Làn sóng IPO thứ ba và câu chuyện hút tiền trên thị trường chứng khoán

29/01/2026 - 11:063 phút đọc

(Banker.vn) Làn sóng IPO thứ ba được kỳ vọng khởi động từ năm 2025, nhờ cú hích nâng hạng thị trường và cải cách mạnh mẽ, nhưng đồng thời có thể tạo hiệu ứng “hút thanh khoản” khiến dòng tiền trên thị trường phân hóa rõ nét.

Theo đánh giá mới nhất của Chứng khoán BIDV (BSC Research), thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước chu kỳ IPO mới với nhiều tín hiệu tích cực, mở ra kỳ vọng cho làn sóng IPO thứ ba trong giai đoạn 2025–2027. Động lực chính đến từ tiến trình cải cách mạnh mẽ của cơ quan quản lý, cùng việc FTSE Russell chính thức chấp thuận nâng hạng thị trường Việt Nam vào tháng 10/2025.

margin: 15px auto;" />

BSC Research cho rằng, sự hội tụ của ba yếu tố then chốt gồm chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, triển vọng nâng hạng thị trường và cải cách toàn diện khung pháp lý đang tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động IPO quay trở lại sau thời gian dài trầm lắng.

Nhìn lại lịch sử, từ năm 2000 đến 2024, thị trường chứng khoán Việt Nam từng trải qua hai làn sóng IPO rõ nét. Làn sóng thứ nhất diễn ra giai đoạn 2007–2009, gắn liền với quá trình mở cửa nền kinh tế và bùng nổ niêm yết ở nhiều nhóm ngành. Làn sóng thứ hai xuất hiện vào giai đoạn 2017–2018, với quy mô lớn hơn và tập trung mạnh vào nhóm doanh nghiệp tư nhân, cùng sự tham gia đáng kể của doanh nghiệp Nhà nước.

Theo BSC, đỉnh cao của làn sóng IPO lần hai rơi vào năm 2018, khi tổng giá trị IPO đạt hơn 73.500 tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò chủ đạo, còn doanh nghiệp Nhà nước ghi nhận mức huy động cao thứ hai trong lịch sử, chỉ sau giai đoạn 2007–2009. Tuy nhiên, từ sau năm 2019, hoạt động IPO của khối doanh nghiệp Nhà nước gần như chững lại, trong khi nhóm doanh nghiệp FDI chỉ ghi nhận số lượng niêm yết rất hạn chế.

Bước sang năm 2025, BSC Research nhận thấy hoạt động IPO đang dần “ấm lên” sau hơn 7 năm trầm lắng. Làn sóng IPO thứ ba bắt đầu hình thành với trọng tâm là nhóm dịch vụ tài chính, đặc biệt là các công ty chứng khoán lớn. Một loạt thương vụ IPO đáng chú ý được kỳ vọng đến từ các đơn vị như VPS, Techcombank Securities, VPBank Securities, bên cạnh những doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực tiềm năng như hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao và bán lẻ.

Song song với IPO, hoạt động tăng vốn và đấu giá cổ phần cũng diễn ra sôi động. Theo thống kê của BSC, tổng giá trị vốn huy động thông qua IPO, phát hành thêm và đấu giá trong năm 2025 đã vượt mốc 148.000 tỷ đồng. Trong đó, riêng các thương vụ IPO tại nhóm công ty chứng khoán thu hút hơn 35.600 tỷ đồng, còn hoạt động tăng vốn chiếm trên 106.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, BSC cũng đưa ra cảnh báo về hiệu ứng “hút thanh khoản” trong bối cảnh làn sóng huy động vốn quay trở lại. Thực tế cho thấy, tại các thời điểm thị trường diễn ra nhiều đợt IPO, phát hành riêng lẻ hoặc thực hiện quyền mua, dòng tiền có xu hướng rút bớt khỏi giao dịch thứ cấp để tham gia các thương vụ lớn. Điều này khiến thanh khoản trên thị trường chung có thể suy giảm trong giai đoạn giữa các đợt huy động vốn.

Nhóm phân tích nhận định, dù làn sóng IPO thứ ba mang lại kỳ vọng tích cực cho thị trường về chiều sâu và chất lượng hàng hóa, nhà đầu tư vẫn cần lưu ý tác động ngắn hạn tới dòng tiền. Việc cân bằng giữa hấp thụ nguồn cung mới và duy trì thanh khoản thị trường sẽ là yếu tố then chốt quyết định mức độ bền vững của chu kỳ IPO lần này.