Ngân hàng Nhà nước lý giải nguyên nhân giá vàng liên tục lập đỉnh

25/01/2026 - 12:484 phút đọc

(Banker.vn) Giá vàng liên tiếp phá đỉnh, người dân đổ xô mua bán, Ngân hàng Nhà nước vừa đưa ra lý giải và thông tin động thái mới để ổn định thị trường.

Giá vàng trong nước liên tục tăng mạnh và thiết lập các kỷ lục chưa từng có trong thời gian gần đây. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP. Hà Nội, trong đó làm rõ các nguyên nhân khiến giá vàng leo thang và những giải pháp quản lý thị trường vàng trong thời gian tới.

Theo ghi nhận đến cuối ngày 24/1, giá vàng trong nước đã xác lập đỉnh lịch sử mới khi cả vàng miếng SJC và vàng nhẫn lần đầu tiên chạm mốc 174,3 triệu đồng/lượng. So với đầu năm, giá vàng miếng SJC đã tăng hơn 11 triệu đồng/lượng, tương đương mức tăng khoảng 7%. Trong khi đó, vàng nhẫn ghi nhận mức tăng từ 12 đến 14 triệu đồng/lượng, tùy theo từng thương hiệu kinh doanh.

Trước đó, mức giá cao nhất của vàng miếng SJC trong năm 2025 được ghi nhận vào tháng cuối năm, khi giá mua - bán có thời điểm lên tới 157,8 - 159,8 triệu đồng/lượng. Tính chung cả năm 2025, giá vàng miếng SJC tăng gần 70 triệu đồng/lượng, tương ứng mức tăng khoảng 80%. Vàng nhẫn cũng ghi nhận mức tăng tương tự, khoảng 71 triệu đồng/lượng, tương đương hơn 85%.

Trong bối cảnh giá vàng liên tục leo thang, cử tri TP. Hà Nội đã kiến nghị NHNN làm rõ nguyên nhân giá vàng tăng mạnh và đề xuất các giải pháp nhằm kiểm soát đà tăng, hạn chế tình trạng đầu cơ, qua đó phản ánh đúng giá trị thực của vàng và góp phần ổn định đời sống người dân.

Trả lời kiến nghị này, NHNN cho biết từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới biến động mạnh và chủ yếu theo xu hướng tăng. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố bất ổn toàn cầu như căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang kéo dài tại một số khu vực trên thế giới, đặc biệt là xung đột Nga - Ukraine và tình hình bất ổn tại khu vực Trung Đông. Diễn biến này đã tác động trực tiếp đến thị trường trong nước, khiến giá vàng miếng SJC tăng cao theo đà tăng của giá vàng thế giới.

Bên cạnh đó, nhiều dự báo cho thấy giá vàng thế giới có thể tiếp tục đi lên trong thời gian tới, khiến người nắm giữ vàng có xu hướng hạn chế bán ra. Trong khi đó, các kênh đầu tư khác trong nước kém hấp dẫn như thị trường Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp trầm lắng, bất động sản neo ở mức giá cao, mặt bằng Interest Rate" data-glossary-def="Mức lãi mà ngân hàng trả cho người gửi tiền, phụ thuộc vào kỳ hạn và số tiền gửi.">lãi suất huy động duy trì ở mức thấp đã góp phần làm gia tăng tâm lý đầu cơ và tích trữ vàng trong dân cư.

NHNN cũng nhấn mạnh Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, do đó nguồn cung vàng trong nước chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu. Tuy nhiên, nguồn cung vàng miếng nhập khẩu từ NHNN hiện còn hạn chế do cần ưu tiên sử dụng ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu khác của nền kinh tế. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến giá vàng trong nước duy trì ở mức cao và chênh lệch lớn so với giá vàng thế giới.

Trước thực tế này, thời gian qua NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bình ổn thị trường vàng, từng bước xử lý tình trạng chênh lệch cao giữa giá vàng trong nước và giá vàng quốc tế.

Để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, NHNN đã khẩn trương nghiên cứu và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Nghị định này bám sát các chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là định hướng xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng theo lộ trình có kiểm soát, trong đó Nhà nước vẫn giữ vai trò quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng.

Theo đánh giá của NHNN, việc chấm dứt cơ chế độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng được sản xuất vàng miếng, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường trở nên đa dạng hơn. Người dân từ đó có thêm nhiều sự lựa chọn, thị trường trở nên cạnh tranh và minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.

Ngoài ra, NHNN cho biết đã ban hành Thông tư số 34/2025/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện các nội dung sửa đổi, bổ sung của Nghị định 24. Trên cơ sở phối hợp với các bộ, ngành liên quan, đến ngày 10/11/2025, NHNN đã có tờ trình báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc nghiên cứu, đề xuất thành lập Sở hoặc Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam, nhằm nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa giao dịch và hỗ trợ hiệu quả hơn cho công tác quản lý thị trường vàng trong thời gian tới.