Sau 2 năm rẽ ngang sang buôn gạo không khá khẩm, TCO Holdings xuất hiện "game" thâu tóm?
(Banker.vn) TCO Holdings đón một cổ đông lớn giữa lúc lãnh đạo chủ chốt đăng ký thoái toàn bộ vốn, đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển giao quyền lực tại doanh nghiệp này.
Lãnh đạo chủ chốt muốn thoái toàn bộ vốn
Việc một cá nhân bất ngờ nâng mạnh tỷ lệ sở hữu tại một doanh nghiệp niêm yết luôn là diễn biến đáng chú ý, nhất là khi động thái này diễn ra đồng thời với kế hoạch thoái vốn của nhóm lãnh đạo hiện hữu. Tại Công ty CP TCO Holdings (HOSE: TCO), câu chuyện tương tự đang thu hút sự quan tâm khi cơ cấu cổ đông có sự dịch chuyển đáng kể trong thời gian ngắn.
margin: 15px auto;" />Theo công bố mới đây, ông Nguyễn Thái Huy đã mua vào gần 6,48 triệu cổ phiếu trong hai phiên giao dịch 06 và 09/02, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu lên 20,68% vốn điều lệ. Trước đó, ông Huy chưa nắm giữ cổ phần tại doanh nghiệp này.
Với tỷ lệ trên 20%, ông Huy trở thành cổ đông lớn nhất tại TCO ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, mức sở hữu này chưa đạt đến ngưỡng chi phối, mà chủ yếu phản ánh sự thay đổi về vị thế cổ đông trong cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, việc ông Huy trở thành cổ đông lớn diễn ra trùng với thời điểm hai lãnh đạo cấp cao của TCO đăng ký thoái vốn. Cụ thể, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Hoàng Nam và Tổng giám đốc Bùi Lê Quốc Bảo trước đó đã đăng ký bán toàn bộ lượng cổ phiếu đang nắm giữ trong giai đoạn 07–31/01 vì nhu cầu cá nhân, song không thực hiện được do điều kiện thị trường chưa thuận lợi.
Ngay sau đó, hai lãnh đạo này tiếp tục đăng ký bán lại toàn bộ cổ phần, lần lượt 5,6 triệu cổ phiếu (17,92% vốn) và hơn 6,3 triệu cổ phiếu (20,16% vốn) trong khoảng thời gian từ 06/02 đến 06/03. Đây cũng là giai đoạn ông Nguyễn Thái Huy thực hiện các giao dịch mua vào và chính thức trở thành cổ đông lớn.
Trong hai phiên 06 và 09/02, thị trường ghi nhận tổng cộng 5,76 triệu cổ phiếu được giao dịch theo phương thức thỏa thuận. Tổng khối lượng giao dịch của TCO trong hai phiên này đạt hơn 9,19 triệu đơn vị, bao gồm cả khớp lệnh và thỏa thuận. Dù chưa có thông tin xác nhận cụ thể nguồn cổ phiếu, nhiều khả năng một phần lượng cổ phần được sang tay giữa các cổ đông hiện hữu và nhà đầu tư mới.
Với mức giá giao dịch bình quân gần 10.000 đồng/cổ phiếu, ước tính ông Huy đã chi khoảng 64–65 tỷ đồng để hoàn tất thương vụ. Quy mô giao dịch này đủ lớn để tạo ra thay đổi đáng kể trong cấu trúc cổ đông của doanh nghiệp, dù chưa dẫn tới sự thay đổi về quyền kiểm soát.
Thực tế, vị trí cổ đông lớn tại TCO đã có sự biến động trong thời gian gần đây. Chủ tịch Nguyễn Hoàng Nam cũng mới trở thành cổ đông lớn chưa đầy một năm. Trong giai đoạn tháng 6–7/2025, ông Nam đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu nhưng thực hiện hơn 4,3 triệu đơn vị thông qua giao dịch thỏa thuận, nâng tỷ lệ sở hữu từ 4,12% lên 17,92%.

Nhiều áp lực đè nặng hoạt động kinh doanh
Song song với biến động về cổ đông, doanh nghiệp cũng đang trong quá trình tái cơ cấu hoạt động. Từ năm 2023, TCO chuyển hướng từ lĩnh vực logistics sang kinh doanh lúa gạo, kết hợp khai thác dịch vụ logistics và cho thuê văn phòng. Công ty cũng thay đổi niên độ tài chính sang chu kỳ gắn với mùa vụ, từ 01/10 đến 30/09 hàng năm.
Quá trình tái cấu trúc này đi kèm với nhiều thay đổi về nhân sự cấp cao. Tháng 9/2023, doanh nghiệp miễn nhiệm Tổng giám đốc Nguyễn Nam Hùng chỉ sau hai tháng nhậm chức và bổ nhiệm ông Bùi Lê Quốc Bảo thay thế. Sau đó, một số vị trí chủ chốt khác cũng lần lượt có sự thay đổi.
Về kết quả kinh doanh, báo cáo tài chính quý I niên độ 2025–2026 (từ 01/10 đến 31/12/2025) cho thấy hoạt động của doanh nghiệp đang chịu nhiều áp lực. Doanh thu đạt hơn 52 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức gần 1.800 tỷ đồng cùng kỳ trước đó. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 172 triệu đồng, thấp hơn đáng kể so với hơn 4,3 tỷ đồng của cùng kỳ.
Theo giải trình của doanh nghiệp, sự suy giảm này phần lớn đến từ biến động chung của ngành gạo. Sau năm 2024 ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục cả về sản lượng và giá, thị trường năm 2025 bước vào giai đoạn dư cung, khiến mặt bằng giá giảm và ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.
Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh đang trong giai đoạn chuyển đổi, việc xuất hiện một cổ đông mới với tỷ lệ sở hữu trên 20% là diễn biến đáng chú ý. Dù chưa thể coi là yếu tố chi phối, sự thay đổi này phần nào cho thấy cơ cấu cổ đông của TCO đang có sự dịch chuyển, và có thể tiếp tục biến động trong thời gian tới tùy theo tiến trình thoái vốn của các cổ đông hiện hữu.

