Tiêu chí chọn cổ phiếu trong giai đoạn thị trường liên tục lập đỉnh lịch sử

17/01/2026 - 14:363 phút đọc

(Banker.vn) Khi VN-Index liên tục thiết lập các đỉnh lịch sử, thị trường bước vào giai đoạn phân hóa rõ nét hơn. Từ đó, nhà đầu tư cần xác định rõ tiêu chí để lựa chọn đúng cổ phiếu có tiềm năng.

Bước sang đầu năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận một cột mốc đáng chú ý khi chỉ số VN-Index liên tiếp vượt các vùng đỉnh lịch sử, duy trì bền vững trên mốc 1.800 điểm và hiện giao động quanh 1.900 . Đà tăng mạnh của chỉ số phản ánh tâm lý tích cực của thị trường sau một năm 2025 tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, đi cùng với mức điểm cao kỷ lục là trạng thái phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm cổ phiếu.

margin: 15px auto;" />

Thực tế cho thấy, trong giai đoạn chỉ số duy trì ở vùng cao, diễn biến giá không còn lan tỏa đồng đều như các chu kỳ tăng trước. Một số nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, trong khi phần lớn cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ vẫn vận động chậm hơn, thậm chí thấp hơn đáng kể so với vùng giá đỉnh của năm trước. Điều này khiến bài toán đầu tư không còn nằm ở việc “chỉ số sẽ lên bao nhiêu”, mà chuyển sang câu hỏi cốt lõi hơn nên lựa chọn cổ phiếu theo tiêu chí nào khi thị trường đã ở vùng đỉnh.

Trong bối cảnh thị trường không còn tăng theo chiều rộng, việc lựa chọn cổ phiếu được xác định dựa trên một số tiêu chí then chốt.

Thứ nhất là chất lượng tăng trưởng lợi nhuận. Những doanh nghiệp duy trì được tốc độ tăng trưởng ổn định, có khả năng mở rộng biên lợi nhuận hoặc cải thiện hiệu quả hoạt động sẽ thu hút sự quan tâm của dòng tiền dài hạn, bất chấp biến động ngắn hạn của thị trường.

Thứ hai là nền tảng tài chính và dòng tiền. Các doanh nghiệp có bảng cân đối kế toán lành mạnh, kiểm soát tốt nợ vay và tạo ra dòng tiền ổn định thường được ưu tiên trong giai đoạn thị trường bước vào vùng nhạy cảm về giá.

Thứ ba là định giá tương đối. Khi chỉ số ở vùng cao, rủi ro điều chỉnh gia tăng đối với những cổ phiếu đã tăng nóng, đặc biệt nếu lợi nhuận không theo kịp kỳ vọng. Ngược lại, nhóm cổ phiếu đang giao dịch ở mức định giá hợp lý hoặc chiết khấu so với tiềm năng tăng trưởng lại trở thành điểm đến của dòng tiền kiên nhẫn.

Cuối cùng là khả năng hưởng lợi từ xu hướng và chính sách. Những doanh nghiệp gắn với các trụ cột tăng trưởng của nền kinh tế như đầu tư hạ tầng, tài chính – ngân hàng, năng lượng, tiêu dùng nội địa hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp thường được đánh giá cao trong bối cảnh chu kỳ kinh tế mới hình thành.

Khi VN-Index neo ở vùng đỉnh lịch sử, biên độ dao động có xu hướng thu hẹp hơn, trong khi mức độ phân hóa gia tăng. Thị trường vì vậy không còn phù hợp với chiến lược chạy theo sóng ngắn hạn hay bám sát biến động chỉ số.

Thay vào đó, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang chiến lược tích lũy có chọn lọc, tập trung vào những cổ phiếu đã trải qua giai đoạn điều chỉnh, tích lũy đủ dài và có nền tảng kinh doanh rõ ràng. Đây cũng là giai đoạn mà hiệu quả đầu tư phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng đánh giá doanh nghiệp thay vì dự đoán hướng đi của chỉ số.

Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư được xác định không còn dựa trên tâm lý hưng phấn chung, mà xoay quanh các yếu tố nền tảng như lợi nhuận, tài chính, định giá và vị thế doanh nghiệp trong chu kỳ mới. Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất của thị trường khi vượt đỉnh lịch sử, nơi lợi nhuận không còn đến từ việc “đi theo chỉ số”, mà từ khả năng nhận diện đúng cổ phiếu.