Hậu tái cấu trúc, thị trường trái phiếu doanh nghiệp bước sang một chương mới

15/02/2026 - 11:436 phút đọc

(Banker.vn) Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đang dần lấy lại vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực.

Thị trường Trái phiếu doanh nghiệp" data-glossary-english="Corporate Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do doanh nghiệp phát hành để huy động vốn.">trái phiếu doanh nghiệp phục hồi mạnh mẽ sau tái cấu trúc
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng của thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam, khi kênh huy động vốn này ghi nhận sự phục hồi rõ nét sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng kéo dài từ cuối năm 2022 đến 2024. Không chỉ gia tăng về quy mô phát hành, sự phục hồi của thị trường còn thể hiện rõ ở chất lượng tổ chức phát hành, cơ cấu nhà đầu tư và mức độ tuân thủ các chuẩn mực pháp lý, minh bạch thông tin.

Theo số liệu của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), quy mô thị trường trái phiếu, bao gồm trái phiếu Chính phủ và TPDN, ước đạt khoảng 3,7 triệu tỷ đồng trong năm 2025, tương đương 32,1% GDP. Tổng giá trị huy động qua kênh trái phiếu trong cả năm đạt trên 730 nghìn tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của thị trường vốn nợ trong việc cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh dư địa tăng trưởng tín dụng ngân hàng có xu hướng được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Riêng thị trường TPDN, tổng giá trị phát hành mới trong năm 2025 đạt khoảng 624.000 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2024. Kết quả này phản ánh sự cải thiện đáng kể về tâm lý của nhà đầu tư sau khi các rủi ro hệ thống từng bước được nhận diện và xử lý trong những năm trước.

Hòa chung với sự sôi động trở lại của thị trường TPDN, hoạt động phát hành tăng tốc rõ rệt trong những tháng cuối năm 2025. Chỉ tính trong tháng 12/2025, tổng giá trị TPDN phát hành đạt hơn 48.400 tỷ đồng. Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, phản ánh nhu cầu tái cấu trúc nguồn vốn, gia tăng vốn trung – dài hạn và chủ động cân đối lại kỳ hạn nợ.

Đà phục hồi của thị trường không chỉ đến từ yếu tố quy mô, mà còn gắn liền với sự thay đổi trong cấu trúc nhà đầu tư. Tỷ trọng nắm giữ của các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp tiếp tục gia tăng, trong khi sự tham gia của nhà đầu tư cá nhân mang tính tự phát đã giảm đáng kể. Sự dịch chuyển này góp phần nâng cao tính ổn định, giảm thiểu rủi ro lan truyền và hạn chế các cú sốc tâm lý mang tính dây chuyền, đây là vấn đề từng bộc lộ rõ trong giai đoạn thị trường biến động mạnh trước đây.

Đối với khối ngân hàng, phát hành trái phiếu vẫn là kênh quan trọng nhằm bổ sung vốn cấp 2, nâng cao hệ số an toàn vốn và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về quản trị rủi ro. Đối với các doanh nghiệp bất động sản, trái phiếu tiếp tục giữ vai trò là kênh huy động vốn quan trọng trong bối cảnh tín dụng ngân hàng vào lĩnh vực này vẫn được kiểm soát chặt chẽ. Nguồn vốn trái phiếu chủ yếu được sử dụng cho mục tiêu cơ cấu lại nghĩa vụ nợ đến hạn, bổ sung vốn triển khai các dự án đủ điều kiện pháp lý và từng bước cải thiện dòng tiền.

Một điểm sáng đáng chú ý trong năm 2025 là sự gia tăng của các đợt phát hành trái phiếu gắn với tiêu chuẩn phát triển bền vững. Giá trị phát hành trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững và trái phiếu gắn với các mục tiêu môi trường – xã hội tăng lên đáng kể so với các năm trước. Xu hướng này cho thấy sự dịch chuyển về chất trong cấu trúc nguồn vốn, khi doanh nghiệp không chỉ hướng đến mục tiêu huy động vốn đơn thuần mà còn từng bước tiệm cận các chuẩn mực tài chính bền vững đang được áp dụng rộng rãi trên thị trường
quốc tế.

Trong bức tranh chung của thị trường, nhiều doanh nghiệp quy mô
lớn tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Vinhomes là một trong những tổ chức phát hành nổi bật, huy động thành công tổng cộng 15.000 tỷ đồng thông qua hai lô trái phiếu nhằm cơ cấu lại nợ và bổ sung vốn cho các dự án trọng điểm. Việc phát hành thành công của các doanh nghiệp đầu ngành cho thấy thị trường đang dần phân hóa rõ nét. Các doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, thế chấp/cầm cố cho ngân hàng để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ.">tài sản đảm bảo rõ ràng và minh bạch thông tin liên tục tiếp cận được nguồn vốn. Trong khi đó, các doanh nghiệp yếu kém buộc phải thu hẹp quy mô hoặc rút khỏi thị trường.

Trong khối ngân hàng, ACB đã thông qua kế hoạch phát hành trái phiếu riêng lẻ với quy mô tối đa 10.000 tỷ đồng. OCB huy động thành công 3.000 tỷ đồng thông qua các đợt phát hành trong năm. Trong khi đó, MB tiếp tục triển khai nhiều đợt phát hành quy mô lớn nhằm bổ sung vốn cấp 2 và cải thiện hệ số an toàn vốn. Các thương vụ này không chỉ giúp các ngân hàng củng cố nền tảng tài chính và nâng cao khả năng đáp ứng các chuẩn mực an toàn, mà còn góp phần duy trì sự đa dạng của nguồn cung trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Hướng tới sự ổn định, minh bạch và phát triển bền vững

Bước sang năm 2026, thị trường TPDN được đánh giá sẽ đi vào giai đoạn phát triển ổn định hơn, sau khi đã trải qua quá trình điều chỉnh mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng. Giai đoạn tăng trưởng nóng dựa nhiều vào phát hành riêng lẻ với tiêu chuẩn lỏng lẻo được cho là đã khép lại, nhường chỗ cho một chu kỳ phát triển thận trọng, có chọn lọc và bền vững hơn.

Nền tảng quan trọng cho giai đoạn này đến từ việc khung pháp lý ngày càng được hoàn thiện, đặc biệt là các quy định liên quan đến điều kiện phát hành, công bố thông tin, trách nhiệm của tổ chức tư vấn và nghĩa vụ của doanh nghiệp phát hành. Cùng với đó, vai trò giám sát của cơ quan quản lý được tăng cường, góp phần nâng cao kỷ luật thị trường và hạn chế các rủi ro mang tính hệ thống.

Theo VBMA, định hướng xuyên suốt trong thời gian tới là hạn chế các đợt phát hành mang tính chất đảo nợ, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp phát hành trái phiếu gắn với dòng tiền thực, phương án sử dụng vốn rõ ràng và năng lực tài chính dài hạn. Điều này đồng nghĩa với việc thị trường sẽ tiếp tục chứng kiến sự phân hóa mạnh, khi chỉ những doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe hơn mới có thể duy trì hoạt động huy động vốn qua kênh trái phiếu.

Xu hướng phát triển trong năm 2026 được nhìn nhận sẽ tập trung mạnh vào yếu tố bền vững. Doanh nghiệp tham gia thị trường buộc phải nâng cao chất lượng tài sản bảo đảm, chuẩn hóa điều khoản trái phiếu, cải thiện hồ sơ pháp lý và tăng cường minh bạch thông tin. Việc chuẩn hóa và công khai thông tin không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư mà còn góp phần củng cố niềm tin, đặc biệt là đối với nhóm nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

Bên cạnh thị trường sơ cấp, thị trường thứ cấp được kỳ vọng sẽ có những cải thiện rõ rệt về thanh khoản trong thời gian tới. Việc nâng cấp cơ sở hạ tầng giao dịch, hoàn thiện hệ thống công bố thông tin tập trung và tăng cường vai trò của các tổ chức trung gian như công ty chứng khoán được xem là những yếu tố then chốt giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn. Thanh khoản cải thiện không chỉ giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong quản lý danh mục mà còn góp phần nâng cao khả năng định giá rủi ro của TPDN.

Ở góc độ vĩ mô, sự phục hồi và ổn định của thị trường TPDN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cân bằng cấu trúc tài chính của nền kinh tế. Khi dòng vốn trung và dài hạn được dẫn dắt nhiều hơn qua kênh trái phiếu, áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng sẽ được giảm bớt, qua đó góp phần nâng cao tính an toàn và bền vững của toàn bộ hệ thống tài chính.