Việc tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027 tác động đến các khoản bảo hiểm theo hai cách. Với bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) của người lao động tại doanh nghiệp, số tiền trích từ lương có thể tăng khi tiền lương làm căn cứ đóng được điều chỉnh. Riêng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), lương tối thiểu vùng còn là căn cứ xác định trần đóng và trần hưởng trợ cấp. Vì vậy, một số lao động có thể đóng thêm BHTN dù tiền lương giữ nguyên.
Tiền đóng bảo hiểm tăng khi nào?
Theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, lương tối thiểu tháng từ ngày 1/1/2027 lần lượt là 5,7 triệu đồng ở vùng I; 5,08 triệu đồng ở vùng II; 4,45 triệu đồng ở vùng III và 4,04 triệu đồng ở vùng IV. Mức tăng so với hiện hành dao động từ 310.000 đến 390.000 đồng/tháng.
Đối với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Khi doanh nghiệp nâng lương theo công việc hoặc chức danh để đáp ứng sàn mới, phần tăng này được tính vào căn cứ đóng BHXH. Với người đã hưởng lương trên sàn mới, khoản trích BHXH và BHYT giữ nguyên nếu căn cứ và tỷ lệ đóng của họ giữ nguyên.
Với lao động thuộc diện tham gia đủ ba loại bảo hiểm theo tỷ lệ thông thường, phần trích từ lương gồm 8% BHXH, 1,5% BHYT và 1% BHTN. Nếu cả ba khoản cùng tính trên một mức lương, cứ mỗi 100.000 đồng tăng thêm trong căn cứ đóng, người lao động đóng thêm 10.500 đồng.
Chẳng hạn, một lao động vùng I được nâng lương từ 5,31 triệu lên 5,7 triệu đồng/tháng. Nếu toàn bộ mức lương trước và sau điều chỉnh đều là căn cứ đóng cả ba loại bảo hiểm, phần trích từ lương tăng từ 557.550 lên 598.500 đồng/tháng, tức tăng 40.950 đồng. Sau khi trừ bảo hiểm, người lao động có thêm 349.050 đồng/tháng, trước các khoản khấu trừ khác nếu có.
Trần đóng và trần trợ cấp thất nghiệp cùng tăng
Theo Luật Việc làm, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHTN tối đa bằng 20 lần lương tối thiểu tháng theo vùng tại thời điểm đóng. Khi sàn lương vùng tăng, phần tiền lương được tính đóng có thể tăng đối với người trước đây bị giới hạn bởi trần cũ.
Tại vùng I, trần tiền lương tính đóng BHTN tăng từ 106,2 triệu lên 114 triệu đồng/tháng. Ví dụ, một người có tiền lương thuộc diện tính đóng BHTN là 110 triệu đồng/tháng trước đây chỉ đóng trên 106,2 triệu đồng. Từ ngày 1/1/2027, toàn bộ 110 triệu đồng được tính đóng. Với tỷ lệ 1%, phần người lao động đóng tăng từ 1.062.000 lên 1.100.000 đồng/tháng, dù lương giữ nguyên.
Ở chiều hưởng, trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương của sáu tháng đã đóng BHTN gần nhất trước khi chấm dứt việc làm. Mức hưởng tối đa bằng năm lần lương tối thiểu tháng theo vùng áp dụng tại tháng cuối cùng đóng BHTN. Theo sàn lương mới, mức trần tương ứng là 28,5 triệu đồng/tháng ở vùng I, 25,4 triệu đồng ở vùng II, 22,25 triệu đồng ở vùng III và 20,2 triệu đồng ở vùng IV.
Trần mới ảnh hưởng trực tiếp đến những trường hợp có mức trợ cấp tính theo công thức vượt trần cũ. Với người có mức hưởng dưới trần, khoản trợ cấp vẫn phụ thuộc vào tiền lương đã đóng trong sáu tháng dùng để tính hưởng. Nếu trong sáu tháng đó chỉ có một tháng được nâng lương đóng BHTN, mức bình quân chỉ phản ánh phần tăng của tháng đó.
