Phí bảo hiểm qua eo biển Hormuz tăng 12 lần

Rủi ro gia tăng

Chi phí bảo hiểm cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời điểm tình hình Trung Đông căng thẳng đã tăng vọt gấp 12 lần so với trước khi xung đột nổ ra. Con số này xuất hiện dù Mỹ thông tin đứng ra bảo đảm hoạt động thương mại qua tuyến hàng hải dầu mỏ trọng yếu này.

Theo các nhà môi giới, mức phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh ngày 4/3 đã tăng lên tới 3% giá trị con tàu, so với khoảng 0,25% trước chiến sự. Với các tàu chở dầu cỡ lớn trị giá hàng trăm triệu USD, chi phí bảo hiểm cho một hành trình có thể lên tới hàng triệu USD nếu đi qua eo biển hoặc hoạt động tại vùng biển lân cận được xếp loại rủi ro cao.

margin: 15px auto;" />

Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social cho biết, Tập đoàn Tài chính Phát triển Mỹ (US Development Finance Corporation – DFC) sẽ cung cấp bảo hiểm và các bảo lãnh “với mức giá rất hợp lý… bảo đảm an ninh tài chính cho toàn bộ hoạt động thương mại hàng hải, đặc biệt là năng lượng, đi qua Vịnh”.

Tuy nhiên, các công ty bảo hiểm tại London cho biết họ đang gấp rút tìm hiểu cơ chế vận hành của đề xuất này và chưa rõ liệu nó có thể giúp hạ nhiệt mặt bằng phí hiện tại hay không. Một số nhà môi giới lớn cho biết họ chưa nhận được bất kỳ hướng dẫn chi tiết nào ngoài nội dung tuyên bố công khai.

Giới bảo hiểm đặt câu hỏi liệu hỗ trợ này có áp dụng cho mọi lô hàng và mọi quốc tịch tàu hay không. Ví dụ, một lô dầu của Trung Quốc được vận chuyển bằng tàu chở dầu thuộc sở hữu châu Âu có nằm trong diện được bảo đảm hay không vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Giá dầu Brent đã giảm nhẹ sau thông tin trên, nhưng vẫn cao hơn khoảng 12% so với thời điểm bắt đầu chiến sự, hiện giao dịch quanh mức 81 USD/thùng.

Cuối tuần qua, nhiều công ty bảo hiểm đã thông báo hủy hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu hoạt động gần Trung Đông. Một số doanh nghiệp sau đó tái cấp bảo hiểm với mức phí cao hơn, phản ánh rủi ro gia tăng, trong khi những đơn vị khác rút khỏi thị trường hoặc từ chối cung cấp bảo hiểm cho tàu đi qua eo biển Hormuz, nơi lưu lượng hàng hải những ngày gần đây gần như tê liệt.

Ít nhất 7 tàu chở dầu đã bị tấn công tại eo biển và vùng biển xung quanh kể từ 1/3. Các tàu cũng báo cáo nhận được tín hiệu vô tuyến, được cho là từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, yêu cầu tránh xa tuyến đường thủy này.

Theo một nhà môi giới thuộc Marsh, mức phí phổ biến tại khu vực rủi ro cao hiện dao động từ 1% đến 1,5% giá trị con tàu. Đáng chú ý, các tàu có liên hệ với Mỹ, Anh và Israel có mức phí cao gấp ba lần.

Phương án bảo vệ tàu đi qua eo biển

Cùng với đề xuất hỗ trợ bảo hiểm, phía Mỹ cũng cho biết nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất có thể.

Các chuyên gia an ninh hàng hải nhận định hoạt động hộ tống có thể giúp giảm bớt nguy cơ cho những tàu cụ thể được bảo vệ. Tuy nhiên, việc đảm bảo an toàn cho toàn bộ các tàu chở dầu đang hoạt động tại khu vực bị đe dọa hiện nay là thách thức rất lớn, do đòi hỏi số lượng đáng kể tàu chiến và khí tài quân sự.

Một số chuyên gia cho rằng, trong điều kiện năng lực quân sự của Tehran chưa suy giảm đáng kể, việc triển khai tàu chiến vào khu vực nhạy cảm có thể khiến chính lực lượng hộ tống trở thành mục tiêu tấn công. Nếu xảy ra kịch bản xấu, các tàu chiến có nguy cơ phải đối mặt với mật độ hỏa lực dày đặc.

Bên cạnh đó, nhiều nhà đầu tư và chuyên gia vận tải biển nhận định vấn đề cốt lõi hiện nay không chỉ nằm ở bảo hiểm. Dù thị trường vẫn có thể cung cấp hợp đồng bảo hiểm, chi phí vận tải và nguy cơ bị tấn công mới là yếu tố khiến chủ tàu lo ngại nhất. Khi rủi ro an ninh chưa được kiểm soát, phụ phí chiến tranh và chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ tiếp tục đẩy giá vận chuyển và giá năng lượng toàn cầu lên mức cao.

Thị trường hàng hải tại Trung Đông đang chịu áp lực từ ba hướng gồm phí bảo hiểm tăng đột biến, nguy cơ an ninh thực tế trên biển và sự thiếu chắc chắn về hiệu quả của các cơ chế hỗ trợ tài chính mới. Chừng nào căng thẳng còn kéo dài, chi phí vận tải qua eo biển Hormuz khó có thể trở lại mức trước xung đột.