Nghe tin tịch thu vàng miếng từ 9/2, nhiều người “đứng ngồi không yên”: Sự thật là gì?
(Banker.vn) Những ngày gần đây, thông tin về khả năng tịch thu vàng miếng không giấy tờ lan truyền rộng rãi, khiến dư luận lo ngại và đặt ra nhiều băn khoăn.
Nghị định số 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026. Trong đó, các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, mua bán, xuất khẩu và nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận.
margin: 15px auto;" />Thời gian gần đây, trên mạng xã hội lan truyền nhiều thông tin cho rằng vàng miếng giao dịch không có hóa đơn của người dân sẽ bị tịch thu theo quy định mới, khiến không ít người lo lắng, hoang mang. Tuy nhiên, theo các chuyên gia pháp lý, đây là cách hiểu sai và không có căn cứ pháp luật.
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Thị Trang (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) khẳng định những tin đồn liên quan đến việc tịch thu vàng miếng của người dân là hoàn toàn sai sự thật. Theo bà Trang, cần hiểu đúng tinh thần của Nghị định 340/2025. Văn bản này được ban hành nhằm lập lại trật tự thị trường vàng, chống tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, đầu cơ, trục lợi chứ không nhằm vào tài sản hợp pháp của người dân.
Luật sư Nguyễn Thị Trang nhấn mạnh, Nghị định 340 không điều chỉnh việc người dân sở hữu vàng hợp pháp để tích trữ, tiết kiệm. Phạm vi áp dụng chế tài tịch thu vàng chỉ giới hạn trong các trường hợp vi phạm pháp luật có tính chất kinh doanh, tổ chức và gây bất ổn thị trường nghiêm trọng.
Cụ thể, biện pháp tịch thu chỉ áp dụng đối với các hành vi như sản xuất, mua bán vàng miếng không có giấy phép của Ngân hàng Nhà nước; xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu trái phép; hoặc kinh doanh vàng khi chưa được cấp phép và chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Đây đều là các hành vi bị xem là buôn lậu hoặc kinh doanh “chui”, có nguy cơ gây thất thoát ngoại tệ và ảnh hưởng đến ổn định tỷ giá.
Theo Điều 28 của Nghị định 340/2025, đối tượng bị xử phạt trong hoạt động kinh doanh vàng là doanh nghiệp và tổ chức tín dụng, không áp dụng đối với cá nhân, hộ gia đình mua bán vàng mang tính chất dân sự.
Doanh nghiệp hoặc tổ chức tín dụng có hành vi sản xuất, mua bán vàng miếng khi chưa được cấp phép; xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu không có giấy phép; hoặc kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 300 đến 400 triệu đồng, đồng thời bị tịch thu toàn bộ số vàng vi phạm.
Đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn như kinh doanh vàng miếng thông qua đại lý ủy nhiệm trái quy định, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu sai mục đích hoặc tái phạm nhiều lần, tổ chức, doanh nghiệp còn có thể bị đình chỉ hoạt động từ 6 đến 12 tháng, thậm chí bị thu hồi giấy phép kinh doanh vàng miếng.
Luật sư Nguyễn Thị Trang khẳng định, Nghị định 340 không quy định xử phạt hay tịch thu vàng đối với cá nhân, hộ gia đình mua bán vàng miếng phục vụ nhu cầu tích trữ, trao đổi dân sự, không nhằm mục đích kinh doanh. Người dân mua vàng miếng tại các cửa hàng, doanh nghiệp đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép vẫn hoàn toàn hợp pháp, quyền sở hữu tài sản được pháp luật bảo hộ và không bị ảnh hưởng bởi các quy định mới.
Bà Trang cũng lưu ý, việc lan truyền các thông tin thất thiệt, sai sự thật liên quan đến chính sách quản lý vàng không chỉ gây hoang mang dư luận mà còn có thể bị xử lý theo quy định của Luật An ninh mạng.
Cùng quan điểm, một chuyên gia của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, đối tượng bị xử phạt theo Nghị định 340/2025 chỉ là các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng. Quy định này không áp dụng đối với cá nhân mua bán vàng mang tính chất dân sự. Người dân mua vàng miếng tại các doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép vẫn hoàn toàn hợp pháp và không bị ảnh hưởng bởi quy định mới.
Bên cạnh đó, Nghị định 340/2025 cũng quy định xử phạt đối với một số hành vi vi phạm khác trong hoạt động mua bán vàng. Cụ thể, hành vi mua bán vàng, bao gồm vàng miếng, không thanh toán qua tài khoản ngân hàng đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Ngoài ra, việc không niêm yết công khai giá mua, giá bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ; hoặc sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng mà không công bố tiêu chuẩn áp dụng, không ghi nhãn hàng hóa theo quy định cũng có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng.
Các chuyên gia khuyến nghị, để tránh rủi ro pháp lý, người dân khi mua bán vàng nên giao dịch tại các tổ chức, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép, giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng đối với các giao dịch có giá trị lớn. Việc hiểu đúng và đầy đủ các quy định của Nghị định 340/2025 sẽ giúp người dân yên tâm tích trữ vàng hợp pháp, đồng thời tránh bị ảnh hưởng bởi những thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội.

