Thủ tướng chủ trì Hội nghị về phát triển "kinh tế bạc"

11/03/2026 - 23:246 phút đọc

margin: 15px auto;" />

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về các vấn đề lớn: Kinh nghiệm quốc tế và chủ động thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam như thế nào; đánh giá thực trạng triển khai chiến lược quốc gia về người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số; đề xuất một số mô hình phát triển kinh tế bạc phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam, gắn liền với đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, khởi nghiệp, sáng tạo; những giải pháp để chuyển từ gánh nặng già hóa sang cơ hội phát triển kinh tế, biến thách thức thành cơ hội, vừa đảm bảo an sinh xã hội, vừa phát huy được tiềm năng to lớn của lực lượng người cao tuổi, vừa đảm bảo được tiến bộ công bằng xã hội và mang tính nhân văn cao cả.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, Hội nghị thống nhất cao về nhận thức chung: Người cao tuổi không phải là gánh nặng, mà là nguồn lực quý báu để phát triển đất nước; cả phía cung và phía cầu; thúc đẩy tiến bộ, công bằng xã hội và bảo đảm an sinh xã hội; đồng thời thể hiện tính nhân văn cao cả.

Cơ bản thống nhất với nội dung các báo cáo và ý kiến đóng góp của các đại biểu, Thủ tướng đồng thời nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm.

Phân tích về xu hướng phát triển kinh tế bạc trên thế giới, Thủ tướng cho biết, kinh nghiệm quốc tế cho thấy có 3 nhóm giải pháp chính để ứng phó với già hóa dân số gồm: Cải thiện chất lượng sống cho người cao tuổi qua hệ thống chăm sóc dài hạn, lão khoa chuyên sâu và chăm sóc tại cộng đồng; Điều chỉnh tuổi nghỉ hưu linh hoạt (EU: 65-67 tuổi; Đức: 67 tuổi; Nhật Bản: Khuyến khích đến 70 tuổi; Hàn Quốc: Lộ trình lên 68 tuổi); Thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào thị trường "kinh tế bạc" (công nghệ hỗ trợ, nhà ở thích ứng, dịch vụ nghỉ dưỡng và các dịch vụ phù hợp khác).

Về quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước về người cao tuổi và phát triển "kinh tế bạc", Thủ tướng nhắc lại "Lời hiệu triệu đoàn kết tất cả các bậc phụ lão" của Chủ tịch Hồ Chí Minh (tháng 6/1941) và cho biết, với truyền thống "tôn lão, trọng hiền", Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến việc chăm lo và tạo điều kiện thuận lợi cho sự đóng góp của cộng đồng người cao tuổi, tạo nền tảng chính trị, pháp lý của "kinh tế bạc" tại Việt Nam.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt ra mục tiêu: Chỉ số phát triển con người (HDI) phấn đấu đạt khoảng 0,8; tuổi thọ trung bình đạt khoảng 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu 68 năm; Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 40 quốc gia có chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới. Trong đó, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết đã giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì xây dựng Đề án phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam nhằm nâng cao phúc lợi, chất lượng cuộc sống người cao tuổi và phát huy nguồn lực từ người cao tuổi đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội.

Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng đặt trọng tâm vào việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số nhanh.

Đặc biệt, Chính phủ đã có Chiến lược quốc gia về người cao tuổi (Quyết định số 383/QĐ-TTg ngày 21/2/2025), có Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số (Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 23/12/2025).

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36 ngày 6/3/2026, trong đó đưa ra các giải pháp thúc đẩy dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, tạo nền tảng cho phát triển "kinh tế bạc" trong thời gian tới.

Thủ tướng nêu rõ, trên cơ sở đó, chúng ta đã hình thành 2 yếu tố nền tảng về tư duy, nhận thức cho phát triển "kinh tế bạc":

Một là, già hóa dân số không còn là thách thức, nguy cơ mà ngược lại còn mở ra một động lực, cơ hội và nguồn lực phát triển - "những pho từ điển sống", "kho tàng trí tuệ", "thế hệ vàng" của đất nước về truyền thống, kinh nghiệm quản lý, quản trị, kỹ năng sản xuất, tri thức sáng tạo…

Hai là, nguồn lực người cao tuổi là vốn quý của dân tộc, là lực lượng quan trọng của đất nước, là chỗ dựa nền tảng của gia đình và xã hội; vừa là người "gieo hạt", vừa là người "nuôi dưỡng", vừa là người "trao truyền", vừa là người tạo động lực, truyền cảm hứng đối với các thế hệ mai sau - như Tổng Bí thư Tô Lâm từng khẳng định: "Người cao tuổi Việt Nam vẫn thực sự là chỗ dựa vững chắc, giữ cho nước nhà ổn định, hòa bình để phát triển bền vững và tiến cùng thời đại".

Định hướng phát triển "kinh tế bạc" thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ, thống nhất về tư duy, nhận thức: Phát triển kinh tế bạc bao trùm, toàn diện, đồng bộ, hài hòa giữa văn hóa với chính trị, kinh tế và xã hội, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, nhân dân làm chủ; phát triển "kinh tế bạc" với tinh thần chuyển từ "gánh nặng già hóa" sang "cơ hội phát triển kinh tế" gắn với thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, Chiến lược quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035; phát triển "kinh tế bạc" đặt trong một tổng thể nhất quán "Đảng lãnh đạo - Nhà nước kiến tạo - Công tư đồng hành - Cơ chế mở lối - Nguồn lực khơi thông - Công nghệ dẫn dắt - Xã hội đồng thuận – Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển".

Cùng với đó, xác định rõ "5 trọng tâm hành động" phát triển "kinh tế bạc": (1) Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy để thích ứng già hóa dân số gắn với phát triển "kinh tế bạc"; (2) Phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, mô hình phức hợp, "Làng Hạnh phúc", "Hội quán cao niên", "Câu lạc bộ người cao tuổi"; (3) Khuyến khích doanh nghiệp phát triển dịch vụ (du lịch dưỡng sinh, nhà ở thân thiện, công nghệ y tế, bảo hiểm hưu trí)-chuyển từ chăm sóc thụ động sang chăm sóc, phát huy vai trò và phát triển dịch vụ người cao tuổi; (4) Phát huy vai trò người cao tuổi trong xã hội (giáo dục truyền thống, tư vấn, kinh tế gia đình); (5) Tăng cường vai trò Hội Người cao tuổi Việt Nam (đại diện quyền lợi, xây dựng chính sách, kết nối nguồn lực).

Đồng thời, chú trọng "3 trụ cột" trong phát triển "kinh tế bạc": (1) Người cao tuổi là trung tâm, là chủ thể; vừa là nguồn lực cung (với vai trò là một nguồn lao động giá trị, từng trải, giàu kinh nghiệm); vừa là động lực cầu (với vai trò là một lực lượng tiêu dùng quyền lực, có khả năng chi tiêu cao, nhất là cho sức khỏe, du lịch, học tập); (2) Doanh nghiệp là trọng tâm sáng tạo, thực thi, với trách nhiệm xã hội và môi trường làm việc thân thiện với người cao tuổi; (3) Nhà nước là "kiến trúc sư thể chế", cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý, ưu đãi và an sinh vững chắc.

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng đặt vấn đề: Làm thế nào để biến kinh tế bạc thành động lực tăng trưởng, chuyển hóa thách thức già hóa thành cơ hội bứt phá của dân tộc? Đó là câu hỏi lớn, là bài toán chiến lược về tư duy và hành động đặt ra trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIV; Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, các chiến lược, chương trình, kế hoạch hành động để ngày càng phát huy hơn nữa vai trò người cao tuổi trong xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.