Đừng lo lắng khi giá cổ phiếu giảm trong ngày giao dịch không hưởng quyền
26/01/2026 - 19:364 phút đọc
(Banker.vn) Ngày giao dịch không hưởng quyền không làm nhà đầu tư mất giá trị tài sản, nhưng lại thường gây nhầm lẫn nếu không nắm rõ cách thị trường điều chỉnh giá cổ phiếu.
Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì?
Ngày giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ) là ngày mà cổ phiếu vẫn được mua bán bình thường trên thị trường, nhưng người mua từ ngày này trở đi sẽ không còn được hưởng các quyền phát sinh đã được doanh nghiệp công bố trước đó.
Cơ chế này gắn liền với chu kỳ thanh toán T+2 đang áp dụng trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau khi lệnh mua bán được khớp, phải mất hai ngày làm việc để cổ phiếu thực sự về tài khoản và được ghi nhận quyền sở hữu. Do đó, để chốt danh sách cổ đông một cách chính xác, thị trường cần xác định một mốc thời gian mà từ đó trở đi, các giao dịch mới không còn được tính quyền. Mốc đó chính là ngày giao dịch không hưởng quyền, chứ không phải ngày đăng ký cuối cùng như nhiều nhà đầu tư vẫn lầm tưởng.
Ví dụ, doanh nghiệp A công bố ngày đăng ký cuối cùng (ngày chốt danh sách cổ đông) là thứ Sáu. Theo quy định, ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ là thứ Năm liền trước. Nhà đầu tư mua cổ phiếu vào thứ Tư vẫn được ghi nhận quyền nhận cổ tức. Nếu mua vào thứ Năm thì sẽ không được hưởng cổ tức, vì cổ phiếu không kịp về tài khoản theo cơ chế T+2.
Các quyền gắn với cổ phiếu và bản chất kinh tế phía sau
Khi doanh nghiệp chi trả cổ tức hoặc phát hành thêm cổ phiếu, về bản chất, doanh nghiệp đang thực hiện việc phân phối lại giá trị cho cổ đông hiện hữu.
Điểm chung của các quyền này là chúng không tạo ra giá trị mới ngay tại thời điểm chốt quyền. Thay vào đó, giá trị đã hình thành trong doanh nghiệp được phân bổ lại dưới những hình thức khác nhau. Chính vì vậy, khi các quyền được tách ra khỏi cổ phiếu tại ngày giao dịch không hưởng quyền, giá cổ phiếu buộc phải điều chỉnh để phản ánh thực tế rằng cổ phiếu không còn đi kèm các quyền lợi nói trên.
Cơ chế điều chỉnh giá cổ phiếu trong ngày giao dịch không hưởng quyền
Việc điều chỉnh giá cổ phiếu trong ngày GHKHQ mang tính kỹ thuật, nhằm đảm bảo rằng tổng giá trị tài sản của nhà đầu tư không thay đổi về mặt lý thuyết ngay tại thời điểm chốt quyền.
Trong trường hợp doanh nghiệp đồng thời chi trả cổ tức tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng, giá tham chiếu trong ngày giao dịch không hưởng quyền được xác định theo công thức sau:
margin: 15px auto;" />Giả sử một cổ phiếu có giá đóng cửa trước ngày giao dịch không hưởng quyền với giá 50.000 đồng. Doanh nghiệp chi trả cổ tức tiền mặt 2.000 đồng mỗi cổ phiếu và chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 20%.
Khi đó, giá tham chiếu điều chỉnh trong ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ được xác định như sau:
Kết quả là giá tham chiếu khoảng 40.000 đồng mỗi cổ phiếu.
Giả sử một nhà đầu tư nắm giữ 100 cổ phiếu với tổng giá trị thị trường là 5 triệu đồng tính đến trước ngày GDKHQ. Mở đầu ngày GDKHQ, nhà đầu tư sở hữu 120 cổ phiếu với giá tham chiếu 40.000 đồng mỗi cổ phiếu, tương đương 4,8 triệu đồng, đồng thời nhận thêm 200.000 đồng tiền mặt cổ tức. Xét về bản chất, tổng giá trị tài sản không thay đổi (vẫn là 5 triệu đồng), chỉ là cấu trúc tài sản đã được phân bổ lại.
Mức giá tham chiếu trong ngày GDKHQ do Sở giao dịch xác định. Giá giao dịch thực tế trong phiên vẫn chịu ảnh hưởng của cung cầu, tâm lý thị trường và kỳ vọng của nhà đầu tư đối với triển vọng của doanh nghiệp.
Ngày GDKHQ trong chiến lược đầu tư của nhà đầu tư
Trong thực tiễn, ngày GDKHQ không nên được nhìn nhận như một cơ hội kiếm lợi nhuận ngắn hạn đơn thuần chỉ vì giá cổ phiếu giảm. Với những nhà đầu tư theo đuổi chiến lược dài hạn, mốc thời gian này là lúc đánh giá mức độ ổn định và bền vững của chính sách cổ tức qua nhiều năm.
Giá trị cốt lõi của khoản đầu tư vẫn nằm ở khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền và triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp. Vì vậy, chính sách cổ tức cần được nhìn nhận như một phần của bức tranh tài chính tổng thể, phản ánh chất lượng quản trị và mức độ trưởng thành của doanh nghiệp.