Cơ chế hỗ trợ được tính đến với dự án BOT 12.000 tỷ đồng do Đèo Cả (HHV) tham gia

28/01/2026 - 16:424 phút đọc

(Banker.vn) Trước nguy cơ mất cân đối nghiêm trọng phương án tài chính, dự án BOT 12.000 tỷ đồng do Đèo Cả (HHV) tham gia đang được Nhà nước tính đến cơ chế hỗ trợ.

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 47/TB-VPCP, thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ liên quan đến dự thảo Nghị định quy định chi tiết cơ chế xử lý các tồn tại, vướng mắc tại các dự án BOT giao thông.

margin: 15px auto;" />

Theo kết luận, Thường trực Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Bộ trưởng Bộ Tư pháp và lãnh đạo Bộ Công an tổ chức rà soát toàn diện các căn cứ pháp lý, thẩm quyền ban hành cũng như phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định. Một trong những nội dung trọng tâm cần làm rõ là việc có hay không quy định chi phí lãi vay trong giai đoạn vận hành, kinh doanh đối với các dự án BOT chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Đồng thời, các cơ quan liên quan phải đánh giá đầy đủ tác động của việc chấm dứt hợp đồng, hoàn thành báo cáo trước ngày 30/1/2026.

Bộ Tư pháp được giao nhiệm vụ xem xét cơ sở chính trị và pháp lý đối với phạm vi điều chỉnh cũng như thẩm quyền ban hành Nghị định, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và gửi Bộ Xây dựng tổng hợp trước thời hạn nêu trên.

Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành và kết quả rà soát, trong trường hợp cần thiết phải quy định cụ thể chi phí lãi vay, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan xác định, thống nhất mức chi phí phù hợp, bảo đảm nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”. Dự thảo Nghị định sau đó sẽ được hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét trước ngày 10/2/2026.

Thường trực Chính phủ cũng phân công Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị định, yêu cầu các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương phối hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để sớm xem xét, quyết định.

Trong số các dự án BOT đang được xem xét tháo gỡ khó khăn, tuyến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn được xác định là một trường hợp trọng điểm. Được biết, dự án có tổng mức đầu tư 12.188 tỷ đồng, triển khai theo hình thức đối tác công – tư (PPP), với toàn bộ nguồn vốn do nhà đầu tư huy động.

Doanh nghiệp dự án là Công ty CP BOT Bắc Giang – Lạng Sơn, được thành lập bởi liên danh gồm Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả, Công ty CP Lizen, Công ty TNHH Hòa Hiệp và Công ty TNHH Xây dựng Mỹ Đà. Tuyến cao tốc được thông xe kỹ thuật vào cuối tháng 9/2019, chính thức khai thác từ giữa tháng 1/2020 và bắt đầu thu phí từ tháng 2/2020.

Tuy nhiên, sau gần 6 năm vận hành, phương án tài chính của dự án bộc lộ nhiều bất cập, đứng trước nguy cơ mất cân đối nghiêm trọng. Đến cuối năm 2023, doanh nghiệp dự án cho biết vốn chủ sở hữu đã được các nhà đầu tư góp đủ, song vốn tín dụng từ Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam mới giải ngân 9.229 tỷ đồng trên tổng cam kết 10.169 tỷ đồng. Việc thiếu hụt dòng tiền khiến các nhà thầu phải đề nghị mở thủ tục giải thể doanh nghiệp dự án do không còn khả năng thanh toán.

VietinBank sau đó đã tạm dừng giải ngân khi dự án không đáp ứng được phương án tài chính ban đầu. Trong khi đó, doanh thu thu phí thực tế chỉ đạt khoảng 30 tỷ đồng mỗi tháng, tương đương hơn 30% so với kế hoạch, không đủ để chi trả cả nghĩa vụ gốc và lãi vay.

Bên cạnh yếu tố tài chính, việc tuyến cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng chậm hoàn thành cũng khiến Bắc Giang – Lạng Sơn rơi vào tình trạng “cao tốc cụt”, chưa thể khai thác hết lưu lượng và hiệu quả đầu tư theo thiết kế.

Theo doanh nghiệp dự án, hiện công nợ còn hơn 400 tỷ đồng đối với khối lượng xây lắp và khoảng 21 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng. Việc nguồn vốn tín dụng bị dừng giải ngân từ tháng 10/2020 đã kéo theo các tranh chấp, khiếu kiện kéo dài từ phía nhà thầu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động vận hành, khai thác bình thường của tuyến cao tốc.

Trước thực trạng đó, Bộ Xây dựng đã đề xuất Nhà nước hỗ trợ khoảng 8.482 tỷ đồng cho 4 dự án BOT có doanh thu sụt giảm nghiêm trọng và không còn khả năng phục hồi, trong đó bao gồm dự án Bắc Giang – Lạng Sơn. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn tài chính, duy trì khai thác ổn định các tuyến đường, đồng thời bảo đảm hiệu quả đầu tư và an toàn cho hệ thống hạ tầng giao thông.