Tỷ giá USD/VND duy trì ổn định trong bối cảnh căng thẳng trên toàn cầu gia tăng
(Banker.vn) Những tuần đầu năm 2026, đồng USD chịu tác động rõ nét từ các rủi ro địa chính trị gia tăng và xu hướng bảo hộ thương mại, khiến tâm lý thị trường tài chính toàn cầu trở nên thận trọng. Trong khi đó, tỷ giá USD/VND vẫn duy trì ổn định, phản ánh sự điều hành chủ động và linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Đồng USD chịu tác động từ căng thẳng thương mại
Bước sang năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận sự gia tăng trở lại của các yếu tố bất ổn liên quan đến chính sách thương mại của Mỹ. Đáng chú ý, ngày 17/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% lên các nước châu Âu bao gồm Anh, Đức, Hà Lan, Na Uy, Pháp, Phần Lan, Thụy Điển và Đan Mạch... cho đến khi đạt được các mục tiêu chiến lược, trong đó có vấn đề Greenland.
Ngay sau tuyên bố trên, Liên minh châu Âu (EU) lập tức bày tỏ quan ngại và cảnh báo khả năng đáp trả tương xứng, làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy căng thẳng thương mại mới. Những diễn biến này khiến tâm lý thị trường quốc tế trở nên thận trọng hơn, dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển nhanh và mang tính phòng thủ rõ nét.
Đến ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có động thái đảo ngược chính sách thuế quan với châu Âu, khi ông tuyên bố hủy bỏ kế hoạch áp thuế quan mới đối với các quốc gia châu Âu, sau khi đạt được "khung thỏa thuận tương lai" về Greenland trong một cuộc gặp với Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte.
Dù căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu đã dịu lại, tuy nhiên, trong báo cáo vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (WB) đã đưa ra cảnh báo các rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu và chuỗi cung ứng có thể chịu rủi ro đứt gãy nếu các căng thẳng được đẩy lên cao, dẫn đến lạm phát dai dẳng và để lại thiệt hại trong dài hạn cho nhiều quốc gia,
Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư gia tăng nắm giữ các hàng hóa trú ẩn an toàn như vàng và bạc. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, giá vàng trên thế giới đã tăng 10,51% so với thời điểm cuối năm 2025; còn giá bạc tăng tới 47,76%. Trước đó, trong năm 2025, giá vàng thế giới tăng khoảng 65–73%, còn giá bạc cũng ghi nhận mức tăng khoảng 150–200%.
Diễn biến này phản ánh xu hướng dịch chuyển danh mục đầu tư khỏi các tài sản rủi ro sang hàng hóa an toàn trong bối cảnh bất ổn kéo dài và kỳ vọng lãi suất toàn cầu giảm. Nhiều tổ chức tài chính lớn coi kim loại quý không chỉ là công cụ phòng vệ ngắn hạn, mà còn là kênh dự trữ danh mục mang tính dài hạn.
Bình luận về xu hướng này, TS. Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, giá kim loại quý tăng mạnh phản ánh sự suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính toàn cầu. Điều này khiến nhiều ngân hàng trung ương và nhà đầu tư gia tăng nắm giữ vàng, bạc như một công cụ phòng ngừa rủi ro.
Việc dòng vốn quốc tế ưu tiên các tài sản an toàn đã góp phần kìm hãm đà tăng của đồng USD trong ngắn hạn. Từ ngày 16 - 23/1/2026, chỉ số US Dollar Index (DXY) giảm từ 99,4 điểm xuống 98,3 điểm, cho thấy sự suy yếu tương đối của đồng bạc xanh.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, về dài hạn, đồng USD vẫn chịu áp lực từ việc Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) bước vào chu kỳ giảm lãi suất và những lo ngại liên quan đến niềm tin vào hệ thống tài chính quốc tế, dù vai trò thống trị của USD chưa thể thay đổi trong ngắn hạn.
Tỷ giá trong nước ổn định có kiểm soát
Trong nước, 3 tuần đầu năm 2026, tỷ giá USD/VND ghi nhận diễn biến tương đối ổn định. Tỷ giá trung tâm do NHNN công bố tiếp tục được điều hành linh hoạt, đóng vai trò “neo kỳ vọng” cho thị trường. Ngày 1/1/2026, tỷ giá trung tâm ở mức 25.121 VND/USD; đến ngày 23/1 tăng nhẹ lên 25.125 VND/USD, tương ứng mức tăng chỉ 0,015%.
Trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá USD/VND dao động trong vùng 26.250 – 26.381 VND/USD trong suốt 3 tuần đầu năm. Sự ổn định này diễn ra song song với các động thái điều tiết thanh khoản của NHNN. Giữa tháng 1/2026, NHNN đã hút ròng hơn 40.000 tỷ đồng thông qua các công cụ thị trường mở nhằm kiểm soát lượng tiền đồng dư thừa, qua đó giữ mặt bằng lãi suất liên ngân hàng không giảm quá sâu – yếu tố có thể tạo áp lực lên tỷ giá.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, bước sang năm 2026, áp lực tỷ giá vẫn hiện hữu nhưng dự kiến nhẹ hơn so với năm 2025, trong bối cảnh NHNN kiểm soát tăng trưởng tín dụng chặt hơn và mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên.
Có thể thấy, diễn biến tỷ giá đầu năm 2026 cho thấy NHNN tiếp tục kiên định với cách tiếp cận điều hành tỷ giá chủ động, linh hoạt và thận trọng. Việc phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách giúp ổn định thị trường ngoại hối, hạn chế đầu cơ và tạo dư địa cho chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Phạm Hiếu

