Khơi thông các nguồn lực tài chính cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

12/03/2026 - 21:5812 phút đọc

Chiều ngày 12/3, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức Hội thảo "Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số". Hội thảo có sự tham dự của: Ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc NHNN; ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính; ông Đào Minh Tú, nguyên Phó Thống đốc Thường trực NHNN; ông Phan Đức Hiếu, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội; cùng các chuyên gia, lãnh đạo một số ngân hàng (Agribank, BIDV,…), doanh nghiệp…

Từ đòn bẩy tài khóa đến sứ mệnh "vốn hóa" nền kinh tế

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV đã đề ra mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Theo đó, trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn từ 10%/năm trở lên (tăng trưởng 2 con số).

“Đây là một mục tiêu rất vĩ đại, rất tham vọng, không phải chỉ trong thời gian ngắn, mà kéo dài trong nhiều năm, đặc biệt, mục tiêu này đặt ra nhiều thách thức trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế thế giới, khu vực đầy biến động như hiện nay, đòi hỏi trong giai đoạn 2026 – 2030, chúng ta phải huy động nguồn lực lớn phục vụ cho đầu tư phát triển kinh tế”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định.

Cũng theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, dù kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong năm 2025 nhưng có thể thấy rằng vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức phía trước. Nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển giai đoạn tới rất lớn, đặc biệt là nguồn vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, kết nối Bắc - Nam, kết nối khu vực và quốc tế. Bản thân các doanh nghiệp cũng cần nguồn lực lớn để vừa giữ vững hoạt động trong bối cảnh biến động; vừa đầu tư, nghiên cứu, mở rộng sản xuất kinh doanh. Trong khi đó, quy mô thị trường vốn trong nước còn khiêm tốn, hệ thống các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp chưa đa dạng cả về loại hình và năng lực tài chính, các quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí hoạt động chưa tương xứng với tiềm năng, việc thu hút nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài còn một số hạn chế.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, Đảng, Chính phủ đã chỉ đạo quyết tâm khơi thông các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực để phát triển nền kinh tế, góp phần thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030. Để đạt được các mục này, song song với những giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính đặt trọng tâm vào việc huy động các nguồn lực phục vụ cho đầu tư phát triển nền kinh tế.

Làm rõ hơn các giải pháp từ chính sách tài chính để huy động nguồn lực cho đầu tư, phát triển kinh tế, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, để duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030, cần đồng thời bảo đảm quy mô vốn đầu tư lớn và cải thiện mạnh mẽ hiệu quả sử dụng vốn.

Theo ước tính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội cần đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, gấp hơn 2 lần giai đoạn 2021-2025 (khoảng 17,4 triệu tỷ đồng). Theo đó, vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phải tăng trưởng bình quân 16%/năm, nâng tỷ lệ đầu tư/GDP bình quân từ khoảng 33% giai đoạn 2021-2025 lên khoảng 40% giai đoạn 2026-2030.

Để thu hút các nguồn lực xã hội, bà Phạm Thị Thanh Tâm cho biết, điều hành chính sách tài chính thời gian tới sẽ tập trung: thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm trọng điểm, phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; đảm bảo kỷ luật tài khóa, kiểm soát lạm phát, bảo đảm thanh khoản hệ thống tài chính. Đẩy mạnh huy động vốn trong giới hạn trần nợ công, kiểm soát bội chi ngân sách và quản lý rủi ro tài khóa trung – dài hạn; ngân sách nhà nước đóng vai trò trọng tâm chiến lược, tập trung đầu tư vào lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia. Hạn chế đầu tư dàn trải, manh mún, gắn phân bổ vốn với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng; phát triển thị trường vốn hiện đại, minh bạch, an toàn. Tăng quy mô và chất lượng thị trường Trái phiếu Chính phủ" data-glossary-english="Government Bond" data-glossary-def="Chứng khoán nợ do Chính phủ phát hành, an toàn nhất trên thị trường.">trái phiếu Chính phủ; tái cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp; phát triển nhà đầu tư tổ chức dài hạn như quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm, khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Trong đó, thị trường vốn sẽ đóng vai trò quyết định trong việc huy động và phân bổ các nguồn lực theo đúng chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ. Trong đó, tập trung phát triển thị trường chứng khoán (TTCK), thị trường trái phiếu hoạt động an toàn, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư để vừa cung cấp nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế, vừa khuyến khích việc sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả.

Để đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 – 2030, bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) cho rằng, giải pháp cần triển khai trước mắt có thể kể đến như: tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật và cải thiện môi trường kinh doanh; tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc trên cơ sở đề xuất của các tổ chức xếp hạng, các tổ chức đầu tư toàn cầu nhằm tăng độ mở của thị trường; đa dạng hóa cơ sở hàng hóa trên thị trường. Đẩy mạnh hoạt động chào bán cổ phiếu ra công chúng gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch trên TTCK; thu hút các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp có quy mô lớn, tình hình tài chính, quản trị công ty tốt thực hiện niêm yết trên TTCK;…

Với các giải pháp tổng thể, bà Phạm Thị Thuỳ Linh đề xuất, Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện các giải pháp đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Chiến lược phát triển TTCK Việt Nam đến năm 2030 nhằm đạt được mục tiêu phát triển TTCK ổn định, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, hội nhập; nâng cao khả năng chống chịu rủi ro, có cơ cấu hợp lý giữa các cấu phần thị trường, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, chủ yếu cho nền kinh tế; duy trì tăng trưởng về quy mô, chú trọng nâng cao chất lượng; tăng cường liên kết và hội nhập quốc tế, từng bước thu hẹp về khoảng cách phát triển giữa TTCK Việt Nam so với TTCK các nước phát triển.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc, Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi Ro và Giao dịch, Deloitte Việt Nam để huy động vốn hiệu quả, đặc biệt từ các nhà đầu tư quốc tế thì giải pháp nằm ở việc xác định vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) với tư cách một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế, thay vì chỉ là một “điểm đến”. Việc một IFC vận hành tốt sẽ giúp gây dựng niềm tin, nâng cao sự hiện diện của Việt Nam trong cấu trúc giao dịch quốc tế, đồng thời quản trị rủi ro tỷ giá, pháp lý, thuế và hội nhập từng bước phù hợp. Bên cạnh đó, chất lượng thị trường vốn: phải đủ “sâu” về chất. Hàng hóa đầu tư đủ chuẩn, có tính thanh khoản cao, minh bạch với xếp hạng tín nhiệm, và khả năng hấp thụ tốt từ các nhà đầu tư tổ chức.

Tín dụng ngân hàng "tiếp sức" cho các động lực tăng trưởng

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên. Theo Phó Thống đốc, đây là mục tiêu chiến lược, kết tinh quyết tâm, ý chí và khát vọng vươn mình của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Thực tiễn cho thấy tăng trưởng kinh tế cao chỉ thật sự có ý nghĩa khi gắn với môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát tốt và các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo. Bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro trước những diễn biến khó lường từ chiến tranh, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu, giá năng lượng… đã có tác động tiêu cực, trực diện đến kinh tế nước ta.

Những biến động trên đã đặt ra những yêu cầu về việc điều hành chính sách kinh tế vĩ mô trong đó có chính sách tiền tệ linh hoạt, chủ động, phù hợp để đảm bảo cân đối hài hòa các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát nhưng vẫn đảm bảo cung ứng đủ vốn nguồn vốn tín dụng ngân hàng phục vụ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp trong nền kinh tế.

Bên cạnh đó, song song với việc đáp ứng đủ về quy mô, chúng ta còn cần chú trọng việc nâng cao chất lượng tín dụng, định hướng dòng vốn tín dụng ngân hàng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng mới phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, trọng tâm là kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Trao đổi tại hội thảo, ông Đào Minh Tú, nguyên Phó Thống đốc Thường trực NHNN cho rằng, với mục tiêu bước vào kỷ nguyên mới và tăng trưởng 2 con số, huy động vốn có hiệu quả có tính thời sự, có ý nghĩa cấp quốc gia. Bài toán này đòi hỏi phải giải trong 5 năm, không chỉ trong 1 năm.

Theo ông Đào Minh Tú, khi nói đến "nguồn vốn", chúng ta thường chỉ nghĩ đến tiền mặt. Tuy nhiên, để thực sự khơi thông dòng chảy kinh tế, cần hiểu nguồn vốn theo nghĩa rộng bao gồm: tài sản, lao động và đặc biệt là vốn tri thức. Trong kỷ nguyên 4.0, vốn tri thức và nền tảng công nghệ thông tin chính là động lực tạo ra giá trị gia tăng đột biến cho các nguồn lực khác. Bên cạnh nội lực, nguồn vốn từ nước ngoài cũng đóng vai trò then chốt. Việc hình thành các Trung tâm tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng chính là bước đi chiến lược để thu hút dòng vốn quốc tế này.

Với dòng vốn ngân hàng, ngay sau Tết, tín dụng đã có dấu hiệu khởi sắc với mức tăng khoảng 1,5%. Tuy nhiên, Interest Rate" data-glossary-def="Mức lãi mà ngân hàng trả cho người gửi tiền, phụ thuộc vào kỳ hạn và số tiền gửi.">lãi suất huy động và cho vay cần được điều tiết linh hoạt theo quan hệ cung - cầu để vừa đảm bảo thanh khoản, vừa hỗ trợ doanh nghiệp.

Về thị trường vốn, nguyên Phó Thống đốc cho rằng, sau những biến động và sự cố trước đây, Chính phủ và các cơ quan quản lý đã nỗ lực lấy lại niềm tin của nhà đầu tư. Tuy nhiên, để phát triển thị trường này bền vững, cần đẩy mạnh việc vốn hóa tài sản và đa dạng hóa "hàng hóa" trên sàn giao dịch. Thị trường cần thêm nhiều doanh nghiệp niêm yết chất lượng, tạo ra sự sôi động ở cả thị trường sơ cấp và thứ cấp.

Trong bối cảnh nguồn lực có hạn, nên bài toán quan trọng nhất là tăng tốc độ quay vòng vốn. Theo đó, đầu tư công cần đóng vai trò là "vốn mồi", tạo nền tảng hạ tầng để dẫn dắt đầu tư tư nhân. Đầu tư ngân sách phải tập trung vào các công trình trọng điểm để sớm phát huy hiệu quả, đóng góp trực tiếp vào GDP. Bên cạnh đó, cần có giải pháp để khơi thông nguồn vốn đang nằm im trong thị trường bất động sản, nếu có chính sách phù hợp để chuyển hóa các tài sản này thành nguồn vốn lưu thông, nền kinh tế sẽ có thêm động lực rất lớn…

Ở góc độ ngân hàng thương mại, ông Đoàn Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết, để đạt được tốc độ tăng trưởng 2 con số, quy mô đầu tư của nền kinh tế cần được mở rộng đáng kể, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng chiến lược, công nghiệp chế biến chế tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Do đó, việc thiết kế các cơ chế huy động và cung ứng vốn hiệu quả cho doanh nghiệp trở thành một trong những điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng thương mại – đặc biệt là các ngân hàng có quy mô lớn và năng lực thu xếp vốn như BIDV – có vai trò quan trọng trong việc kết nối, dẫn dắt và huy động các nguồn lực tài chính trong nước và quốc tế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu tư, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

“BIDV cam kết tiếp tục phát huy vai trò là ngân hàng chủ lực trong việc thu xếp và kết nối các nguồn vốn cho các dự án phát triển trọng điểm của nền kinh tế, đồng hành cùng doanh nghiệp và Chính phủ để hiện thực hóa khát vọng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới”, ông Đoàn Việt Nam nhấn mạnh.

Với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank), ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng của ngân hàng này cho biết, trong nhiều năm qua, tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ đạo của nền kinh tế, chiếm tỉ trọng trên 50% tổng vốn đầu tư toàn nền kinh tế. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% vào năm 2026, trong khi thị trường trái phiếu chưa thể thay thế kênh huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế, vai trò của nguồn vốn tín dụng ngân hàng vẫn đang giữ vai trò then chốt. Trong bối cảnh đó, Agribank xác định giai đoạn 2026-2030, ngân hàng sẽ tập trung tăng trưởng có trọng tâm, trọng điểm, tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, rủi ro và hiệu quả sử dụng vốn, để hoàn thành tốt nhiệm vụ cung ứng vốn cho nền kinh tế, góp phần hoàn thành kịch bản tăng trưởng kinh tế.

“Với vai trò là ngân hàng thương mại chủ lực của Nhà nước, Agribank sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế, giữ vững sứ mệnh phục vụ “tam nông”, đồng thời đẩy mạnh tài trợ cho các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới của đất nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số”, ông Nguyễn Quang Ngọc nhấn mạnh.

Chia sẻ về điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng của NHNN trong thời gian tới, ông Nguyễn Lê Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN cho biết, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phối hợp đồng bộ, hài hòa, chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Song song đó, dòng vốn tín dụng sẽ được điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ để vừa góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đáng chú ý, ông Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khơi thông thị trường vốn. Bởi theo ông, dù đã có những bước tiến nhất định nhưng thị trường này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế, khiến gánh nặng cung ứng vốn vẫn được đặt lên hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ hạn hẹp, sự phối hợp giữa các chính sách vĩ mô là rất quan trọng. Theo đó, chính sách tài khoá cần mở rộng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm, tăng cường giải ngân vốn đầu tư công để tạo động lực lan tỏa, dẫn dắt các động lực tăng trưởng kinh tế khác; trong khi chính sách tiền tệ giữ vai trò ổn định, sẵn sàng các công cụ hỗ trợ tăng trưởng khi điều kiện thị trường cho phép.