Phân loại ngành theo chuẩn quốc tế

01/03/2026 - 16:483 phút đọc

(Banker.vn) Chuẩn phân ngành GICS® giúp thị trường chứng khoán Việt Nam sử dụng cùng hệ quy chiếu với các thị trường lớn trên thế giới, qua đó nâng cao khả năng so sánh, minh bạch thông tin

Một vài nét cơ bản về GICS®

GICS® (Global Industry Classification Standards) là hệ thống phân loại ngành được xây dựng và quản lý bởi MSCI phối hợp cùng S&P Dow Jones Indexes. Chuẩn phân ngành này ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu phân tích đầu tư ngày càng chuyên sâu, cung cấp một “ngôn ngữ chung” để nhà đầu tư, các tổ chức tài chính và các sở giao dịch trên thế giới phân loại và so sánh doanh nghiệp.

Hiện nay, GICS® đang được sử dụng để phân loại hơn 43.000 công ty và khoảng 50.000 mã chứng khoán trên phạm vi toàn cầu, bao phủ khoảng 95% tổng giá trị vốn hóa thị trường thế giới. Các chỉ số được xây dựng theo chuẩn GICS® đang là cơ sở tham chiếu cho khối tài sản đầu tư lên tới khoảng 9.600 tỷ USD. Quy mô này cho thấy GICS® đã trở thành chuẩn phân ngành phổ biến và có ảnh hưởng sâu rộng trong hoạt động đầu tư quốc tế.

Cấu trúc phân cấp 4 tầng của chuẩn phân ngành GICS®

GICS® được xây dựng theo cấu trúc phân cấp gồm 4 tầng, từ tổng quát đến chi tiết, bao gồm:

1. Ngành (Sector)
2. Nhóm ngành (Industry Group)
3. Ngành con (Industry)
4. Tiểu ngành (Sub-Industry)

margin: 15px auto;" />

Cấu trúc này được thiết kế theo nguyên tắc mỗi doanh nghiệp chỉ được phân loại vào một tiểu ngành duy nhất, từ đó suy ra các cấp phân loại cao hơn. Cách tiếp cận này nhằm loại bỏ tình trạng chồng chéo ngành nghề, đồng thời đảm bảo tính nhất quán trong phân tích doanh nghiệp và xây dựng chỉ số.

Việc phân cấp rõ ràng từ ngành đến tiểu ngành cho phép nhà đầu tư phân tích thị trường ở nhiều mức độ khác nhau, từ cái nhìn tổng thể theo ngành lớn cho đến đánh giá chi tiết từng nhóm doanh nghiệp có mô hình kinh doanh tương đồng.

Nguyên tắc phân loại doanh nghiệp theo chuẩn GICS®

Doanh nghiệp sẽ được xếp vào tiểu ngành mà hoạt động kinh doanh trong tiểu ngành đó tạo ra từ 60% doanh thu trở lên. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động đa ngành và không có mảng nào chiếm tỷ trọng áp đảo, việc phân loại sẽ dựa trên phân tích tổng thể mô hình kinh doanh, vai trò chiến lược của từng mảng hoạt động cũng như triển vọng tăng trưởng dài hạn.

Đối với các doanh nghiệp mới niêm yết, việc phân ngành được xác định dựa trên nội dung mô tả hoạt động kinh doanh và kết quả hoạt động được trình bày trong bản cáo bạch. Cách tiếp cận này nhằm đảm bảo việc phân ngành phản ánh đúng thực tế hoạt động của doanh nghiệp ngay từ thời điểm lên sàn.

Trong quá trình hoạt động, việc phân loại ngành sẽ được rà soát định kỳ, đặc biệt khi doanh nghiệp có sự thay đổi đáng kể về cơ cấu kinh doanh, thực hiện tái cấu trúc hoặc mở rộng lĩnh vực hoạt động. Tuy nhiên, để đảm bảo tính ổn định của hệ thống chỉ số, các điều chỉnh chủ yếu được thực hiện ở cấp tiểu ngành và chỉ thay đổi khi thực sự cần thiết.

HOSE triển khai bộ chỉ số ngành theo chuẩn GICS®

Trên cơ sở áp dụng chuẩn phân ngành GICS®, HOSE đã xây dựng và công bố bộ chỉ số ngành gồm 10 chỉ số ngành, phản ánh đầy đủ các lĩnh vực hoạt động chủ đạo của doanh nghiệp niêm yết trên Sở.

Mười nhóm ngành theo chuẩn GICS® được HOSE áp dụng bao gồm:

1. Năng lượng
2. Nguyên vật liệu
3. Công nghiệp
4. Hàng tiêu dùng không thiết yếu
5. Hàng tiêu dùng thiết yếu
6. Chăm sóc sức khỏe
7. Tài chính
8. Công nghệ thông tin
9. Dịch vụ viễn thông
10. Dịch vụ tiện ích