Thương mại điện tử Việt Nam đã qua thời "tăng trưởng nóng", bước vào kỷ nguyên minh bạch và bền vững

13/03/2026 - 16:394 phút đọc

margin: 15px auto;" />

Đây là nhận định của ông Bùi Trung Kiên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tại Hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” diễn ra chiều ngày 12/3. Hội thảo do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế chủ trì, phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo phối hợp tổ chức.

Theo Phó Chủ tịch VECOM Bùi Trung Kiên, thị trường thương mại điện tử Việt Nam liên tục trong 5 năm gần đây có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Đặc biệt trong năm 2025, tốc độ tăng trưởng vượt mức 25% - dẫn đầu các nước ASEAN. Hiện tại, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã vượt 32 tỷ USD, vững vàng đứng top 2, top 3 khu vực.

Thống kê chưa đầy đủ cho thấy, cả nước hiện có hơn 5 triệu nhà bán hàng (bao gồm hộ kinh doanh và người bán hàng online), chưa kể lượng lớn những người bán hàng qua hình thức livestream hoặc trên mạng xã hội.

Về doanh thu, tổng giá trị giao dịch (GMV) của 4 sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam (Shopee, TikTok, Lazada, Tiki) đã vượt mức 429.000 tỷ đồng, với hơn 2 tỷ đơn hàng được thực hiện trong năm qua. Hiện thương mại điện tử đang chiếm tỷ trọng hơn 25% doanh thu của kinh tế số. Theo mục tiêu đến năm 2030 do Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, con số này sẽ chiếm tối thiểu 35%.

Ông Bùi Trung Kiên cho biết, thị trường đã đi qua giai đoạn tăng trưởng nhanh. Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là thời kỳ của sự phát triển bền vững. Để duy trì được điều này, thị trường đang được định hình bởi 3 yếu tố cốt lõi:

Một là, khung pháp lý ngày càng hoàn thiện. Các chính sách, quy định, nghị định liên tục được ban hành. Điển hình là các chính sách mới về thuế đối với thương mại điện tử đang được triển khai rất nhanh chóng, kịp thời.

Hai là, sự dịch chuyển của nền tảng công nghệ. Các sàn thương mại điện tử truyền thống đang chuyển mình thành các nền tảng mạng xã hội giải trí có tích hợp giao dịch thương mại (xu hướng livestream).

Ba là, nhận thức của người tiêu dùng thay đổi mạnh mẽ. Nếu như 3-4 năm trước tỷ lệ mua sắm trực tuyến còn thấp, thì nay, theo thống kê của VECOM tại khu vực TP. Hồ Chí Minh, có đến 70-80% mặt hàng tiêu dùng, làm đẹp, spa... được giao dịch trên các nền tảng thương mại điện tử.

Bên cạnh những cơ hội, lãnh đạo VECOM cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức trong giai đoạn mới. Thị trường không còn chỗ cho sự tăng trưởng nóng hay các mô hình bán hàng tự phát. Tình trạng "bùng" hàng, hàng kém chất lượng không được đổi trả đang bị đào thải để nhường chỗ cho sự minh bạch, chính xác và an toàn.

Bên cạnh đó, xu hướng bán hàng đa kênh (Omnichannel) và thương mại điện tử xuyên biên giới đang đặt ra yêu cầu bức thiết về quản trị. Ông Bùi Trung Kiên dẫn chứng, việc Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số ký kết để Shopee thiết lập một trung tâm (hub) tại Singapore, giúp hàng hóa từ Việt Nam vươn ra toàn ASEAN, đòi hỏi người bán không chỉ cần công cụ kỹ thuật mà còn phải am hiểu tính pháp lý, pháp chế. Các phương pháp quản lý thủ công bằng sổ sách giấy tờ không thể đáp ứng được khối lượng dữ liệu khổng lồ hiện nay.

Để hệ sinh thái vận hành đồng bộ, đại diện VECOM kiến nghị các sàn thương mại điện tử phải thiết lập quy chuẩn nghiêm ngặt về hàng hóa, chất lượng và thời hạn thanh toán. Các trung gian thanh toán cần tham gia chặt chẽ để quản lý, giám sát và chuyển đổi dòng tiền minh bạch. Doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần đẩy mạnh ứng dụng AI và chuyển đổi số để xử lý lượng đơn hàng ngày càng lớn, đồng thời hỗ trợ tối đa cho các hộ kinh doanh cá thể.

Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cam kết tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng người bán và cơ quan nhà nước; mang phản ánh từ thực tiễn để hỗ trợ hoàn thiện chính sách. Đồng thời, VECOM sẽ đẩy mạnh tư vấn, truyền thông, nâng cao nhận thức pháp luật, đạo đức kinh doanh, tạo sân chơi kết nối giao thương an toàn, bền vững cho toàn hệ sinh thái.