụng dựa trên dòng tiền và dữ liệu được mở rộng, vấn đề lớn hơn nằm ở khả năng kết nối và khai thác dữ liệu.
Lãnh đạo Vietcombank cho biết, ngân hàng chưa thể khai thác đồng bộ các dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử, hải quan, bảo hiểm xã hội để đánh giá chính xác hơn năng lực tài chính và dòng tiền của doanh nghiệp.
Đại diện BIDV cũng cho rằng, dữ liệu thuế, bảo hiểm, hải quan, thanh toán và các thông tin liên quan chưa được kết nối, chia sẻ đồng bộ, khiến quá trình thẩm định mất thời gian.
Như vậy, bài toán không chỉ nằm ở phía ngân hàng hay doanh nghiệp mà còn liên quan đến hạ tầng thông tin phục vụ hoạt động tín dụng. Khi dữ liệu về hoạt động kinh doanh, doanh thu, nghĩa vụ thuế và dòng tiền được kết nối đầy đủ hơn, ngân hàng sẽ có thêm cơ sở đánh giá khả năng trả nợ và mở rộng các phương thức cấp tín dụng phù hợp.
Tiếp tục nỗ lực mở rộng khả năng tiếp cận vốn
Trước những điểm nghẽn trên, các ngân hàng xác định mở rộng tín dụng DNNVV không chỉ là dành thêm hạn mức mà còn phải tiếp tục thay đổi phương thức cấp tín dụng, tăng khả năng đánh giá doanh nghiệp dựa trên dòng tiền và dữ liệu.
Lãnh đạo BIDV cho biết, ngân hàng tiếp tục ưu tiên nguồn lực tín dụng cho các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng, sản xuất kinh doanh hiệu quả và đóng góp tích cực cho nền kinh tế. Ngân hàng đồng thời tiếp tục số hóa toàn trình nhằm đơn giản hóa quy trình, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính.
Còn tại MB, lãnh đạo ngân hàng này cho biết, ngân hàng tập trung vào 4 nhóm giải pháp gồm đẩy mạnh số hóa; xây dựng các mô hình đánh giá doanh thu, năng lực tài chính và khai thác dữ liệu từ các phần mềm kế toán; thiết kế sản phẩm theo đặc thù ngành, lĩnh vực và chuỗi cung ứng; đồng thời triển khai các gói tín dụng ưu đãi cho những lĩnh vực trọng điểm như công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, nông thôn và xuất nhập khẩu.
Về phía Agribank, ngân hàng tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho DNNVV và các nhóm khách hàng, lĩnh vực cụ thể lên tới 1 triệu tỷ đồng. Đây là một trong những hướng được ngân hàng kỳ vọng góp phần mở rộng nguồn vốn cho khu vực DNNVV trong thời gian tới.
Cùng với cam kết từ các ngân hàng, việc tháo gỡ điểm nghẽn từ môi trường thông tin cũng được đặt ra. Vietcombank kiến nghị hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp, thuế, hóa đơn điện tử và các dữ liệu liên quan; đồng thời phát huy vai trò của CIC theo hướng trở thành đầu mối tổng hợp, kết nối và cung cấp thông tin phục vụ đánh giá năng lực tài chính doanh nghiệp.
Lãnh đạo Vietcombank cũng kiến nghị nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng, đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ rủi ro.
Về phía doanh nghiệp, Vietcombank đề nghị DNNVV tiếp tục nâng cao năng lực tài chính, quản trị, thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, thống kê, minh bạch dòng tiền và tăng cường thanh toán doanh thu qua hệ thống ngân hàng để tạo cơ sở cho ngân hàng cấp tín dụng dựa trên dòng tiền.
Những giải pháp trên cho thấy việc mở rộng tín dụng DNNVV đang được các ngân hàng triển khai đồng thời trên nhiều phương diện, từ tăng nguồn vốn, giảm lãi suất, đơn giản hóa thủ tục đến số hóa quy trình và đổi mới phương thức thẩm định. Tuy nhiên, để các giải pháp này phát huy hiệu quả rộng hơn, việc nâng cao chất lượng thông tin doanh nghiệp, kết nối dữ liệu và hoàn thiện cơ chế bảo lãnh, chia sẻ rủi ro vẫn là những vấn đề cần tiếp tục được xử lý.
Với cam kết tiếp tục dành nguồn lực và đổi mới phương thức cấp tín dụng, cùng với sự cải thiện về năng lực quản trị, minh bạch tài chính từ phía doanh nghiệp và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, khả năng tiếp cận vốn của khu vực DNNVV sẽ có thêm cơ sở để được mở rộng, gắn với yêu cầu kiểm soát rủi ro và an toàn tín dụng.
