Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng đang giúp người dân tiếp cận tín dụng ngày càng thuận tiện. Tuy nhiên, để thị trường tăng trưởng bền vững, mở rộng nguồn vốn cần đi cùng nâng cao kiến thức tài chính, giúp người vay hiểu đúng sản phẩm, lựa chọn khoản vay phù hợp với nhu cầu, khả năng chi trả và chủ động quản lý khoản vay.
Sự phát triển của công nghệ đang giúp người tiêu dùng tiếp cận các dịch vụ tài chính thuận tiện hơn, từ đăng ký vay, ký hợp đồng đến thanh toán và quản lý khoản vay trên nền tảng số. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với người vay, đặc biệt là người trẻ, người lần đầu tiếp cận tín dụng hoặc có thu nhập chưa ổn định, cần nắm rõ điều khoản vay, đánh giá đúng khả năng chi trả và nhận diện rủi ro trên môi trường số. Do đó, tăng trưởng tín dụng tiêu dùng bền vững không chỉ được đo bằng quy mô khoản vay hay số lượng khách hàng, mà còn phụ thuộc vào khả năng hiểu và quản lý các nghĩa vụ tài chính của người vay.
Đưa kiến thức tài chính đến gần từng nhóm người dung
Đây cũng là hướng đi được một số công ty tài chính triển khai song song với hoạt động kinh doanh. Tại Home Credit, giáo dục tài chính được xác định là một phần trong cách tiếp cận tài chính toàn diện và cho vay có trách nhiệm. Nội dung phổ cập tập trung vào những vấn đề thiết thực như quản lý thu nhập và chi tiêu, tiết kiệm, lập ngân sách, vay có trách nhiệm, hiểu rõ nghĩa vụ thanh toán và phòng tránh lừa đảo tài chính.
Thay vì áp dụng một chương trình chung, các hoạt động được thiết kế phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của từng nhóm người dùng.
Đối với sinh viên, ngày 27/9 vừa qua, tại Hội trại “Định vị bản sắc – Kiến tạo tương lai” kỷ niệm 65 năm Học viện Ngân hàng, đại diện Home Credit đã chia sẻ về xu hướng phát triển tài chính số gắn với phát triển bền vững. Qua đó, các bạn trẻ được khuyến khích xây dựng lối sống và tư duy hệ thống, từng bước hình thành thói quen tiêu dùng có ý thức và tạo ra những giá trị tích cực, bền vững cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, Home Credit phối hợp với VinaCapital Foundation triển khai chương trình giáo dục tài chính dưới hình thức tập huấn trực tuyến dành cho nữ sinh tại Lạng Sơn, trong đó có nữ sinh dân tộc thiểu số. Ngày 22/9 vừa qua, chương trình ra mắt câu lạc bộ nữ sinh mới tại 6 trường trên địa bàn tỉnh. Theo mô hình “Train-the-Trainer”, hơn 120 nữ sinh nòng cốt được trang bị kiến thức và kỹ năng để tiếp tục chia sẻ với các học sinh khác trong trường, qua đó đưa kiến thức tài chính đến với hơn 500 học sinh.
Cũng trong thời gian này, 2.100 học sinh tại Hưng Yên được tiếp cận kiến thức tài chính thông qua các bộ sách giáo dục tài chính. Nội dung được xây dựng phù hợp với từng lứa tuổi, hướng tới hình thành kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân từ sớm.
Với nhóm người trưởng thành, cách tiếp cận tập trung nhiều hơn vào những bài toán tài chính hằng ngày. Trong tháng 6/2026, Home Credit phối hợp với Học viện Ngân hàng – Phân viện Phú Yên tổ chức 7 lớp học cho hơn 200 phụ nữ tại Lâm Đồng và Đắk Lắk. Nội dung tập trung vào quản lý ngân sách gia đình, tiết kiệm, vay vốn an toàn và phòng ngừa rủi ro tín dụng đen. Tại Hà Nội, một chương trình khác dành cho 160 phụ nữ tập trung vào quản lý thu nhập, xây dựng thói quen chi tiêu hợp lý, tiết kiệm và tiếp cận các dịch vụ tài chính an toàn.
Hoạt động phổ cập kiến thức cũng được mở rộng tới những nhóm lao động có đặc điểm thu nhập khác với người hưởng lương cố định. Tháng 8/2026, hơn 500 đối tác tài xế và giúp việc của Be tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đã tham gia chương trình về quản lý tài chính cá nhân và phòng tránh lừa đảo tín dụng trên môi trường số.
Từ tiếp cận vốn đến sử dụng vốn có trách nhiệm
Thực tế triển khai cho thấy giáo dục tài chính không chỉ dừng ở những chương trình phổ biến kiến thức chung, mà có thể được thiết kế để đáp ứng nhu cầu và đặc điểm tài chính của từng nhóm người dùng.
Với các công ty tài chính tiêu dùng, giáo dục tài chính còn gắn trực tiếp với chất lượng tín dụng. Bên cạnh việc mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn chính thức cho những khách hàng còn gặp khó khăn khi sử dụng các kênh tín dụng truyền thống, doanh nghiệp cần giúp người vay hiểu rõ điều khoản, cân nhắc khả năng chi trả và chủ động quản lý khoản vay trong suốt thời hạn vay.
Theo số liệu của Home Credit, doanh nghiệp đã phục vụ hơn 18 triệu khách hàng, trong đó có 236.900 khách hàng thu nhập thấp và 119.000 khách hàng từ 18 - 20 tuổi. Các nội dung phổ cập kiến thức tài chính của doanh nghiệp đã ghi nhận hơn 21 triệu lượt tiếp cận, cùng hơn 4.400 người được đào tạo trực tiếp.
Kiến thức tài chính đặc biệt có ý nghĩa đối với những người lần đầu tiếp cận tín dụng. Một khoản vay chính thức không chỉ đáp ứng nhu cầu vốn trước mắt mà còn là bước đầu hình thành lịch sử tín dụng. Vì vậy, việc hiểu rõ nghĩa vụ và chủ động thực hiện kế hoạch thanh toán đúng hạn có thể tác động đến khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính của người vay trong tương lai.
Yêu cầu này càng trở nên rõ nét trong môi trường số. Khi ngày càng nhiều giao dịch tài chính có thể được thực hiện trên điện thoại, sự thuận tiện cần đi cùng khả năng nhận diện rủi ro và chủ động kiểm soát các quyết định tài chính của mỗi khách hàng.
Dự kiến đến cuối năm, Home Credit tiếp tục tổ chức các buổi hội thảo nâng cao kiến thức tài chính cho đối tượng sinh viên đại học.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, Home Credit sẽ tiếp tục tổ chức chuỗi Home Smart – University Tour tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Vinh, với 5 hội thảo dự kiến thu hút hơn 2.000 sinh viên. Chương trình tập trung vào các nội dung từ đánh giá sức khỏe tài chính, xác định mục tiêu đến xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp trong giai đoạn học tập và bắt đầu đi làm. Trong những tháng cuối năm, doanh nghiệp cũng dự kiến triển khai 40 lớp học cho hơn 1.000 học sinh tại Đắk Lắk.
Ở góc độ thị trường, trong bối cảnh tín dụng tiêu dùng tiếp tục mở rộng trên các nền tảng số, phổ cập kiến thức tài chính có thể trở thành một phần của quá trình phát triển khách hàng, thay vì chỉ được xem là hoạt động cộng đồng tách biệt với hoạt động kinh doanh.
Sự phát triển bền vững của thị trường tín dụng tiêu dùng không chỉ phụ thuộc vào khả năng đưa nguồn vốn chính thức đến với nhiều người hơn. Người vay cũng cần có đủ kiến thức để xác định nhu cầu vay, đánh giá khả năng trả nợ và quản lý khoản vay trong suốt vòng đời tín dụng. Khi hai yếu tố này song hành, việc mở rộng tín dụng sẽ có thêm nền tảng để bảo đảm chất lượng và trách nhiệm.
