(Banker.vn) Quyết định mua sắm vàng thông minh là quyết định được đưa ra trên nền tảng mục tiêu rõ ràng, khả năng tài chính phù hợp và kỳ vọng thực tế, thay vì cảm xúc nhất thời của những ngày đầu năm.
Tết luôn là thời điểm nhạy cảm với quyết định chi tiêu tài chính. Sau một năm làm việc, nhiều người có xu hướng tự thưởng cho bản thân hoặc mua quà mang ý nghĩa tích lũy, cầu may. Trong bối cảnh giá vàng vẫn neo ở vùng cao và thị trường tài chính toàn cầu tiềm ẩn nhiều biến động, vàng tiếp tục được lựa chọn như một tài sản “giữ chỗ” cho giá trị tiền.
margin: 15px auto;" />Tuy nhiên, mua vàng ngày Tết không còn đơn thuần là câu chuyện “mua để cất”. Xu hướng tiêu dùng cho thấy người mua ngày càng quan tâm đến tính linh hoạt khi vừa tích lũy, vừa có thể sử dụng, vừa mang yếu tố tinh thần cho năm mới. Điều này đặt ra câu hỏi mua vàng thế nào để không rơi vào bẫy cảm xúc và chi tiêu quá tay?
Trong những năm gần đây, dòng tiền vào vàng có xu hướng phân hóa rõ rệt. Một bộ phận người mua vàng miếng, vàng ép vỉ để tích trữ dài hạn. Nhóm khác lại ưu tiên vàng có yếu tố thẩm mỹ, dễ đeo, dễ tặng, dễ chia nhỏ, với kỳ vọng vừa “có tài sản”, vừa tận hưởng giá trị sử dụng.
Sự dịch chuyển này phản ánh tâm lý phòng thủ của người tiêu dùng trước các rủi ro kinh tế, đồng thời cho thấy nhu cầu “kết hợp nhiều mục tiêu trong một sản phẩm”. Tuy nhiên, nếu không xác định rõ vai trò của khoản tiền bỏ ra, việc mua vàng ngày Tết rất dễ rơi vào trạng thái nửa đầu tư, nửa tiêu dùng, dẫn tới kỳ vọng sai lệch.
Nguyên tắc đầu tiên khi mua vàng dịp Tết là xác định rõ: mua để làm gì?
Nếu mục tiêu là tích lũy, cần ưu tiên các sản phẩm có hàm lượng vàng cao, trọng lượng rõ ràng, dễ quy đổi và ít chi phí gia công.
Nếu mục tiêu là quà tặng hoặc sử dụng, nên chấp nhận rằng phần chi phí thẩm mỹ và chế tác là khoản “tiêu dùng”, không nên kỳ vọng sinh lời.
Một xu hướng đáng chú ý là việc người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm vàng trọng lượng nhỏ. Việc chia nhỏ giúp giảm áp lực tài chính, dễ tích lũy theo thời gian và linh hoạt hơn khi cần bán lại. Đây được xem là cách tiếp cận phù hợp với người trẻ hoặc người có thu nhập ổn định nhưng chưa có khoản tiền nhàn rỗi lớn.
Không khí Tết thường khiến quyết định mua sắm mang tính cảm xúc cao hơn bình thường. Các yếu tố như “đầu năm mua lấy may”, “sợ lỡ cơ hội”, hay tâm lý so sánh với người khác dễ khiến người mua xuống tiền nhanh hơn dự kiến.
Với góc nhìn đầu tư cá nhân, điều quan trọng là không dùng khoản tiền có thể cần trong ngắn hạn để mua vàng. Vàng không phải tài sản có tính thanh khoản tức thời và luôn đi kèm chênh lệch mua – bán. Mua vàng bằng tiền dự phòng chi tiêu Tết có thể khiến người mua rơi vào trạng thái thiếu linh hoạt tài chính ngay sau kỳ nghỉ.
Ở góc độ quản trị tài chính cá nhân, vàng chỉ nên chiếm một tỷ trọng vừa phải trong tổng tài sản. Với nhiều người, mua vàng ngày Tết phù hợp nhất khi được xem là một hình thức “giữ giá” dài hạn hoặc quà tặng mang tính biểu tượng, thay vì một khoản đầu tư sinh lời.
Khi đặt vàng đúng vai trò, người mua sẽ bớt áp lực theo dõi giá mỗi ngày, không bị chi phối bởi biến động ngắn hạn và tránh được những quyết định vội vàng sau Tết.

