‏Vốn ngân hàng “tiếp sức” doanh nghiệp hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Cà Mau‏

23/03/2026 - 10:385 phút đọc

‏Dòng vốn “mạch máu” của tăng trưởng‏

‏Một thực tế dễ nhận thấy, muốn tăng trưởng đều bắt đầu từ năng lực “hấp thụ” vốn của nền kinh tế. Với tỉnh Cà Mau, nơi hơn 90% doanh nghiệp là nhỏ và siêu nhỏ, khả năng tự tích lũy vốn còn hạn chế, thì tín dụng ngân hàng gần như là nguồn lực chủ đạo.‏

‏Số liệu cập nhật đến cuối tháng 2/2026 cho thấy, tổng dư nợ tín dụng toàn địa bàn đạt 124.000 tỷ đồng, trong đó khu vực kinh tế tư nhân chiếm tới 98,5%. Đây không chỉ là con số, mà phản ánh rõ nét cấu trúc của nền kinh tế địa phương tăng trưởng phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh.‏

‏Điều đáng chú ý là dòng vốn đang dịch chuyển theo hướng tích cực tập trung vào sản xuất - kinh doanh, đặc biệt là các ngành chủ lực như thủy sản, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến và năng lượng tái tạo. Tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng trên 14% – một tín hiệu cho thấy hệ thống ngân hàng đang “đi vào vùng khó”, nơi rủi ro cao hơn nhưng tác động lan tỏa lớn hơn.

‏Trong bối cảnh đó, vai trò của ngân hàng không còn dừng ở cấp vốn, mà đã chuyển sang vai trò “kiến tạo dòng vốn” – lựa chọn đúng ngành, đúng doanh nghiệp, đúng chuỗi giá trị.‏

‏Một trong những thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận tín dụng tại tỉnh Cà Mau là sự chuyển dịch từ “cấp vốn dựa trên tài sản bảo đảm” sang “cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh và chuỗi giá trị”.‏

‏Các ngân hàng thương mại lớn như Agribank, BIDV, Vietcombank đã triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp hơn thị trường khoảng 1%/năm, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xét duyệt. Đặc biệt, những mô hình sản xuất hiệu quả như OCOP (mỗi xã một sản phẩm), nuôi tôm công nghệ cao, tôm – rừng, tôm – lúa… đang được xem xét cho vay không cần tài sản thế chấp, dựa trên tính minh bạch và hiệu quả của phương án kinh doanh. Đây là bước tiến quan trọng. Bởi lẽ, “nút thắt” lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ không phải là thiếu ý tưởng hay thị trường, mà là thiếu tài sản đảm bảo. Khi “nút thắt” này được tháo gỡ, dòng vốn bắt đầu “chảy” mạnh hơn vào khu vực sản xuất thực.‏

‏Song song đó, các chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp được tổ chức thường xuyên (hơn 230 buổi), không chỉ để giải ngân, mà còn để lắng nghe, tháo gỡ khó khăn. Đây là điểm khác biệt quan trọng ngân hàng không còn đứng ngoài quan sát, mà tham gia trực tiếp vào quá trình vận hành của doanh nghiệp.‏

‏Nếu nhìn sâu hơn, có thể thấy dòng vốn ngân hàng đang góp phần định hình lại cấu trúc kinh tế của Cà Mau. ‏‏Trước hết, thúc đẩy chuyển dịch sang kinh tế giá trị cao. ‏‏Ngành tôm – trụ cột của tỉnh – đang được tái cấu trúc theo hướng quy mô lớn, công nghệ cao và bền vững. Các doanh nghiệp như Tập đoàn Minh Phú đầu tư mạnh vào vùng nuôi tập trung, gắn với chế biến sâu. Những dự án này không thể triển khai nếu thiếu dòng vốn dài hạn và ổn định từ ngân hàng.‏

‏Thứ hai, mở rộng không gian công nghiệp, c‏‏ụm công nghiệp Khí – Điện – Đạm tiếp tục đóng vai trò đầu tàu, với doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm. Các dự án năng lượng, phân bón, hóa chất không chỉ đóng góp ngân sách mà còn tạo “hiệu ứng lan tỏa” sang các ngành phụ trợ. Ở đây, tín dụng ngân hàng không chỉ tài trợ vốn lưu động, mà còn tham gia tài trợ các dự án quy mô lớn, dài hạn.‏

‏Thứ ba, kích hoạt kinh tế tư nhân, v‏‏ới hơn 10.000 doanh nghiệp đang hoạt động và mục tiêu thành lập mới 1.400 doanh nghiệp trong năm 2026, tỉnh Cà Mau đang chứng kiến làn sóng khởi nghiệp và mở rộng sản xuất. Dòng vốn tín dụng đóng vai trò như “chất xúc tác”, giúp các ý tưởng kinh doanh được hiện thực hóa nhanh hơn.‏

‏Dù có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng nếu nhìn thẳng vào thực tế, vẫn còn không ít điểm nghẽn khiến dòng vốn chưa phát huy hết hiệu quả. Theo chuyên gia kinh tế TS. Trần Hữu Hiệp chia sẻ‏‏, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp còn hạn chế.‏‏ ‏‏Nhiều doanh nghiệp nhỏ thiếu minh bạch tài chính, quản trị yếu, khiến ngân hàng dù muốn cũng khó giải ngân. Đây là vấn đề không mới, nhưng vẫn chưa được cải thiện đáng kể.‏

‏Tín dụng vẫn có dấu hiệu chững lại trong ngắn hạn. ‏‏Số liệu đầu năm 2026 cho thấy, dư nợ tín dụng tại Cà Mau giảm nhẹ so với cuối năm trước, đặc biệt ở các lĩnh vực nông nghiệp, xuất khẩu và doanh nghiệp nhỏ. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định.‏

‏Về hạ tầng kinh tế chưa theo kịp nhu cầu vốn,‏‏ dù nhiều dự án lớn đang được triển khai, nhưng hạ tầng logistics, cụm công nghiệp, chuỗi cung ứng vẫn là “điểm nghẽn”. Nếu không giải quyết bài toán này, vốn dù có sẵn cũng khó chuyển hóa thành tăng trưởng thực.‏

‏Từ “cấp vốn” sang “dẫn dắt phát triển”‏

‏Điều mà chính quyền địa phương kỳ vọng không chỉ là tăng trưởng tín dụng, mà là chất lượng của dòng vốn. Nói cách khác, ngân hàng cần đóng vai trò “dẫn dắt” chứ không chỉ “cấp vốn”. Để làm được điều đó, cần một cách tiếp cận đồng bộ hơn đ‏‏ịnh hướng tín dụng theo chuỗi giá trị‏‏, thay vì theo từng doanh nghiệp riêng lẻ. ‏‏Tăng cường tài chính toàn diện‏‏, giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp cận vốn dễ dàng hơn, ‏‏đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngân hàng‏‏, giảm chi phí, tăng tốc độ xử lý và k‏‏ết hợp tín dụng với tư vấn tài chính‏‏, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị. Quan trọng hơn, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng – chính quyền – doanh nghiệp. Bởi thực tế cho thấy, nơi nào chính quyền chủ động tháo gỡ khó khăn, nơi đó dòng vốn chảy mạnh hơn.‏

‏Cà Mau đang đứng trước một cơ hội lớn: hạ tầng giao thông được cải thiện, các dự án năng lượng và công nghiệp quy mô lớn đang hình thành, thị trường xuất khẩu dần phục hồi. Nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu dòng vốn được phân bổ đúng và trúng. Ở góc độ này, hệ thống ngân hàng đang đi đúng hướng ưu tiên sản xuất kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, thúc đẩy kinh tế xanh và bền vững. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần một bước tiến xa hơn – đó là chuyển từ “đồng hành” sang “dẫn dắt”.‏

‏Trong mọi mô hình tăng trưởng, vốn luôn là yếu tố cần, nhưng chưa bao giờ là đủ. Điều quyết định nằm ở cách sử dụng vốn. Khi ngân hàng thay đổi cách tiếp cận – từ cho vay sang đồng hành, từ tài sản thế chấp sang phương án kinh doanh. Nếu duy trì được đà này, vốn ngân hàng sẽ không còn là “mạch máu” đơn thuần, mà trở thành “động lực mềm” góp phần hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng nhanh và bền vững của vùng đất cực Nam Tổ quốc.‏