Nghị quyết 79: Khởi hành hành trình châu Á của Big4

Kỳ vọng nâng tầm ngân hàng thương mại nhà nước

Nghị quyết số 79-NQ/TW (Nghị quyết 79) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, được Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành ngày 6/1/2026, đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong cách nhìn nhận và tổ chức vai trò của khu vực kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới. Trong tổng thể đó, hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng nhà nước được xác định là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò chủ đạo trong ổn định kinh tế vĩ mô, điều tiết thị trường và bảo đảm an ninh tài chính quốc gia.

Cách đặt vấn đề của Nghị quyết cho thấy, ngân hàng không chỉ được nhìn nhận như một kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, mà còn là công cụ chính sách có ảnh hưởng sâu rộng tới các cân đối lớn, tới sự vận hành ổn định và bền vững của hệ thống tài chính, tiền tệ. Sau gần 40 năm đổi mới, kinh tế nhà nước tiếp tục được khẳng định giữ vai trò chủ đạo, song cùng với đó là yêu cầu ngày càng rõ ràng hơn về hiệu quả, kỷ luật thị trường và trách nhiệm giải trình.

Nghị quyết 79 cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại trong quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước. Hiệu quả hoạt động của một số doanh nghiệp nhà nước và tổ chức tài chính chưa tương xứng với quy mô nguồn lực được giao; thể chế pháp luật còn những điểm vướng mắc; việc tổ chức thực hiện ở một số nơi chưa nghiêm; công tác giám sát chưa đáp ứng yêu cầu. Những tồn tại này làm suy giảm phần nào vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế nhà nước trong thực tiễn.

Trên nền thực tế đó, Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt: kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo nhưng bình đẳng trước pháp luật với các thành phần kinh tế khác. Các nguồn lực, trong đó có hệ thống ngân hàng thương mại nhà nước, phải được quản lý, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường, sử dụng hiệu quả và chống thất thoát, lãng phí. Đây là sự điều chỉnh quan trọng về tư duy, đặt hiệu quả và chuẩn mực vận hành lên hàng đầu.

Một điểm nhấn đáng chú ý của Nghị quyết 79 là việc xác lập các mục tiêu cụ thể cho hệ thống ngân hàng thương mại nhà nước đến năm 2030. Theo đó, Việt Nam phấn đấu có ít nhất ba ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; đồng thời phát triển bốn ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu về công nghệ, năng lực quản trị, giữ vai trò chủ lực về quy mô, thị phần và khả năng điều tiết toàn hệ thống.

Mục tiêu này phản ánh kỳ vọng nâng tầm hệ thống ngân hàng thương mại nhà nước cả về quy mô lẫn chất lượng, không chỉ trong phạm vi thị trường nội địa mà trong tương quan khu vực. Việc “đặt chuẩn châu Á” cho thấy định hướng phát triển dài hạn, hướng tới năng lực cạnh tranh, khả năng thích ứng và vị thế của ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

margin: 15px auto;" />

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước nhằm nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng yêu cầu an toàn vốn và hiệu quả hoạt động. Cùng với đó là việc áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại, tăng cường quản lý rủi ro, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình, những yếu tố ngày càng trở thành thước đo phổ biến của hệ thống tài chính khu vực và quốc tế.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một trụ cột quan trọng. Các tổ chức tín dụng nhà nước được yêu cầu xây dựng và triển khai chiến lược chuyển đổi số toàn diện, tập trung vào số hóa dịch vụ, dữ liệu và quản lý vốn theo thời gian thực; phát triển ngân hàng số; mở rộng cung cấp dịch vụ tài chính trực tuyến tới mọi vùng miền, đặc biệt là khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa… Đây vừa là yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động, vừa là cách để mở rộng khả năng tiếp cận tài chính một cách bền vững.

Trong thực tế, nhiều ngân hàng thương mại nhà nước đã sớm xác định rõ lộ trình phát triển dài hạn của mình. Tại Hội nghị tổng kết công tác Đảng và hoạt động kinh doanh năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 tổ chức mới đây, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), cho biết, 2026 và những năm tới, ngân hàng tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu chiến lược đến năm 2030 là trở thành tập đoàn tài chính lớn nhất Việt Nam, một trong 200 tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới, một trong 700 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất toàn cầu, qua đó đóng góp lớn vào sự phát triển bền vững của Việt Nam. Những định hướng này cho thấy nỗ lực chủ động của các ngân hàng trong việc cụ thể hóa các mục tiêu lớn mà Nghị quyết 79 đặt ra.

Cơ cấu lại hệ thống và tác động lan tỏa tới thị trường

Bên cạnh các ngân hàng thương mại nhà nước, Nghị quyết 79 dành nội dung riêng cho việc hoàn thiện cơ chế phát triển Ngân hàng Chính sách xã hội và cơ cấu lại toàn diện Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Mục tiêu là đa dạng hóa nguồn lực, tăng vốn, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời gắn chặt tín dụng chính sách với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tập trung vào hạ tầng quan trọng, ngành ưu tiên, địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh vai trò của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam và Công ty Mua bán nợ Việt Nam trong quá trình tái cơ cấu tài chính, đặc biệt là xử lý NHNN.">nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại theo cơ chế thị trường. Việc nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các tổ chức này được coi là một trong những công cụ quan trọng để làm lành mạnh hệ thống tài chính và giảm thiểu rủi ro.

Ở góc độ thị trường vốn, theo phân tích của Công ty TNHH Chứng khoán Yuanta Việt Nam, Nghị quyết 79 tác động tới thị trường chứng khoán thông qua ba cơ chế truyền dẫn chính. Đáng chú ý là việc lần đầu tiên cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước, thay vì nộp về ngân sách. Với các ngân hàng, cơ chế này trực tiếp hỗ trợ giải quyết bài toán vốn cấp 1 cho các ngân hàng quốc doanh như BIDV và VietinBank.

Các chuyên gia của Yuanta dự báo, Vietcombank sẽ là ngân hàng đầu tiên đạt chuẩn Top 100 châu Á, trong khi BIDV và VietinBank, với quy mô tài sản lớn nhưng hệ số an toàn vốn mỏng hơn, sẽ hưởng lợi nhiều từ cơ chế được phép giữ lại lợi nhuận để tăng vốn. “Trước đây, việc phải chi trả cổ tức tiền mặt đã ảnh hưởng tới khả năng mở rộng hoạt động, thì Nghị quyết 79 mở ra dư địa lớn hơn cho tăng trưởng tín dụng và củng cố năng lực tài chính”, chuyên gia của Yuanta nhận định.

Nghị quyết 79-NQ/TW đặt hệ thống ngân hàng và tổ chức tín dụng nhà nước vào vị trí trung tâm của kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới. Ngân hàng không chỉ thực hiện chức năng kinh doanh, mà còn đóng vai trò điều tiết, hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển và ổn định thị trường. Việc hiện thực hóa các mục tiêu đến năm 2030 vì vậy phụ thuộc lớn vào khả năng thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết, xây dựng chương trình hành động cụ thể và tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả trong toàn hệ thống.