Hoàn thiện khung pháp lý cho sàn giao dịch vàng

Đa dạng hóa thương hiệu vàng

Sáng 26/1, chủ trì Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu trong tháng 2 phải khẩn trương đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng, đồng thời thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý.

Trước đó, tại Công điện số 6/CĐ-TTg về việc đẩy mạnh các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng đã giao Ngân hàng Nhà nước theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hiệu quả, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Đáng chú ý, Công điện nêu rõ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, đánh giá, xem xét đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia, báo cáo Thường trực Chính phủ trong tháng 1/2026. Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh thị trường vàng trong nước thời gian qua vẫn tồn tại những khoảng chênh lệch lớn về giá, cơ cấu cung - cầu chưa minh bạch, đồng thời phụ thuộc nhiều vào một thương hiệu vàng miếng chủ đạo.

Cùng với định hướng thúc đẩy hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia, thị trường vàng trong nước cũng đang ghi nhận xu hướng đa dạng hóa thương hiệu vàng miếng. Theo Ngân hàng Nhà nước, hiện có 28 doanh nghiệp và tổ chức tín dụng được phép niêm yết giá vàng. Tuy nhiên, phần lớn trong số này chủ yếu công khai giá mua - bán vàng miếng SJC.

margin: 15px auto;" />

Ngày 26/1, có 16 doanh nghiệp niêm yết giá vàng trên website chính thức của Ngân hàng Nhà nước, bao gồm các thương hiệu lớn như: Bảo Tín Minh Châu, DOJI, PNJ, SJC, Phú Quý, cùng một số doanh nghiệp vàng bạc đá quý khác và các đơn vị vàng trực thuộc ngân hàng thương mại. Bên cạnh đó, giá vàng tại 11 tổ chức tín dụng cũng được công khai, gồm các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần như: Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank, ACB, Techcombank, VPBank, OCB, MSB, Nam A Bank và một số ngân hàng khác.

Nhìn chung, đa số các doanh nghiệp và ngân hàng niêm yết giá vàng miếng SJC với mức giá mua vào phổ biến trong khoảng 171,3 - 175 triệu đồng mỗi lượng, giá bán ra dao động từ 173,3 - 178 triệu đồng mỗi lượng, chênh lệch mua - bán duy trì ở mức 2 - 3 triệu đồng mỗi lượng. Mặt bằng giá này phản ánh vai trò áp đảo của vàng miếng SJC trong giao dịch trên thị trường hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh vàng miếng SJC, một số doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đã chủ động niêm yết và phát triển các sản phẩm vàng miếng 4 số 9 mang thương hiệu riêng. Cụ thể, Vàng Rồng Thăng Long 999.9 của Bảo Tín Minh Châu được niêm yết ở mức 173,5 triệu đồng/lượng mua vào và 176,5 triệu đồng/lượng bán ra, với chênh lệch giá mua - bán 3 triệu đồng mỗi lượng. Công ty cổ phần Thương mại Vàng bạc Đá quý Phương Nam cũng niêm yết vàng miếng NJC loại 1 lượng ở mức giá tương tự. PNJ đưa ra thị trường sản phẩm vàng miếng Phượng Hoàng với mức giá mua vào 173 triệu đồng/lượng và bán ra 176 triệu đồng/lượng.

Đáng chú ý, trong khối ngân hàng thương mại, hiện mới chỉ có hai ngân hàng niêm yết giá vàng miếng 4 số 9 mang thương hiệu riêng là ACB 9999 và TCB 9999. Ngày hôm nay (26/1), giá vàng miếng TCB 9999 của Techcombank được niêm yết ở mức 174,5 - 176,5 triệu đồng/lượng, chênh lệch mua - bán 2 triệu đồng/lượng. Tương tự, vàng miếng ACB 9999 được niêm yết với giá mua 175 triệu đồng/lượng và bán ra 177 triệu đồng/lượng.

Việc một số ngân hàng và doanh nghiệp phát triển thương hiệu vàng riêng cho thấy thị trường đang từng bước dịch chuyển theo hướng đa thương hiệu, giảm dần sự phụ thuộc tuyệt đối vào một loại vàng miếng duy nhất. Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để tiến tới hình thành một sàn giao dịch vàng tập trung, nơi các sản phẩm vàng được chuẩn hóa, giao dịch công khai và chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý.

Xem xét hồ sơ cấp phép sản xuất vàng miếng cho 9 đơn vị

Song song với diễn biến thị trường, khung khổ pháp lý cho hoạt động kinh doanh vàng cũng đang được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ hơn. Trước đó, ngày 29/12/2025, lãnh đạo Cục Quản lý Ngoại hối thuộc Ngân hàng Nhà nước cho biết, đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xem xét hồ sơ cấp phép sản xuất vàng miếng cho 9 đơn vị. Sau khi được cấp phép sản xuất vàng miếng, các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện sẽ được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, góp phần chủ động hơn về nguồn cung.

Ngày 9/10/2025, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ký ban hành Thông tư số 34/2025/TT-NHNN hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp và tổ chức tín dụng được cấp phép kinh doanh vàng miếng phải thực hiện kết nối và cung cấp dữ liệu định danh và giao dịch cho Ngân hàng Nhà nước.

Dữ liệu kết nối bao gồm thông tin định danh cá nhân của khách hàng thực hiện giao dịch mua - bán vàng miếng, mã số thuế của doanh nghiệp hoặc tổ chức tín dụng, cùng khối lượng và giá trị của từng giao dịch. Đối với các đơn vị được cấp phép sản xuất, xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng, phạm vi dữ liệu còn mở rộng sang thông tin về nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất, hoạt động xuất, nhập khẩu và các giao dịch bán vàng nguyên liệu. Toàn bộ dữ liệu phải được lưu trữ tối thiểu 10 năm kể từ ngày kết nối để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và thống kê.

Đáng chú ý, từ ngày 9/2/2026, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết các mức xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó có hoạt động kinh doanh vàng. Các hành vi sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng trái phép sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 400 triệu đồng tùy mức độ vi phạm, đồng thời có thể bị tịch thu vàng.

Từ ngày 12/2/2026, theo quy định của Thông tư số 82/2025/TT-NHNN, trạng thái vàng cuối ngày so với vốn tự có của các tổ chức tín dụng sản xuất vàng miếng không vượt 5%, trong khi các tổ chức kinh doanh vàng miếng chỉ được 2%. Báo cáo trạng thái vàng hàng ngày phải gửi trước 14 giờ của ngày làm việc tiếp theo để đảm bảo quản lý chặt chẽ…