Xuất nhập khẩu hàng hóa sôi động đầu Xuân

Cửa khẩu, cảng biển rộn ràng từ những giờ đầu năm

Đúng 8 giờ sáng mùng 1 Tết (17/2), chiếc xe đầu kéo chở 17 tấn sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Hà Khẩu (Trung Quốc) đã “xông đất” Cửa khẩu đường bộ Kim Thành, thuộc Cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Lô hàng của Công ty TNHH 1 thành viên Thanh Phong được thu mua tại Tiền Giang, bảo đảm tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, vận chuyển bằng xe bảo ôn chuyên dụng để giao cho đối tác tại Côn Minh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Từ sáng sớm, lực lượng Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch thực vật đã có mặt, phối hợp làm thủ tục nhanh gọn, bảo đảm thông quan an toàn, thuận lợi cho doanh nghiệp. Trong ngày mùng 1, tại cửa khẩu Kim Thành ghi nhận 11 xe xuất khẩu và 2 xe nhập khẩu, chủ yếu là nông sản tươi. Các lực lượng duy trì trực xuyên Tết, bố trí cán bộ tại vị trí trọng yếu, đẩy mạnh khai báo điện tử, ưu tiên hồ sơ nông sản; sẵn sàng xử lý thủ tục trong và ngoài giờ hành chính khi phát sinh nhu cầu.

Không chỉ tại biên giới phía Bắc, không khí giao thương cũng sôi động tại khu vực cảng biển. Trong đêm Giao thừa, cảng Cát Lái - cảng biển lớn nhất cả nước đã đón 7 chuyến tàu container làm hàng, với tổng sản lượng xếp dỡ gần 11.200 TEUs, tương đương 155.000 tấn hàng hóa. Trong suốt dịp Tết, cảng tiếp nhận 70 chuyến tàu, sản lượng thông qua đạt 112.000 TEUs, tương đương gần 1,6 triệu tấn hàng hóa.

Những chuyến hàng "xông đất" đầu năm không chỉ mang lại niềm vui cho hoạt động ngoại thương, mà còn là lời khẳng định dòng chảy thương mại quốc tế của Việt Nam được duy trì liên tục, không bị gián đoạn, tạo khí thế tích cực cho hoạt động xuất nhập khẩu trong cả năm.

margin: 15px auto;" />

Nền tảng 2025 và kỳ vọng bứt phá năm 2026

Không khí sôi động đầu năm 2026 được tiếp nối từ một năm 2025 đầy dấu ấn. Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức diễn ra mới đây, ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024; cán cân thương mại thặng dư khoảng 20 tỷ USD. Đây là năm thứ 10 liên tiếp Việt Nam xuất siêu kể từ năm 2016, tiếp tục khẳng định vai trò của xuất khẩu là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.

Ở lĩnh vực cảng biển, tổng sản lượng container thông qua hệ thống cảng của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đạt 11,4 triệu TEUs trong năm 2025, tăng gần 5% so với cùng kỳ, tương đương gần 160 triệu tấn hàng hóa. Những con số này cho thấy năng lực hạ tầng logistics ngày càng được củng cố, tạo nền tảng cho xuất nhập khẩu phát triển bền vững hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh thành quả, những thách thức mới cũng hiện hữu. Môi trường thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh và khó lường. Kinh tế thế giới hồi phục nhưng còn mong manh, tiềm ẩn rủi ro từ nợ công, địa chính trị và xu hướng bảo hộ gia tăng. Chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng, làm suy yếu hệ thống thương mại quốc tế; việc các nền kinh tế sử dụng công cụ thuế quan nhiều hơn khiến môi trường thương mại kém dự đoán và kém ổn định.

Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo đang tái định hình thị trường lao động và sản xuất, tác động đến chi phí, cấu trúc chuỗi cung ứng và giá trị gia tăng trong thương mại toàn cầu. Ở trong nước, tăng trưởng xuất khẩu vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; nhiều ngành còn phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu. Năng lực thiết kế, marketing quốc tế và xây dựng thương hiệu còn hạn chế; doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó trong đáp ứng đồng bộ các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh của thị trường nhập khẩu.

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, mở đầu giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu không chỉ cần duy trì vai trò động lực tăng trưởng mà còn phải chuyển mạnh từ chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ và năng lực tự chủ.

Một hướng đi nhiều tiềm năng được nhấn mạnh là thương mại điện tử xuyên biên giới. Ông Phạm Tấn Đạt, Trưởng Ban Logistics, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng, các nền tảng lớn như Amazon, Alibaba hay Shopee không chỉ cung cấp “chợ” giao dịch mà còn tích hợp giải pháp marketing, thanh toán và logistics, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu.

Theo ông Đạt, Việt Nam đang là thị trường được các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới quan tâm. Việc doanh nghiệp phối hợp với đối tác, thậm chí ứng dụng hình thức bán hàng livestream để xuất khẩu nông sản cho thấy thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng mà còn là phương thức tiếp cận thị trường linh hoạt, phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Những chuyến hàng rộn rang thông quan tại cửa khẩu Kim Thành, cảng Cát Lái trong đêm Giao thừa cho thấy, xuất nhập khẩu Việt Nam đã khởi động năm mới bằng khí thế tích cực. Trên nền tảng kết quả 2025, cùng với cải cách thủ tục, củng cố hạ tầng logistics và tận dụng cơ hội từ thương mại điện tử, năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục là năm xuất khẩu giữ vai trò trụ cột trong tăng trưởng kinh tế.