Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Làm gì trước áp lực dòng tiền?

Điểm nghẽn lớn nhất trong vận hành doanh nghiệp SME

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, đến năm 2030, Việt Nam dự kiến có khoảng 2,4 triệu doanh nghiệp SME, chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Khu vực này đóng góp trên 40% GDP, giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, phần lớn SME vẫn đang đối mặt với bài toán tiếp cận vốn, không hẳn vì lãi suất, mà bởi các rào cản về tài sản bảo đảm, quy trình vay vốn phức tạp và đặc biệt là yếu tố thời gian.

Theo đó, khác với các doanh nghiệp quy mô lớn, SME thường không sở hữu nguồn dự phòng tài chính dồi dào. Hoạt động kinh doanh của nhóm này phụ thuộc chủ yếu vào vòng quay vốn ngắn hạn, gắn chặt với tiến độ đơn hàng, thời hạn thanh toán và khả năng xoay vòng dòng tiền trong ngày.

Trong bối cảnh đó, chỉ một sai lệch nhỏ về thời điểm, như giải ngân chậm, khách hàng thanh toán muộn hay chi phí phát sinh ngoài kế hoạch, cũng đủ để làm đảo lộn toàn bộ phương án kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp buộc phải tạm dừng nhập hàng, trì hoãn sản xuất hoặc thậm chí từ chối đơn hàng mới vì không đủ dòng tiền đáp ứng.

margin: 15px auto;" />

Áp lực này đặt chủ doanh nghiệp SME vào trạng thái phải đưa ra quyết định tài chính liên tục mỗi ngày. Giữ tiền mặt để đảm bảo an toàn hay nhập hàng sớm để đón đầu nhu cầu thị trường; vay thêm vốn để mở rộng hay chấp nhận thu hẹp quy mô để tránh rủi ro. Mỗi quyết định đều diễn ra trong điều kiện thời gian gấp rút, thông tin không đầy đủ và biên độ sai số rất hẹp.

Áp lực dòng tiền càng trở nên rõ nét trong các giai đoạn kinh doanh cao điểm. Với nhiều doanh nghiệp thương mại, bán lẻ và phân phối, mùa Tết là thời điểm quyết định cả năm kinh doanh. Doanh nghiệp phải nhập hàng với khối lượng lớn, thanh toán sớm cho nhà cung cấp, trong khi dòng tiền bán hàng chỉ quay trở lại sau đó.

“Kinh doanh mùa vụ, chậm một ngày là mất cả năm. Áp lực là thật nên chúng tôi cần các ngân hàng hiểu được tốc độ” - anh Nguyễn Văn Sửu, đại diện một doanh nghiệp chuyên cung cấp thực phẩm và bánh kẹo nhập khẩu, chia sẻ.

Giải bài toán vốn cho doanh nghiệp

Nhận diện rõ điểm nghẽn này, một số ngân hàng cho biết họ coi mùa cao điểm không phải là giai đoạn siết chặt, mà là thời điểm cần tăng tốc hỗ trợ. Quy trình thẩm định được thiết kế linh hoạt hơn, bám sát dòng tiền thực tế của doanh nghiệp, nhằm rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao khả năng tiếp cận vốn, trong khi vẫn đảm bảo nguyên tắc quản trị rủi ro.

Theo đó, thay vì tiếp cận SME bằng các khoản vay đơn lẻ, một số ngân hàng đang chuyển sang cách tiếp cận lấy quản trị dòng tiền làm trung tâm. Mỗi giải pháp tài chính được xem như một “nước cờ” nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đi tiếp đúng thời điểm, đúng nhịp.

Từ góc độ này, các giải pháp vốn được thiết kế xoay quanh những nhu cầu cốt lõi của SME. Đó là vốn nhanh cho các cơ hội ngắn hạn, vốn gối đầu cho vận hành liên tục và công cụ giúp minh bạch hóa dòng tiền. Với các khoản vay tín chấp quy trình đơn giản, doanh nghiệp không phải mất nhiều thời gian xoay sở tài sản bảo đảm, nhưng vẫn có thể tiếp cận dòng vốn đủ lớn để không bỏ lỡ cơ hội mang tính thời điểm. Song song đó, các giải pháp thẻ tín dụng doanh nghiệp cho phép SME chi trả trước các chi phí vận hành như nguyên vật liệu, logistics, marketing hay lương thưởng trong mùa cao điểm, mà không làm gián đoạn dòng tiền.

Bên cạnh vốn, việc giúp doanh nghiệp nhìn rõ dòng tiền đang ở đâu, khi nào quay về và còn bao nhiêu dư địa để mở rộng cũng được coi là yếu tố then chốt. Thông qua các công cụ quản lý tài chính và đội ngũ tư vấn chuyên trách, doanh nghiệp có thêm cơ sở để ra quyết định tài chính chính xác hơn.

“Chúng tôi không thay doanh nghiệp quyết định, nhưng luôn ở vị trí giúp doanh nghiệp nhìn rõ "thế cờ" trước khi đi bước tiếp theo. Giá trị cốt lõi của việc cấp vốn tín dụng không nằm ở việc vay được bao nhiêu, mà ở việc thời điểm cho vay có giúp doanh nghiệp giảm rủi ro sai nhịp dòng tiền hay không” - đại diện lãnh đạo VPBankSME chia sẻ.

Không chỉ có VPBank, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cũng phát triển giải pháp cấp vốn tín chấp thấu chi trực tuyến dành cho SME trên nền tảng MISA Lending, với hạn mức lên đến 3 tỷ đồng. Quy trình vay vốn được số hóa hoàn toàn, doanh nghiệp chỉ mất vài phút để hoàn thiện hồ sơ và nhận kết quả sơ duyệt, dựa trên doanh số hóa đơn điện tử, không cần tài sản bảo đảm.

Theo phản hồi từ thị trường, nhiều doanh nghiệp đánh giá cao tốc độ và tính minh bạch của giải pháp này. Công ty TNHH Happy Agrico là một trong những đơn vị tiếp cận vốn tín chấp thành công. Giám đốc công ty, chị Trần Thanh Ngân, cho biết: Doanh nghiệp ấn tượng với quy trình vay vốn hoàn toàn trực tuyến, thông tin khoản vay được cung cấp rõ ràng và tiến độ xử lý được cập nhật liên tục, giúp doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch tài chính.

Tương tự, Công ty TNHH Logistics A.B.A cũng ghi nhận hạn mức tín chấp 3 tỷ đồng được phê duyệt ngay trong ngày, “nhanh, tiện, tốt” là ba từ anh Trương Linh Ân - Giám đốc công ty, dùng để mô tả trải nghiệm.

Trong khi đó, chị Phạm Linh Trang - Giám đốc Công ty Cổ phần Backstage, đánh giá cao hình thức giải ngân thấu chi, cho phép doanh nghiệp chủ động chi trả cho nhà cung cấp mà không phải hoàn thiện hồ sơ ngay tại thời điểm giải ngân.

Những câu chuyện này cho thấy, khi dòng vốn được giải ngân đúng và kịp thời, áp lực dòng tiền có thể được hóa giải, giúp doanh nghiệp tự tin bước vào các mùa cao điểm, biến thách thức thành cơ hội tăng trưởng.

Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng năm 2025 đạt trên 19%, với dư nợ tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 19,1%, việc dòng vốn thực sự chảy đúng nhịp vận hành của SME sẽ là yếu tố quyết định để khu vực này tiếp tục phát huy vai trò động lực của nền kinh tế.