Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tài sản thực được mã hóa Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026) do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 18/7, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Phó Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, Blockchain, tài sản số, tài sản mã hóa và xu hướng mã hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA) đang mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế. Việc ứng dụng công nghệ Blockchain có thể góp phần nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất, giảm chi phí giao dịch, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành các mô hình kinh doanh mới.
Tuy nhiên, cùng với những cơ hội, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cũng nhận định, còn không ít thách thức đối với công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, an toàn mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Bởi trong môi trường số, dữ liệu, tài sản, danh tính và các giao dịch ngày càng được số hóa và vận hành trên các nền tảng công nghệ. Điều đó đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh mạng không chỉ dưới góc độ kỹ thuật, mà còn là yêu cầu quan trọng trong bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp cũng như bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
"Thực tiễn cho thấy, các đối tượng phạm tội đang lợi dụng triệt để đặc tính xuyên biên giới, tính ẩn danh và khả năng dịch chuyển nhanh của tài sản số để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật như lừa đảo đầu tư, chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh cắp dữ liệu, tấn công hệ thống, giả mạo nền tảng, giả mạo danh tính, phát tán mã độc, lợi dụng hợp đồng thông minh hoặc che giấu dòng tiền bất hợp pháp", Đại tá Nguyễn Hồng Quân thông tin.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân lưu ý thêm, đang có nhiều phương thức vi phạm được ngụy trang dưới danh nghĩa đổi mới sáng tạo, dự án công nghệ, nền tảng đầu tư số hoặc các sản phẩm tài chính mới; kết hợp với mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, công nghệ deepfake và các công cụ số để tạo dựng lòng tin, mở rộng phạm vi tiếp cận và gây thiệt hại cho người dân.
Do đó, từ thực tiễn công tác bảo đảm an ninh mạng và đấu tranh phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng, việc phát triển Blockchain và tài sản số cần được tiếp cận theo hướng phát triển có kiểm soát, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an ninh, an toàn và tuân thủ pháp luật.
Để đạt được yêu cầu trên, Đại tá Nguyễn Hồng Quân đưa ra 4 định hướng, gồm:
Thứ nhất,an toàn, an ninh mạng phải được coi là nền tảng của mọi mô hình công nghệ mới.Mọi nền tảng Blockchain, tài sản số hay tài sản mã hóa cần được thiết kế theo nguyên tắc “an toàn ngay từ đầu”, bảo đảm khả năng bảo vệ dữ liệu, xác thực chủ thể, quản trị rủi ro và ứng cứu sự cố ngay từ giai đoạn xây dựng hệ thống.
Thứ hai,cần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.Việc xác định rõ chủ thể phát hành, đơn vị vận hành, trách nhiệm quản lý dữ liệu, cơ chế kiểm soát giao dịch và bảo vệ người dùng là điều kiện quan trọng để xây dựng thị trường phát triển lành mạnh và bền vững.
Thứ ba, chuyển mạnh từ tư duy xử lý sau vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa.Công tác bảo đảm an ninh mạng cần chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường, cảnh báo sớm các mô hình có nguy cơ cao, phát hiện kịp thời các hành vi lừa đảo, giả mạo, tấn công mạng, rửa tiền và các hành vi lợi dụng công nghệ để vi phạm pháp luật.
Thứ tư, tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan.Những rủi ro trong lĩnh vực Blockchain và tài sản số mang tính liên ngành và xuyên biên giới, vì vậy cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, phối hợp cảnh báo, xử lý sự cố, điều tra và hợp tác quốc tế hiệu quả; đồng thời phát huy vai trò của doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các hiệp hội trong việc bảo vệ hệ sinh thái số.
"Quan điểm của Bộ Công an nói chung và lực lượng An ninh mạng, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nói riêng là an ninh mạng không phải là rào cản của đổi mới sáng tạo; ngược lại, an ninh mạng chính là điều kiện để đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin cho thị trường", Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh và cho rằng, một hệ sinh thái tài sản số chỉ có thể phát triển lâu dài khi được xây dựng trên nền tảng công nghệ an toàn, dữ liệu được bảo vệ, giao dịch minh bạch, chủ thể có trách nhiệm rõ ràng và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo đảm.
